Textielfabriek S.A.W.

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Waarschoot
Deelgemeente Waarschoot
Straat Hoekje
Locatie Hoekje 5-7, Waarschoot (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Waarschoot (adrescontroles: 22-01-2008 - 22-01-2008).
  • Inventarisatie Waarschoot (geografische inventarisatie: 01-01-1994 - 31-12-1994).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed S.A.W.-textielfabriek

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Textielfabriek S.A.W.

Deze bescherming is geldig sinds 10-06-1999.

omvat de bescherming als monument Textielfabriek S.A.W.: fabrieksschoorsteen
gelegen te Hoekje 5, Hoekje 7 (Waarschoot)

Deze bescherming is geldig sinds 10-06-1999.

Beschrijving

Voormalige S.A.W.-textielfabriek. Opgericht als N.V. in 1889 als voortzetting van de "Société d'Heygere et Cie", sinds de afsplitsing van de fabriek d'Heygere, zogenaamd "S.A.W." (Société Anonyme de Waerschoot). Aankoop van een terrein tegenover het station in 1889 waarbij de aanwezigheid van de spoorweg determinerend was (particuliere verbinding met laatstgenoemde sinds 1899). In 1903 opslorping van de fabriek d'Heygere.

Bouw van een katoenspinnerij (vijf traveeën) van het type "Manchesterspinnerij" met hoge traptoren en aanleunend stoommachinehuis, langs de spoorweg in 1907-08. Het fabrieksterrein bedraagt dan 10 ha. Uitbreiding in 1928, 1938 en 1946 respectievelijk met drie, twee en drie traveeën onder plat dak, naar ontwerp van architect Ch. Dua. In 1939 bij het 50-jarig bestaan is de oppervlakte opgelopen tot 25 ha (begrensd door de spoorweg, Hoekje en Kapellestraat) waaronder 26.000 m2 fabrieksgebouwen (spinnerij, weverij, ververij en blekerij) met in totaal 1.200 getouwen. Na de stopzetting tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam een nieuwe bloei in de jaren 1950 en 1960. In 1975 gefusioneerd met "Textilia" aan Oostmoer en definitieve stopzetting met verkoop van de gebouwen in 1981. Een deel van de spinnerij werd gesloopt, in de resterende vleugel is de onderneming Vande Walle, constructie van landbouwmachines ondergebracht.

Resterend deel van het bakstenen spinnerijgebouw met twee bouwlagen en plat dak (parallel aan de spoorweg) met typerende brede vensterregisters (metalen ramen; thans grotendeels gedicht) gescheiden door iets boven de daklijst uitstekende pilasters met dekplaat. Traptoren en machinehuis gesloopt.

Deels behouden structuur met gietijzeren kolommen, I-balken en troggewelven.

Verder achterin gelegen hoge bakstenen schoorsteen uit dezelfde periode met geringde witte en geprofileerde bakstenen versieringen en letters S.A.W. aangebracht in witte baksteentjes en boogfries onder de bovenste rand.

Midden op het fabrieksterrein eveneens behouden voormalig bureelgebouw in een decoratieve baksteenarchitectuur (oranje en witte baksteen) geritmeerd door nissen en boven het plat dak uitstekende bakstenen lisenen, kenmerkende gekoppelde vensters onder ijzeren I-lateien en arduinen dorpels, uit het eerste kwart van de 20ste eeuw. Oorspronkelijk rijkelijk interieur uitgesloopt.

  • Gemeentearchief Waarschoot, bouwaanvragen.
  • DE VOS A., Geschiedenis van Waarschoot, Waarschoot, 1990, deel II, p. 136-143.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. 1994: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Waarschoot - Zomergem, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N5, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1994

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Hoekje

Hoekje (Waarschoot)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.