Vakwerkhoeve

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Kortessem
Deelgemeente Kortessem
Straat Hasseltsesteenweg
Locatie Hasseltsesteenweg 147, Kortessem (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortessem (adrescontroles: 12-05-2007 - 12-05-2007).
  • Inventarisatie Kortessem (geografische inventarisatie: 01-01-1999 - 31-12-1999).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Vakwerkhoeve

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Vakwerkhoeve

Deze bescherming is geldig sinds 04-03-2004.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Vakwerkhoeve: omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 04-03-2004.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Hoeve in vakwerk uit de 19de eeuw, waarbij de gebouwen in een U-vorm rond een erf werden gebouwd.

De vakwerkhoeve ligt op de hoek van de Hasseltsesteenweg en de Winkelstraat.

Op de plaats van het tegenwoordige, U-vormige complex wordt in de Buurtwegenatlas (1840-1844) reeds een L-vormig volume weergegeven aan de steenweg. Het is onduidelijk in hoeverre hiervan elementen in de huidige constructie geïntegreerd bleven.

De hoeve omvat een straatvleugel (langsheen de Hasseltesteenweg) met woonhuis, stal en inrijpoort, een aansluitende linkervleugel (langsheen de Winkelstraat) met stallingen en los daarvan een achtervleugel die in oorsprong fungeerde als schuur en wagenhuis. De schuur wordt nu grotendeels als stal gebruikt. Tussen de linkervleugel en de schuur is een open doorgang naar het hinterland bewaard. Tegen de achter- en rechter-zijgevel van de schuur is een aanbouwsel gebouwd in betonplaten en snelbouwstenen onder golfplaten lessenaarsdaken; het aanbouwsel aan de rechterzijde strekt zich verder uit langsheen de rechterflank van het erf. Het erf is gedeeltelijk gekasseid en omvat een mestvaalt.

De breedte van het woonhuis, dat het linkergedeelte van de straatvleugel uitmaakt, wordt aan erfzijde gemarkeerd door een oorspronkelijk dakschild met Vlaamse pannen; de rest van het zadeldak is vernieuwd met mechanische pannen. Welk gedeelte van de vleugel voorbehouden werd als woonhuis blijkt uit de positie van een schoorsteen ter hoogte van de overgang naar de stal. Een tweede schoorsteen, centraal boven het woonhuisdeel, doet een traditionele binnenindeling met centraal verwarmde ruimten vermoeden.

Het woonhuisdeel aansluitend bij de linkervleugel bleef grotendeels als vakwerkconstructie bewaard, met stijl- en regelwerk rustend op een bakstenen stoel, verhoogd in de vrije linkse kopgevel. Aan de straatzijde werd de originele leemvulling vervangen door baksteenmetselwerk. Vier grote rechthoekige vensters markeren aan de voorgevel evenveel traveeën, de twee linkervensters hebben schrijwerk zonder bovenlicht. De erfzijdegevel van het vakwerkdeel behield de originele leemvulling en omvat drie kleine venstertjes, waarvan het rechtse op opkamerniveau.

Het rechter gedeelte van het woonhuis is versteend. Aan steenwegzijde omvat het stenen gedeelte twee traveeën, met een getoogde deur en dito venster. Aan erfzijde zijn er drie traveeën te signaleren, met twee rechthoekige deuren en een dito venster. Het versteende gedeelte werd waarschijnlijk op de bij het woonhuis aanleunende stal gewonnen. Deze stal is ook volledig versteend en omvat aan steenwegzijde een laag getoogd stalvenster, en aan erfzijde een rechthoekig stalvenster en dito deur. Aan het rechter-uiteinde van de steenwegvleugel is een laterale poortdoorgang te situeren, aan straatzijde afgesloten met houten poortwerk, aan erfzijde open.

De linkervleugel omvat een hoog deel, aanleunend bij de steenwegvleugel en in het verlengde daarvan, langsheen de open doorgang naar het hinterland, een laag deel. Het geheel behield een vakwerkskelet en zadeldaken met Vlaamse pannen, maar het oorspronkelijke vulmateriaal is vervangen door bak- en snelbouwstenen. De buitengevels (zijde Winkelstraat) zijn blind, de erfzijdegevel van het hoge volume omvat tweede deuren, twee vensters en een laadvenster, de erfzijdegevel van het lage volume omvat vier deurtjes.

Ook de achtervleugel behield een vakwerkskelet en een zadeldak met Vlaamse pannen. De oorspronkelijke vulling met vitswerk, leem en kalk bleef deels bewaard en werd deels vervangen door bak- en snelbouwstenen. Aan erfzijde omvat een centrale schuurpoort, rechts een wagenhuispoort, een deur en laadvensters, links een deur en venster. Tegen de linker-zijgevel van de schuur werd een latrine en een laag stalvolume aangebouwd, in vakwerk onder een lessenaarsdak met Vlaamse pannen. De latrinedeur bevindt zich aan erfzijde, drie staldeurtjes zijn langsheen de open doorgang naar het hinterland te situeren.

  • PAUWELS D., SCHLUSMANS F. e.a. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kanton Borgloon, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N4, Brussel – Turnhout, 365-366.

Bron: Beschermingsdossier DL002291, Korstessem Hasseltsesteenweg 147: Vakwerkhoeve (digitaal dossier)

Datum tekst: 2004

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Hasseltsesteenweg

Hasseltsesteenweg (Kortessem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.