L-vormige hoeve

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Heers
Deelgemeente Batsheers
Straat Batsheersstraat
Locatie Batsheersstraat 28-30, Heers (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Heers (adrescontroles: 12-04-2007 - 12-04-2007).
  • Inventarisatie Heers (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed L-vormige hoeve

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument L-vormige hoeve met voorerf

Deze bescherming is geldig sinds 13-07-2005.

Beschrijving

Deze L-vormige hoeve gaat in kern terug tot de 18de eeuw, met aanpassingen in de 19de eeuw.

Historiek

De L-vormige hoeve is mogelijk te associëren met één van de monovolumes op het kadasterplan van Averbode, maar prijkt zeker op de Ferrariskaart, daar nog U-vormig met open rechterflank. In de Atlas der Buurtwegen was het complex al L-vormig, met een gedegradeerde straatvleugel. Deze structuur bleef grosso modo tot op heden bewaard. De linkervleugel – het woonhuis – is al minstens sinds de Atlas der Buurtwegen een tweeledige eigendom, waarbij een gedeelte aan straatzijde is afgesplitst van het achterliggend gedeelte, dat gezamenlijk met de achtervleugel – de stal – één eigendom vormt. De tweeledigheid van het woonhuis wordt geaccentueerd door de cementbepleistering van het voorste deel, afwezig bij het achterste. Niettemin vertoont de woonhuisvleugel in kern een zekere uniformiteit, met een 18de-eeuwse kern en vroeg-19de-eeuwse aanpassingen. De stal, inclusief het aansluitende deel van de woonhuisvleugel, werden naderhand nog aangepast.

Beschrijving

Het complex is opgetrokken op hellend terrein, het erf is aan straatzijde afgesloten met een muurtje, betonplaten en een banale poort. Het terrein links van de hoeve bleef bewaard als mooie, omhaagde boomgaard, aan straatzijde via een ijzeren barrier toegankelijk. Het terrein rechts had vroeger vermoedelijk een gelijkaardige functie, maar werd ondertussen met een hangartje bebouwd. De kern van het woonhuis klimt op tot de 18de eeuw, de ordonnantie werd gewijzigd in de eerste kwart van de 19de eeuw en de dakhelling werd verlaagd. De haakse stal dateert uit de tweede helft van de 19de eeuw.

Het woonhuis is een bakstenen dubbelhuis van vijf traveeën en anderhalve bouwlaag boven een in functie van de terreinhelling sterk verhoogde begane grond, het volume afgedekt door een laag (verlaagd) pannen zadeldak, waarbij achteraan een lager deel aansluit van één travee. De kopgevel aan straatzijde is voorzien van smeedijzeren krulankers. Een deel van het huis (straatzijde) is gecementeerd: de twee linkse traveeën aan erfzijde, de kopgevel en de drie rechtse traveeën aan de achterzijde. In de pleisterlaag wordt een opgemetseld parement met hoekblokken gesuggereerd.

De erfzijdegevel omvat een centrale, rechthoekige deur in kalkstenen omlijsting en deurkalf, links daarvan één, rechts twee rechthoekige vensters in kalkstenen omlijsting met sponningbeloop; de uiterst linkse travee heeft een blinde gelijkvloerse verdieping; de gelijkvloerse muuropeningen, alsook het blinde muurvlak worden bekroond door lage verdiepingvensters van hetzelfde type als de gelijkvloerse. In het gecementeerde deel van de gevel zijn de muuropeningen van sluitstenen voorzien.

De achtergevel, waarvan de begane grond op zijn hoogste peil sinds kort van een garagepoort is voorzien, omvat een rechthoekige deur in kalkstenen omlijsting zonder kalf, links én rechts geflankeerd door rechthoekige vensters van hetzelfde type als deze aan erfzijde; de gelijkvloerse muuropeningen in het gecementeerde deel (hier inclusief de deur) zijn opnieuw van sluitstenen voorzien; de verdiepingvensters zijn van een ander type: deze in het gecementeerde deel zijn getoogd in kalkstenen omlijsting met sluitsteen, deze in het linkerdeel zijn vergroot. In het ongecementeerde geveldeel is een keldergat zichtbaar in kalkstenen omlijsting.

De kopgevel aan straatzijde omvat een via een trap toegankelijke deur, links ernaast een venster, op de verdieping opnieuw twee kleinere vensters, alle in kalkstenen omlijsting met sluitsteen (de gevel is gecementeerd). De geveltop wordt gevormd door een klein getoogd venster met sluitsteen.

  • PAUWELS D., SCHLUSMANS F. met medewerking van Muyldermans E. & Rombouts J. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Borgloon, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N4, Brussel - Turnhout.

Bron: Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DL002431, Batsheers: aspecten van het dorp

Datum tekst: 2005

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Batsheers

Batsheers (Heers)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.