Parochiekerk Sint-Margaretha

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Zonnebeke
Deelgemeente Geluveld
Straat Geluveldplaats
Locatie Geluveldplaats zonder nummer, Zonnebeke (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Zonnebeke (adrescontroles: 27-09-2007 - 27-09-2007).
  • Inventarisatie Zonnebeke (geografische inventarisatie: 01-01-1991 - 31-12-1991).
  • Thematische inventarisatie 20ste-eeuwse kerken (geografische inventarisatie: 01-07-2008 - 31-12-2009).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Margaretha

Deze vaststelling is geldig sinds 05-10-2009. (Vaststellingsbesluit)

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Parochiekerk St.-Margareta Georiënteerd bedehuis te midden van grastuin ter hoogte van het vroegere kerkhof, aan de N.-zijde afgescheiden van speel- en sportplein d.m.v. dubbele rij Japanse kerselaars en haag. Omlopend bakstenen druippad. Ten Z. van de kerk, arduinen grafsteen van 1900, en dito monumentje met bronzen buste van Koning Albert ter nagedachtenis van de slachtoffers uit W.O. I en II. Ten N.O., omhaagd kerkhof op grond van het kasteeldomein (Kasteelstraat nr. 1).

Vooroorlogse kerk vermoedelijk teruggaand op een laat-gotische constructie van baksteen met hergebruikte ijzerzandsteen in de kooronderbouw. 1806: brand gevolgd door herstel van het koor in classicistische stijl. 1848: omwerking van het schip in gr.m. aansluitende bouwtrant. 1892: verlenging van het schip met twee trav. en bouw van een neoromaanse W.-toren n.o.v. architect G. Van den Borre (Kortrijk) van 1890. W.O. I: totale verwoesting.

Oorspronkelijk wederopbouwontwerp (1921) met modernistische inslag van architect H. Hoste (Brugge) door de plaatselijke kerkelijke overheid afgewezen ondanks toegevingen (invoeren van spitsbogige muuropeningen). Bedehuis tenslotte in 1924 wederopgebouwd in de trant van het vooroorlogse n.o.v. architect J. Coomans (Ieper).

Eclectisch bedehuis van het pseudo-basilicale type met voorgeplaatste W.-toren, qua architecturale uitwerking aanleunend bij het neoromaans met regionale en neobyzantijnse inslag. De plattegrond ontvouwt: een vierzijdige W.-toren geflankeerd door laag gehouden zijruimten en ten W. aansluitende rechth. hoektorens reikend tot het begin van de klokkenverd..een imitatieve interpretatie van het romaanse W.-blok van de St.-Pieterskerk te Ieper., een brede midden- en twee zijbeuken van drie en een halve trav., een halfronde doopkapel ter hoogte van de eerste N.-zijbeuktrav., een koor van één smalle trav. uitgevend op een halfronde absis; een Z.-sacristie.

Gele baksteenbouw met sporadisch gebruik van arduin o.m. voor boven- en ond erdorpels. Leien zadel- en schilddaken.

W.-toren onder ingesnoerd tentdak (leien); drie geledingen gemarkeerd door kordons; versneden hoeksteunberen. Typerende rondbogige muuropeningen o.m. portaal met timpaan voorstellende "De kroning van St.-Margareta" in reliëf; ook oculi.

N.-, Z.-zijbeukgevel en absis gestut d.m.v. versneden steunberen waartussen rondbogige drielichten, en afgelijnd met tandlijst. De omlopende reliëfvoorstellingen (similinatuursteen?) uit het leven van St.-Margareta kaderen in de plaatselijke eeuwenoude verering van deze heilige. O.-puntgeveltop van het schip versierd met klimmende rondbogige en drielobbige casamenten.

Beigebeschilderd interieur. Vlak overzolderde toren (ingang). Verder, neobyzantijns getinte ruimtewerking cf. o.m. de drie koepelgewelven boven de middenbeuk; zijbeuktrav. onder haaks aansluitende tongewelven; rondbogige scheibogen op pijlers met arduinen sokkel en impost; steekkappen boven de absisvensters. Doksaal geschraagd door drie rondbogen op neoromaanse bundelpijlers van (simili-?) arduin. Zijbeukmuren met betegelde plint.

Mobilair Sober en daterend uit XX b. Hoofdaltaar met beglaasde wanden waarachter ligbeeld van St.-Margareta. Op koper geschilderde kruiswegstaties opgenomen in de zijbeukmuren. Neoromaans getinte biechtstoelen.


A.R., D.V.G., 8153, 13252.
Archief K.C.M.L., 326.
DESEYNE A., Huib Hoste (1881-1957) en de wederopbouw te Zonnebeke, Zonnebeke, 1981, p. 18-21.
ROOSE-MEIER B., Fotorepertorium van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Wervik, p. 13.
SLOSSE L., Rond Kortrijk of schetsen over de prochiën van het oud bisdom van Doornik liggende in de voormalige dekenijen van Helkijn, Kortrijk en Wervik, Deel I, Roeselare, 1898-1903 (Anastatische herdruk, Handzame, 1977).

Bron: Delepiere A.-M. & Huys M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik - Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Delepiere, Anne Marie & Huys, Martine

Aanvullende informatie

In en rond de Sint-Margarethakerk zijn er verschillende relicten die herinneren aan de Eerste Wereldoorlog.

Binnen een omheind bloemperk, ten zuidoosten van de kerk, bevindt zich een portretbuste van koning Albert I ter herinnering aan militaire slachtoffers. De buste, ontworpen door P. Kerkhove en gegoten door J. Delhove, rust op een drieledige hardstenen sokkel.

In de kerk bevindt zich een houten gedenkplaat met eenvoudige omlijsting voor militaire en burgerlijke slachtoffers, en een bronzen gedenkplaat met geprofileerde omlijsting voor luitenant Wilfrid Evelyn Littleboy.

  • DECOODT H. & BOGAERT N. 2002-2005: Inventarisatie van het Wereldoorlogerfgoed in de Westhoek, project in opdracht van de provincie West-Vlaanderen, "Oorlog en Vrede in de Westhoek", en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afdeling Monumenten en Landschappen.

Marchand, Sofie (14-04-2017 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Geluveldplaats

Geluveldplaats (Zonnebeke)

omvat Gedenkplaat W.E. Littleboy (Geluveld - WOI)

Geluveldplaats (Zonnebeke)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Orgel kerk Sint-Margaretha

Geluveld (Zonnebeke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.