Parochiekerk Sint-Anna

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Heers
Deelgemeente Mechelen-Bovelingen
Straat Bovelingenstraat
Locatie Bovelingenstraat 178, Heers (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Heers (adrescontroles: 12-04-2007 - 12-04-2007).
  • Inventarisatie Heers (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Anna

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Anna en omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 13-07-2005.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Anna: orgel
gelegen te Bovelingenstraat 178 (Heers)

Deze bescherming is geldig sinds 15-12-2003.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

HISTORIEK

De oorspronkelijke kerk bevond zich te midden van het kerkhof, aan de Schoolstraat. In 1359, melding van de bouwvallige toestand van de romaanse kerk, aansluitende restauratie in de tweede helft van de 14de eeuw. In 1642 wordt de kerk door een brand verwoest en heropgebouwd. In 1712 bouw van een nieuwe toren. Herstellingen in 1781 en 1784. In 1816 wordt het koor herbouwd, in 1830 de rest van de kerk.

Deze kerk wordt in 1910 afgebroken en vervangen door een neogotische kruiskerk van H. Martens (Stevoort) en V. Lenertz (Leuven), op de huidige plaats, de hoek van de Bovelingenstraat met de Darisstraat.

BESCHRIJVING

De plattegrond beschrijft een driebeukig schip van vijf traveeën, met transept van één travee; koor van één rechte travee met driezijdige sluiting; toren tussen koor en noordtransept; sacristie ten zuidoosten. Het gebouw is opgetrokken in baksteen op een hardstenen plint; rond om rond voorzien van steunberen.

Vierkante toren met ten oosten aangebouwde ronde traptoren. Vijf geledingen, gescheiden door hardstenen waterlijsten; in de vierde geleding gotische blindbogen; de vijfde geleding is aan alle zijden voorzien van dubbele galmgaten. Ingesnoerde naaldspits, geflankeerd door vier hoektorentjes. De traptoren onder kegelvormige spits.

Schip met basilicale opstand onder zadel- en lessenaarsdaken; spitsboogfries onder de kroonlijst. In de zijbeuken spitsboogvensters met hardstenen lekdrempel; in de middenbeuk ronde vensters. In de noordgevel is er een ingangsportaal in de vierde en een driezijdige uitbouw van de doopkapel in de vijfde travee. Rechts tegen de westgevel, ronde traptoren. Hardstenen waterlijst boven en onder de vensters in de westgevel en in het transept. Westelijke ingangsdeur geflankeerd door twee hardstenen zuiltjes die een bakstenen spitsboog schragen; in het boogveld, beeldengroep van Anna en Maria. Het koor sluit qua ritmiek en ornamentiek bij het schip aan. Aan de zuidzijde van het koor is er een sacristie aangebouwd onder schilddak.

Het interieur is bepleisterd. Middenbeuk en zijbeuken van elkaar gescheiden door een spitsboogarcade op ronde zuilen met knoppenkapitelen. Overwelving door middel van kruisribgewelven.

Mobilair: schilderij met voorstelling van Sint-Anna-ten-Drieën van 1772(?); schilderij met voorstelling van Christus aan het kruis (17de of 18de eeuw); schilderij van Zagazara met voorstelling van Sint-Martinus die zijn mantel deelt (eerste helft 20ste eeuw).

Gepolychromeerde, houten beelden: Onze-Lieve-Vrouw met Kind (17de eeuw); Sint- Sebastiaan (17de eeuw); Sint-Martinus, laatgotisch (1530-1540); Christus aan het kruis, laatgotisch (1510-1520); Christus aan het kruis hout (tweede helft 19de eeuw); beeldengroep Sint-Anna leert Onze-LIeve-Vrouw lezen (tweede helft 19de eeuw).

Hoofdaltaar naar ontwerp van V. Lenertz, verschillende steensoorten, neogotisch (circa 1913); dienstaltaar, geschilderd hout (tweede helft 18de eeuw); twee zijaltaren, hout (tweede helft 19de eeuw), naar verluidt afkomstig uit de kerk van Brustem; preekstoel met bustes van de evangelisten en hun symbolen in medaillons, eik (eind 18de eeuw); twee biechtstoelen van Schoffeniels,eik (midden 18de eeuw), aangekocht in 1779; orgel in kast van F. Plugers (tweede helft 18de eeuw); doopvont, hardsteen met koper op houten deksel (eerste helft 18de eeuw).

Muurschilderingen aan westgevel van de narthex als herinnering aan de oorlog 1914-1918 naar ontwerp van A. Huppen (1921); de meeste andere muurschilderingen van zijn hand werden in 1964 overschilderd.

  • DRIESEN W., Bulletin..., p. 74.
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Limburg, Kanton Borgloon, Brussel, 1977, p. 23-25.
  • S.N., Laat-gotische beeldsnijkunst uit Limburg en Grensland, Sint-Truiden, 1990, 242-243.

Bron: Pauwels D., Schlusmans F. met medewerking van Muyldermans E. & Rombouts J. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Borgloon, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1999

Alle teksten

Aanvullende informatie

Het orgel, een anoniem werk uit het begin van de 19de eeuw, en met kenmerken van de Luikse school, werd in de parochiekerk Sint-Anna geplaatst en gerenoveerd door A. Clerinx in 1841. De herkomst is niet bekend. Rond 1910 gebeurden er enkele wijzigingen, alsook in 1950 door E. Kühn (Eupen). Het instrument is thans verschoven, met de rug tegen een zijmuur.

  • Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DL002296, 20 orgels in Limburg (S.N., 2003).

Foubert, Annemie (31-05-2016 )

Relaties

maakt deel uit van Mechelen-Bovelingen

Mechelen-Bovelingen (Heers)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.