Steen- en buizenbakkerij Dumoulin

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Heuvelland
Deelgemeente Wijtschate
Straat Gapaardstraat
Locatie Gapaardstraat 4, Heuvelland (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Heuvelland (adrescontroles: 15-02-2008 - 15-02-2008).
  • Inventarisatie Heuvelland (geografische inventarisatie: 01-01-1991 - 31-12-1991).
  • Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed (geografische inventarisatie, thematische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2005).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Steen- en buizenbakkerij

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Voormalige steen- en buizenbakkerij, naar verluidt opgericht in 1926 en in werking tot 1978. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een Duitse betonnen constructie geïntegreerd in de gebouwen van de voormalige steenbakkerij.

Historiek

De steen- en buizenfabriek werd in 1920 opgestart door Joseph Dumoulin ten behoeve van de wederopbouw. Van het oorspronkelijke bedrijf dateren nog de ringoven, de gemetste schoorsteen, het voorbewerkingsgebouw met machines en smidse, de gelijkvloerse droogloodsen, de kleiputten en het décauville-spoor met kipwagentjes. Deze laatste, en ook andere zaken, zijn gerecupereerd van achtergelaten frontmateriaal. Kort na de Tweede Wereldoorlog is het bedrijf uitgebreid met een kleitoren, droogloodsen in verschillende lagen en een monocylinder dieselmotor voor de aandrijving, waardoor er 2000 tot 3000 stenen per dag vervaardigd worden. Een constante bij de ontwikkeling van het bedrijf is de afwezigheid van planning en systematiek en de compacte en inventieve uitbouw. Na de sluiting van de steen- en buizenfabriek in 1975 zijn de kleiputten volgestort met huisvuil en zijn ook de gebouwen in verval geraakt. Toch hebben deze een bijzondere industrieel-archeologische waarde en doordat ook al het bedrijfsmateriaal nog ter plaatse is, zijn het complex en de omgeving in mei 2000 beschermd als monument.

Beschrijving

Vrij goed bewaard geheel met Hofman-oven, schoorsteen, voorbewerkings- en machinegebouw, smidse en gelijkvloerse droogloodsen uit de jaren 1920; van na de Tweede Wereldoorlog dateren onder meer de meerlagige droogloodsen en het bureelgebouwtje. De nabijgelegen kleiputten zijn overwoekerd door begroeiing. De Duitse betonnen constructie bestaat uit een bijna volledig ondergrondse constructie, met een hoger gelegen toegangsgedeelte en lager gelegen rechthoekige ruimte. Voor het hoger gelegen deel werd gebruik gemaakt van golfplaten (met fijne, diepe golving) nabij de toegang. Dit gedeelte wordt met de rechthoekige ruimte verbonden via een deur- en een vensteropening (waarvan de onderste wand schuin naar beneden afloopt). Het plafond van dit gedeelte is verstevigd met ijzeren balken. De muren binnenin zijn gegoten tegen een houten bekisting en bevatten diverse uitsparingen, waarin her en der nog houtrestanten aanwezig zijn. Achteraan tegen het plafond is een opening (verluchting).

  • DELEPIERE A.-M. & HUYS M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik – Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.
  • S.N. 2003: Bezoek aan steenbakkerij Wijschate [online] www.westhoek.be (geraadpleegd op 24-11-2005)

Bron: -

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Wijtschate

Wijtschate (Heuvelland)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.