Op het Adelbert Kennisplein, een centrale plek in de Unitas tuinwijk in Deurne, richtte de Coöperatie Unitas Tuinwijk in 1928 een gedenkteken op voor Adelbert Kennis (1854-1924). Kennis was de stichter en eerste voorzitter van de ‘Coöperatie Unitas Tuinwijk’. Onder zijn impuls realiseerde dit coöperatief tussen 1924 en 1932 een van de meest markante voorbeelden van tuinwijkarchitectuur in Vlaanderen. Architect Eduard Van Steenbergen ontwierp de wijk volgens de idealen van de sociale woningbouw na de Eerste Wereldoorlog. Van Steenbergen stond ook in het voor het ontwerp van het gedenkteken voor Adelbert Kennis. Het bronzen medaillon is van de hand van Albert Poels.

Historiek

Adelbert Kennis was een centrale figuur in de ontwikkeling van de Unitas-tuinwijk. De Coöperatie Unitas Tuinwijk, een vereniging van kantoorbedienden gesticht in juli 1923, wilde een tuinwijk voorzien ten oosten van het Boekenbergpark in Deurne. Men wilde de tuinwijk initieel uitbouwen als een huurderscoöperatief, waarbij alle lagen van de bevolking toegang zouden hebben. Door weerstand van de overheid werd het uiteindelijk een koperscoöperatief, waarbij de arbeidersbevolking uitgesloten werd vanwege de prijs van het kopen. Kennis was ondervoorzitter van Unitas en werd later de voorzitter van het koperscoöperatief; in die rol was hij de trekker van dit project. Architect Eduard Van Steenbergen kreeg in 1923 de opdracht voor een plan van aanleg. In april 1924 werd de eerste fase aanbesteed, bestaande uit 107 woningen aan de Unitaslaan, het Adelbert Kennisplein en Eksterlaar. Tijdens het eerste jaar van de werken stierf Kennis. De Coöperatie nam het initiatief om een gedenkteken voor hem op te richten op het naar hem genoemde plein. Architect Van Steenbergen, de ontwerper van de wijk, tekende het gedenkteken. Het bronzen medaillon is van de hand van Albert Poels. Het gedenkteken werd onthuld in 1928, tijdens de laatste bouwfase van de wijk die werd afgerond in 1932.

Beschrijving

Centraal tegen de achterwand van het Adelbert Kennisplein is het grote, langwerpige gedenkteken voor Adelbert Kennis ingeplant. Plein en gedenkteken huldigen een van de stichters en initiatiefnemers van de bekende Unitas tuinwijk. Het plein maakt deel uit van het plan van aanleg dat Van Steenbergen in 1923 tekende voor de tuinwijk. Het ligt centraal in de eerste bouwfase uit 1924 van de tuinwijk. Het trapezuimvormige plein bestaat uit een grasplein omkranst door leilindes. Het gedenkteken bevindt zich centraal aan de lange westelijke zijde van het plein, waar de leibomen, hagen van de achterliggende tuinen en een rij bolvormig gesnoeide heesters, de achterwand vormen. De langwerpige vorm van het gedenkteken sluit aan bij deze lijnvormige randbeplanting.

Het gedenkteken voor Adelbert Kennis bestaat uit een moderne, strak vormgegeven constructie uit witte natuursteen, vermoedelijk Euvillesteen, met daarop een bronzen medaillon met het portret van Adelbert Kennis. Centraal in het ontwerp van het gedenkteken is een bloembak ingewerkt. Het gedenkteken heeft een lage sokkel met centraal een groot vlak met het bronzen medaillon naar ontwerp van Poels. Het opschrift bestaat uit gebeeldhouwde, opgelegde belettering in typerende art-decotypografie: “ADELBERT KENNIS – STICHTER VOORZITTER S.V. UNITAS TUINWIJK”.