Parochiekerk Sint-Servatius

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Borgloon
Deelgemeente Groot-Loon
Straat Grootloonstraat
Locatie Grootloonstraat 100, Borgloon (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Borgloon (adrescontroles: 04-12-2007 - 04-12-2007).
  • Inventarisatie Borgloon (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Servatius

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Servatius

Deze bescherming is geldig sinds 28-05-1962.

Beschrijving

De kerk, te midden van het omringend, ommuurd kerkhof, ligt op een heuvel en vormt zo een baken in het landschap. Van de romaanse kerk uit de 13de eeuw resten de onderbouw van toren en schip. In de 14de eeuw(?) wordt er een gotisch koor aangebouwd. De bovenbouw van de toren draagt aan de oostzijde een mergelstenen jaarsteen 1616; de bovenbouw van het schip stamt uit de 18de eeuw. In 1912 wordt een sacristie bijgebouwd door H. Martens. De kerk wordt in 1967-70 grondig gerestaureerd naar ontwerp van Raymond Marie Lemaire (Leuven): hij vervangt de 18de-eeuwse vensters uit het schip door kleinere rondboogvensters waarvan de sporen nog zichtbaar waren en plaatst opnieuw gotische vensters in de koorsluiting. Bijkomende restauraties in 1991 (interieur) en 1995 (exterieur) naar ontwerp van L. Vandeplas (Borgloon).

De plattegrond beschrijft een éénbeukige schip van drie traveeën, een koor van één rechte travee met driezijdige koorsluiting, en een voorstaande westtoren. Gesloten vierkante westtoren met romaanse onderbouw van silex en andere breuksteen, en bovenbouw van baksteen met mergelstenen banden en hoekbanden; naar boven toe licht versmallende torenromp. Beneden is er in drie zijden een lichtgleuf; boven is er in alle zijden een klein, getoogd, niet-gecentreerd bakstenen venster met mergelstenen sluitsteen dat ook dienst doet als galmgat. Ingesnoerde naaldspits (leien).

Schip van drie traveeën onder zadeldak (leien); grotendeels opgetrokken uit bepleisterde silexsteen. Aan elke langszijde drie kleine, hoog ingeplante rondboogvensters. Toegangsdeur in de zuidgevel. Rechthoekig portaal in kalkstenen omlijsting van hergebruikt materiaal; nieuw houtwerk met oorspronkelijk (?) smeedijzeren beslag.

Koor van bepleisterde mergelsteen met silex van één rechte traveeën met driezijdige sluiting. Overhoekse steunberen met sokkel en drie versnijdingen; in blokjes geprofileerde kroonlijst op consoles. In de rechte traveeën telkens één rondboogvenster en in de driezijdige sluiting van noord naar zuid een vierpasvenster, een driepasvenster en een spitsboogvenster; grotere dichtgemaakte spitsboogvensters zijn nog zichtbaar.

Aan de noordzijde recent aangebouwde sacristie onder schilddak; hergebruikte bakstenen.

Bepleisterd interieur met vlakke houten zoldering, zowel in het schip als in het koor. Rondboogvormige scheidboog tussen beide; in het koor twee blinde nissen, ten noorden rechthoekig, ten zuiden spitsboogvormig. De gelijkvloerse verdieping van de toren, onder kruisgewelf, ingericht als doopkapel.

Mobilair: houten kruisbeeld (16de eeuw?), tot 1970 opgesteld tegen de buitengevel; keramische reliëfs met voorstellingen van Onze-Lieve-Vrouw in een Rozenkrans en Sint-Servatius door M. Van der Linden (1971), die ook de kruisweg en het tabernakel vervaardigde; modern meubilair (circa 1970), behalve kleine biechtstoel uit de 19de eeuw.

Op het kerkhof de voormalige gietijzeren dorpspomp, die vroeger in de Dorpsstraat stond, thans omgebouwd tot lantaarn. Tegen twee zijden van de koorsluiting twee grafkruisen: Hubert Tercafs (✝ 1677) en Anna van Langenaker (✝ 1720), met wapens; Willem Ouwerix (✝ 1682) en Anna Heintiens (✝ 1669).

  • GENICOT L., Les églises mosanes du XIe siècle, Leuven, 1972, pagina 278.
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Limburg, Kanton Borgloon, Brussel, 1977, p. 32-33.
  • KUBACH H.E. - VERBEEK A., Romanische Baukunst an Rhein und Maas, Berlin, 1976, pagina 336.
  • SIMENON G., Visitiationes archidiaconales archidiaconatus Hasbaniae in dioecesi leodiensi ab anno 1613 ad annum 1763, Luik, 1939, p. 278-281.
  • TIMMERS J.J.M., De kunst van het Maasland, volume I, Assen, 1971, pagina 33.
  • GHISLAIN J.-C., Peintures romanes en Belgique, in Bulletin de la Commission royale des Monuments et des Sites, 6 , 1877, p. 22-35.

Bron: Pauwels D., Schlusmans F. met medewerking van Muyldermans E. & Rombouts J. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Borgloon, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1999

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Grootloonstraat

Grootloonstraat (Borgloon)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.