Zeegershof

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Alken
Deelgemeente Alken
Straat Koosterstraat
Locatie Koosterstraat 51, Alken (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Alken (adrescontroles: 03-12-2007 - 03-12-2007).
  • Inventarisatie Alken (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Zeegershof

Deze vaststelling is geldig sinds 05-10-2009. (Vaststellingsbesluit)

is beschermd als monument Zeegershof

Deze bescherming is geldig sinds 09-05-2003.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Het Zeegershof is een van de voornamere historische residenties in Alken, gelegen op de hoek van de Koosterstraat met de Blekkenbergstraat. Het huidige (verbouwde) semi-gesloten complex in classicistische stijl werd in de vroege 19de eeuw gebouwd.

Historiek

Op de hoek van de Koosterstraat met de Blekkenbergstraat is een semi-gesloten complex gelegen, ook wel Zeegershof genaamd, naar Zeegers, toenmalig burgemeester van Hasselt die het in 1727 bouwde als of verbouwde tot buitenverblijf.

Het pand wordt op de Ferrariskaart aangeduid als een complex in semi-gesloten bebouwing, met een L-vormige constructie op de plaats van het huidige woonhuis, en een los¬staande vleugel links van het erf. De gebouwen waren omgracht, zodat een voor- en achtererf werden afgelijnd. Links van het terrein, buiten de gracht, wordt een boomgaard weergegeven. Het erf was te situeren aan de rand van drassige beemdgrond, vlak bij het punt waar de Kozenbeek in de Herk uitmondde.

In late 18de tot vroege 19de eeuw werden de oude gebouwen afgebroken, waarbij de stenen werden gerecupereerd in een nieuwbouw, het huidige semi-gesloten complex in laatclassicistische stijl. De nieuwbouw prijkt reeds als U-vorm op de Bonniverkaart (1829) en wordt hernomen in de Buurtwegenatlas (1840-44) onder de benaming Het Kasteelke. De omgrachting blijkt nog aanwezig en schijnt een ruimer terrein te omgeven dan weergegeven op de Ferrariskaart: het achtererf is mijtervormig voorgesteld. Sinds de Buurtwegenatlas evolueerde het pand nauwelijks; de grachten werden ondertussen gedempt. Het oorspronkelijke kader van weide- en beemdgrond ging grotendeels verloren door verkaveling en nieuwbouw.

Het Zeegershof is een van de voornamere historische residenties in Alken, dat verschillende voornamere cijnshoeven telde, waarvan de meeste vanaf de 17de eeuw progressief versteenden en van (heren)boerderij in strictu sensu evolueerden tot buitenverblijf of kasteel. Het is karakteristiek voor de streek dat dit ook gepaard ging met een geleidelijke afbouw van de landbouwactiviteiten. Afgezien van een geïsoleerd 19de-eeuws stenen complex telt (of telde) vrijwel elk Alkens gehucht een oudere steenbouw, die als kern fungeerde. Het Zeegershof had deze functie in het gehucht Ter Linden.

Beschrijving

De bakstenen gebouwen zijn gegroepeerd rondom een rechthoekig erf, aan de hoofdingang aan de Koosterstraat en in de hoek aan de Blekkenbergstraat met een hek afgesloten. De achtervleugel is opgevat als een herenhuis van het dubbelhuistype met vijf traveeën en twee bouwlagen onder een pannen schilddak met pirons op de nokpunten. Tegen beide zijgevels is één travee van één bouwlaag onder een lessenaarsdak aangebouwd. De verankerde voor- en achtergevels zijn voorzien van een rechthoekige, centrale deur en vensters in een vlakke, mergelstenen omlijsting van hergebruikt materiaal. De aangebouwde traveeën beschikken aan erfzijde over een rondboogdeurtje. De linker- en recherzijgevel zijn boven de aangebouwde travee voorzien van twee rechthoekige vensters, afgewerkt zoals deze in de hoofdgevels. De rechter zijgevel is voorzien van twee oculi met negblokken, waaronder één exemplaar met opschrift "[I T?]/AO/1727".

Aan weerszijden van het erf bevinden zich voormalige dienstgebouwen onder schilddaken met Vlaamse pannen. De straatzijde was oorspronkelijk slechts door middel van een bakstenen muurwerk afgesloten. Door verbouwingen in de 20ste eeuw bleven enkel de bakstenen pijlers aan weerszijden van de poort bewaard. Na restauratie (rond 2009) werden twee volumes onder een lessenaarsdag toegevoegd aan de straatzijde.

  • PAUWELS D., SCHLUSMANS F. met medewerking van MUYLDERMANS E. & ROMBOUTS J. 1999: Bouwen door de eeuwen heen. Inventaris van het cultuurbezit in België. Architectuur. Deel 14n 4. Provincie Limburg. Arrondissement Tongeren. Kanton Borgloon, Turnhout, 43-44.

Bron: Beschermingsdossier DL002249, Kasteelhoeve-buitenverblijf Zeegershof en omgeving (digitaal dossier)

Datum tekst: 2003

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Koosterstraat

Koosterstraat (Alken)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.