Parochiekerk Sint-Vedastus met kerkhof

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Poperinge
Deelgemeente Reningelst
Straat Reningelstplein
Locatie Reningelstplein 4A, Poperinge (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Poperinge (actualisaties: 27-05-2008 - 18-06-2008).
  • Adrescontrole Poperinge (adrescontroles: 12-02-2008 - 14-02-2008).
  • Inventarisatie Poperinge (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Vedastus

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Vedastus met kerkhof: parochiekerk
gelegen te Reningelstplein 4A (Poperinge)

Deze bescherming is geldig sinds 20-02-1979.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Reningelst

Deze bescherming is geldig sinds 26-11-1998.

Beschrijving

Ten oosten van Reningelstplein gelegen georiënteerd bedehuis met omringend kerkhof, ten noorden en oosten afgezet door middel van geel bakstenen muurtje met ezelsrug op sokkel met postamenten; twee hoofdingangen, gemarkeerd door middel van S-vormige uitgelengde hekpijlers; ten noorden en ten westen afgezoomd door middel van lage bomenrij onder meer acacia's, rode beuken en esdoorns.

In oorsprong romaans bedehuis van het basilicale type van omstreeks 1200, zie ijzerzandsteen centrale westgevel en dito basis van de kruisingstoren. Later omgebouwd tot gotische hallenkerk; laatgotisch koor en zijbeuken daterend uit 1500, werden echter ernstig beschadigd door brandstichting van de geuzen in 1583; in 1623-1624 werden deze verbouwd en hersteld. Zeskantig traptorentje gedateerd 1754. Uitbreiding van zuidelijke sacristie en aanpassing van rechte sluiting tot driezijdige sluiting van zuidelijk zijkoor naar ontwerp van architect Pierre Croquison (Kortrijk) in 1896. Herstellingswerken na de Eerste Wereldoorlog voornamelijk aan traptorentje en de koorpartij naar ontwerp van architecten G. Veraart en Ernest Richir (Brussel).

De plattegrond ontplooit: een driebeukig schip met een middenbeuk van drie traveeën en zijbeuken van respectievelijk vier traveeën; een kruisingstoren: een middenkoor en twee zijkoren van resp. één + één smallere travee, en van één travee met een driezijdige sluiting; een zeskantig torentje tegen zuidgevel ter hoogte van de vierde travee; een zuidelijke sacristie.

Oorspronkelijke ijzerzandstenen partijen in de vermelde gedeelten. Hergebruikte ijzerzandsteen in de westgevel namelijk in linker en rechter travee; in noord- zuid- en oostgevel voor de onderbouw, in de noordgevel tot hoger. Afwisselend gebruik van gele en rode baksteen. Leien zadeldaken; kruisingstoren onder dito tentdak.

Drie westelijke puntgevels gemarkeerd door steunberen met versnijdingen. Centrale gevel. Tudorboogportaal in een deels geel bakstenen geprofileerde omlijsting; erboven, spitsbogig drielicht in dito omlijsting op afzaat bekleed met tichelen, voorzien van laatgotisch traceerwerk (visblaasmotief). Drie gekoppelde rondbogen onder kruis. Linker en rechter travee: dichtgemetste spitsboogvensters met geprofileerde (gele en rode baksteen) omlijstingen op afzaat; metselaarstekens (rode baksteen) onder muurvlechtingen in de geveltoppen. Christus onder luifel rechts.

Noord-, zuid- en oostgevels gemarkeerd door steunberen met versnijdingen (leien bedekking), geajoureerd door middel van spitsboogvensters in geprofileerde omlijsting (gele of rode baksteen) op veelal gecementeerde afzaten. Voornamelijk drielichten met laatgotisch traceerwerk (visblaasmotief), echter tweelichten in de zijkoren en een vierlicht in de zuidgevel. Noordgevel. Gedicht, korfboogdeurtje ter hoogte van de tweede travee.

Zuidgevel ter hoogte van de vierde travee. Traptorentje voorzien van jaartal 1754 onder metselaarsteken door middel van rode baksteen opgenomen in het geel metselverband. Bouwnaad ter hoogte van de zijbeukdakrand, zie vernieling tijdens de Eerste Wereldoorlog. Spitsbogige casementen met lichtgleuven in de bovenste geleding.

Vierkante kruisingstoren. Twee geledingen gemarkeerd door middel van kordon. Gekoppelde spitsbogige galmgaten in dito casement op afzaat in de bovenste geleding. Zuidelijke sacristie met neogotische inslag.

Hallenkerk met bepleisterd en beschilderd interieur geritmeerd door spitsboogvormige scheibogen (baksteen) op natuurstenen zuilen met achtzijdige sokkel en kapiteel; laatst genoemde versierd met korfboogfries. Kruisingspijlers met steunberen en halfronde trompen. Overdekking door middel van houten spitstongewelf met nokgording, gordelbogen en trekbalken voor schip en koor; bakstenen kruisgewelf boven de kruising.

Mobilair. Sint-Jozefaltaar (tegen zuidwestelijke kruisingspijler) en een zijaltaar (tegen de noordwestelijke kruisingspijler), beide in geschilderd en gemarmerd hout, uit het tweede tot derde kwart van de 18d eeuw. Twee biechtstoelen (noordelijke en zuidelijke zijbeuk) en lambrisering, uit de 18de eeuw; eiken communiebank met voorstelling van de Heilige Eucharistie en Mariamonogram, van 1749; doksaal en afsluiting van de doopkapel uit het vierde kwart van de 18de eeuw; orgel uit de 18de eeuw; koorgestoelte, gedeeltelijk 18de-eeuws. Krukje, zetel en stoel (zuidelijk zijkoor), uit de 18de eeuw. Marmeren doopvont uit de 17de eeuw; marmeren gedenkplaten (zuidwestelijke kruisingspijler) ter herinnering aan de moord op de pastoors door de beeldenstormers in 1567; marmeren grafstenen tegen de kruisingspijlers. In noordelijke zijbeuk: "Onze-Lieve-Vrouw met Kind schenkt de rozenkrans aan de Heilige Dominicus Guzman", van 1640; in zuidelijk zijkoor: "Marteldood van de Heilige Sebastiaan" (doek), uit het vierde kwart van de 17de eeuw van de school van Frans Francken; westgevel van zuidelijke zijbeuk: "Heilige Sebastiaan wordt met pijlen doorboord" (doek), van 1695 van Desremaux; tegen westgevel van noordbeuk: "Aanbidding der Wijzen" (doek), uit het eerste kwart van de 18de eeuw van de school van Quellin; zuidelijke zijbeuk: "De Evangelisten" (doek), uit het vierde kwart van de 17de eeuw van de school van Pieter Paul Rubens; in de doopkapel: 19de-eeuws paneel met afbeelding van kerk en kasteel van Reningelst. Beeld van Heilige Paphnuce (zuidkoor), uit de 16de eeuw. Sculptuur (zuidwestelijke kruisingspijler): "Heilige Jozef met Kind", uit het eerste kwart van de 18de eeuw. Buste van de Heilige Vedastus (noordwestelijke kruisingspijler) in nis, uit de 18de eeuw.

  • Archief, Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, 725.
  • DELESTREZ W., Reningelst door de eeuwen heen, Reningelst, 1971, p. 145-152.
  • (DE SMIDT F.), De Romaansche Kerkelijke Bouwkunst in West-Vlaanderen, (Gent), 1940, p. 247-251.
  • HOUWEN H., Reningelst (Aan de Schreve, IX, 1979, 4).
  • ROOSE-MEIER B., VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Poperinge, Brussel, 1977, p. 43-46.

Bron: Delepiere A.-M. & Huys M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Poperinge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Delepiere, Anne Marie & Huys, Martine

Datum tekst: 1989

Relaties

maakt deel uit van Dorpskom Reningelst

Baljuwstraat, Heuvellandseweg, Pastoorstraat, Reningelstplein, Zevekotestraat (Poperinge)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Reningelstplein

Reningelstplein (Poperinge)

omvat Orgel kerk Sint-Vedastus

Reningelst (Poperinge)

omvat Reninghelst Churchyard & Extension

Reningelstplein zonder nummer, Poperinge (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.