Parochiekerk Sint-Lambertus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Heers
Deelgemeente Opheers
Straat Opheersstraat
Locatie Opheersstraat 88, Heers (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Heers (adrescontroles: 12-04-2007 - 12-04-2007).
  • Inventarisatie Heers (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Lambertus

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Lambertus: orgel
gelegen te Opheersstraat 88 (Heers)

Deze bescherming is geldig sinds 10-02-2004.

Beschrijving

Historiek

De oorspronkelijke kerk wordt in 1636 door de troepen van Jan van Weert in brand gestoken. Ze wordt pas eind 17de eeuw herbouwd, met behoud van de oude toren van silex, en waarschijnlijk een gedeelte van de muren. In 1763 wordt de toren op kosten van de gemeente hersteld; in 1787 wordt de zuidzijbeuk heropgebouwd.

In 1857 wordt beslist tot de bouw van een nieuwe kerk, naar ontwerp van L. Jaminé (Hasselt) en ingewijd in 1878. Ze ligt op dezelfde plaats als de oude kerk, doch deze was georiënteerd, terwijl de nieuwe kerk met de voorgevel aan de straat ligt. Ook het perceel van het omringende kerkhof werd aangepast.

Beschrijving

De plattegrond beschrijft een zaalkerk van vijf traveeën met ingebouwde toren, een koor van een rechte travee met driezijdige sluiting, en kleine sacristieën tegen elke zijde van de rechte koortravee

Bakstenen gebouw onder zadeldak (leien), op een hardstenen plint. De voorgevel is afgelijnd met hardstenen hoekbanden; rondboogportaal opgenomen in een hardstenen portiektravee met van lijstkapiteel voorziene pilasters onder driehoekig hardstenen fronton; hierboven een rondboogvenster in geprofileerde, hardstenen omlijsting, een hardstenen oculus met uurwerk, en een rondboogvormig galmgat in hardstenen omlijsting met riemprofiel in elke zijde van de toren; ingesnoerde naaldspits (leien). Rondboogvensters in een hardstenen omlijsting met lekdrempel en imposten in schip en rechte koortravee. Kleine, gelijkaardige vensters in de sacristieën.

Bepleisterd interieur. Overdekking door middel van een kruisribgewelf tussen rondboogvormige gordelbogen, gedragen door gesculpteerde consoles. Rondboogvormige scheiboog tussen schip en koor.

Mobilair: schilderij met voorstelling van de Nood Gods, eiken paneel (eind 16de eeuw), in het hoofdaltaar ; schilderij met voorstelling van de Calvarie, paneel, school van Pieter Coecke van Aalst (16de eeuw); schilderij met voorstelling van Sint-Rochus van Montpellier, olie op doek (tweede helft 17de eeuw), in het rechterzijaltaar; schilderij met voorstelling van de terugvinding van Jezus in de tempel, olie op doek (begin 19de eeuw); twee schilderijen met voorstelling van de Boodschap van de Engel, olie op doek (19de eeuw); kruisweg van K. Beyaert, Brugge (circa 1900). Beeld van Sint-Servatius(?), gepolychromeerd hout, laatgotisch (1530-1540), mogelijk afkomstig uit de verdwenen kapel van Middelheers; processiemadonna, laatgotisch, verminkt; crucifix in het portaal (tweede helft 19de eeuw); gipsen beelden van Sint-Lambertus, Isidorus, Antonius en Barbara, huis Leynen-Hougaerts, Brussel (1896); gipsen beeld van Sint-Jozef, firma Paronhaus, Brussel (circa 1900).

Hoofdaltaar, eik, barok (tweede helft 17de eeuw) met talbernakel van de firma Robberechts (1941). Zijaltaren, eik, barok (tweede helft 17de eeuw). Biechtstoel, eik, Lodewijk XVI, door N. Cox van Heers (1788). Communiebank door N. Cox van Heers, eik, Lodewijk XVI (1788). Preekstoel (tweede helft 19de eeuw). Orgel door A.Clerinx , Sint-Truiden (1887-88). Doopvont, hardsteen (15de eeuw) met deksel van messing van P. Schaltin, Tongeren (1836). Wijwatervat, hardsteen (17de eeuw) in het portaal. Glasramen van de firma Peene-Delodder, Brugge (1934-35).

  • DRIESEN W., Bulletin des Commissions royales d'Art et d'Archéologie (Brussel 1862-1942), (Limburgse referenties; 1, Hasselt, 1992, p. 89.
  • FELIX J.P., Archivalia betreffende het Clerinx-orgel van Opheers. (Mededelingen van het Centraal Orgelarchief 2), 1984, p. 37-40).
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Limburg, Kanton Borgloon, Brussel, 1977, p. 37-38.
  • HENDRICKX C. e.a., Het orgelbezit in de provincie Limburg (Kunst en Oudheden in Limburg 16), Sint-Truiden, 1976, p. 93.
  • LOCHNER F., Een Limburgs orgelbouwer: Arnold Clerinx (1816-1898), (Limburg, 65, 1986, p. 226).
  • SIMENON G., Geschiedenis der voormalige heerlijkheid Vlijtingen, Maastricht, 1901, p. 554.
  • S.N., Laat-gotische beeldsnijkunst uit Limburg en Grensland, Sint-Truiden, 1990, nr. 248.
  • S.N., Opheers anno 1985. Een terugblik. Opheers, 1985, p. 14-38.

Bron: Pauwels D., Schlusmans F. met medewerking van Muyldermans E. & Rombouts J. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Borgloon, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1999

Relaties

maakt deel uit van Opheersstraat

Opheersstraat (Heers)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.