erfgoedobject

Stadhuis van Poperinge

bouwkundig element
ID: 31050   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/31050

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Stadhuis van Poperinge
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

Beschrijving

Historiek

1630: de abt van de Sint-Bertinusabdij van Sint-Omaars verleent toelating tot de bouw van een stadhuis.

Circa 1744: het stadsbestuur, tot dan toe vergaderend in de proosdij, betrekt het nieuwe "Steehuis" gelegen aan de zuidelijke marktzijde ter hoogte van het huidige oorlogsmonument.

1752 en 1761: respectievelijk uitbreidings- en verbouwingswerken aan het "Steehuis".

Kort na 1781: de stedelijke diensten verhuizen naar het "Groot Sint-Jorishof", een in Lodewijk XVI-stijl verbouwde herberg met onder meer een stadswaag en een gevangenis, op de oostelijke marktzijde tussen Guido Gezelle- en Ieperstraat.

1793: verkoop van het door de Franse Revolutie als abdijgoed aangeslagen "Groot Sint-Joris", nu zogenaamd "Hôtel de la régence"; het oude stadhuis wordt opnieuw in gebruik genomen.

1840: aankoop door het stadsbestuur van het "Groot Sint-Joris" waarvan een gedeelte nog als hotel fungeert.

1874: ook het Vredegerecht en de postdiensten worden ondergebracht in het "Groot Sint-Joris".

1906: besluit tot het bouwen van een nieuw stadhuis en postkantoor op de plaats van het te slopen "Groot Sint-Joris".

1912: voltooiing van het huidige stadhuis.

Beschrijving

Neogotisch eenheidsontwerp van architect J. Coomans (Ieper), bestaande uit stadhuis met slank belfort en postgebouw als pendant; tussenliggende dienstoprit gemarkeerd door geprofileerde arduinen hekpijlers, naar binnenkoer met recenter kantoorgebouw van de Technische Dienst. Inmiddels verhuisde postdiensten, en voorziene integratie van het gebouw in de stedelijke administratie, zie de huidige aanpassingswerken.

Stadhuispui met twee bronzen gevelplaten voorzien van meertalige opschriften respectievelijk "De gemeente Vaux-sous-Chevremont uit erkentelijkheid aan de Stad Poperinge" en "Ter herinnering aan 6 september 1944, dag der intrede in Poperinge der eerste Poolsche geblindeerde divisie, vechtend voor uwe vrijheid en de onze".

Stadhuis op grosso modo rechthoekige plattegrond. Baksteenbouw met parement van natuursteen onder meer Euvillesteen en arduin (sokkel). Twee bouwlagen boven verhoogde begane grond, onder complex leien zadeldak (nok loodrecht op de Grote Markt).

Voorgevel. Puntgevel met voorgeplaatste hoge hoektoren links, centrale pui bestaande uit twee gesuperposeerde tweedelige loggia's onder een geajoureerde borstwering bekroond door leeuw met het stadswapen, en risaliet uitlopend op tuitgevel rechts. Dominerende hoektoren als variante op het middeleeuwse belforttype: vierkantig met overkragende tweede geleding, en overgaand in achtkantige lantaarn ter hoogte van de borstwering met polygonale hoektorentjes; ingesnoerde leien spits. Eerste geleding: onder meer spitsboogvensters met klein balkon voorzien van geajoureerde leuning op met loofwerk versierde console. Bovenste geledingen gemarkeerd door spitsbogige casementen met traceerwerk in de top. Loggia's: twee gedrukte spitsbogen onder versierde druiplijst, rustend op figuratief uitgewerkte consoles en centrale zuil met eikebladkapiteel; korfbogige bakstenen kruisgewelven met natuurstenen ribben; versierde trekhaken; steektrappen naar de onderste loggia (pui), met geajoureerde leuning. Rechts risaliet met Brugse travee, zie de zijgevels.

Lange linker zijgevel uitziend op de Guido Gezellestraat. Lijstgevel gemarkeerd door negen Brugse traveeën met rechthoekige (eerste bouwlaag) en spitsbogige kruiskozijnen; bogenfries op de borstwering; doorgetrokken druiplijst. Bekronende geajoureerde borstwering met doorgetrokken postamenten op uitgewerkte consoles, onderbroken door de puntgevels van twee brede dakvensters waartussen dakkapel met puntgeveltje voorzien van schouderstukken; links, vierzijdig hoektorentje onder ingesnoerde leien spits. Soortgelijke rechtse zijgevel met bijkomend middenrisaliet (één travee) aanleunend bij haakse uitbouw (twee traveeën) met korfbogige doorgang naar de binnenplaats; ronde traptoren overgaand in polygonale uitkijk, aan koerzijde.

Voorts, typerende architectonische versieringen in de trant van de zogenaamde neogotiek van de Sint-Lucasscholen, zie traceerwerk van kruisvensters en boogvelden; ajourwerk van borstweringen, steektrap- en balkonleuningen; figuratief uitgewerkte consoles, kraagstenen (toren) en keellijsten met loofwerk, mensen- en dierenfiguren; kruisbloemen of hogelversiering van de geveltoppen, druiplijsten van loggia's en spitsbogige torenvensters; pinakelvormige bekroning uitlopend op vergulde draak van het belfort.

Aansluitend interieur. Hal: bakstenen kruisribgewelven op pilasters met natuurstenen koolbladkapiteel en sokkel; natuurstenen trap met geajoureerde leuning en trappaal voorzien van bekronende gehurkte leeuw met het stadswapen. Feestzaal op de zolderverdieping: vlakke houten zoldering (vernieuwd) boven schaarbalken met korbelen, rustend op gesuperposeerde consoles respectievelijk van hout met figuratieve voorstelling (dierenkoppen, mensenhoofden) en van natuursteen (onderaan); witbeschilderde neogotische schouw (natuursteen) met gepolychromeerd houten beeld van de Heilige Walbertus, gesigneerd en gedateerd "L. Degheus. 1977".

Voormalig postgebouw en postmeesterswoning, van twee bouwlagen in aansluitende vereenvoudigde bouwtrant, voornamelijk getypeerd door risalietvormende trapgevel links, en verdiepte stenen kozijnen met traceerwerk in het boogveld.

  • COUTTENYE A. 1982: Het stadhuis te Poperinge, Aan de Schreve 7.4, 22-26.

Bron     : Delepiere A.-M. & Huys M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Poperinge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N2, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Delepiere, Anne Marie, Huys, Martine
Datum  : 1989

Aanvullende informatie

In de Guido Gezellestraat geeft een korfboogdoorgang uit op een binnenplaats met executiepaal en dodencellen, die gebruikt werden tijdens de Eerste Wereldoorlog. De executies vonden plaatsen tegen de muur van halfopen kolensliet achteraan de binnenplaats.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.
Auteurs : Marchand, Sofie
Datum: 19-04-2017

Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Stadhuis van Poperinge [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/31050 (Geraadpleegd op 23-10-2019)