Kasteel de Donnea

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Kortessem
Deelgemeente Guigoven
Straat Tongersesteenweg
Locatie Tongersesteenweg 196, Kortessem (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortessem (adrescontroles: 12-05-2007 - 12-05-2007).
  • Inventarisatie Kortessem (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kasteel de Donnea

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Kasteel de Donnéa: kasteel en hoeve met afzonderlijk voorhof en hekwerk

Deze bescherming is geldig sinds 14-06-2002.

Beschrijving

Het kasteel ligt met de achterkant tegen de huidige steenweg. De vroegere verbindingsweg tussen Tongeren en Hasselt liep immers door de Oude Ramen, nu nog een steeg achter het kasteel. Het zou voor het eerst bewoond zijn door baron de Preston. Zijn dochter huwde met graaf Jean de Renesse, gouverneur van Limburg van 1919 tot 1928. Hij verbleef te Guigoven tot in 1884, waarna het kasteel tot in 1905 bewoond werd door de familie Vincent de Kerckhove. Vanaf 1905 wordt het bewoond door de familie de Donnea. In 1914 werd het kasteel geplunderd.

Heden U-vormig complex, als zodanig aangeduid in de Atlas van de Buurtwegen (1844), op de Ferrariskaart (1771-77) als een langgestrekte inplanting.

Het kasteel is rechts en achteraan omgeven door een omhaagd Engels park met meerdere eiken, beuken, kastanjebomen en esdoorns, alsook een voor onze streken zeldzame Virginiaanse tulpenboom. Aan straatzijde: klein staatsieplein met gekasseide oprit; harstenen pijlers met vaasbekroning, waartussen een hekken, links en rechts van de oprit op een lage muur; ten noorden, hardstenen pijlers, waartussen een tweede hekken, dat toegang geeft tot de dienstgebouwen.

Woonhuis van het dubbelhuistype, vijf traveeën en twee bouwlagen onder afgewolfd mansardedak (leien) met drie dakkapellen, van 1801-1802. Beschilderd gebouw op hardstenen plint met ellipsvormige keldergaten. Rechthoekige vensters met vlakke kalkstenen omlijsting; persiennes. Rechthoekige middendeur in een geprofileerde hardstenen omlijsting op neuten; bovenlicht met originele roedeverdeling. Aansluitend balkon van het deurvenster van de bel-etage. Op deze lateien komen volgende inscripties voor: PARVA SED APTA en PARVA DOMUS/ MAGNA QUIES. Tegen de zijgevels, symmetrische, achteruitspringende traveeën onder mansardedak met één dakkapel. Twee aanbouwsels aan de zijgevels van telkens één travee onder mandardedak met telkens één dakkapel. Smeedijzeren nokbekroning in de vorm van een ster op woonhuis en aanbouwsels.

Aan weerszijden en haaks op het woonhuis liggen twee mogelijk 18de-eeuwse dienstgebouwen van telkens twee traveeën en één bouwlaag onder mansardedak (leien) met telkens twee dakvensters. Kleine rechthoekige vensters in hardstenen omlijsting. Telkens twee poorten in een korfboogvormige omlijsting met hardstenen aanzet- en sluitstenen. Oorspronkelijk houtwerk. De overvloedshoornen in stucwerk van de timpanen stellen de vier jaargetijden voor: aan de rechterkant de winter en de lente, aan de linkerkant de zomer en de herfst.

Links aansluitend bij het woonhuis: voormalige hoeve, met een mogelijk oudere kern en aangepast in 1839 confer jaartal op sluitsteen van venster op de derde bouwlaag van het poortgebouw. Complex van acht (?) traveeën en twee bouwlagen (drie in het midden) onder zadel- en mansardedak (links Vlaamse pannen, midden leien en rechts kunstleien). Getoogde vensters en rondboogdeur.

Links ligt de moestuin omgeven door een meidoornhaag, daarachter de boomgaard, op de hoek met de Brandstraat.

  • BOGAERTS D. e.a., Kortessem. 50 historische getuigen, (Tongeren), (1986), p. 48-49, ill.
  • RASKIN L., Inventaris van de Limburgse kastelen, (De tijdspiegel, 26, 3, 1971, p. 17, afb.
  • S.N., Bondige inventaris..., p. 216.
  • S.N., Guigoven door de eeuwen heen, Guigoven, 1983, p. 147-151 (afb.), 152.
  • VERHELST K. & VAN LAERE R.,De Eerste Wereldoorlog in Limburg. Verslagen, (Limburgse Documenten, 1.8), 1, Hasselt, 1997, p. 261.

Bron: Pauwels D., Schlusmans F. met medewerking van Muyldermans E. & Rombouts J. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Borgloon, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Pauwels, Dirk

Datum tekst: 1999

Relaties

maakt deel uit van Tongersesteenweg (Guigoven)

Tongersesteenweg (Kortessem)

is gerelateerd aan Park van het Kasteel de Donnea

Tongersesteenweg 196 (Kortessem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.