Oude Vierschaar

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Wachtebeke
Deelgemeente Wachtebeke
Straat Dorp
Locatie Dorp 54, Wachtebeke (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Wachtebeke (adrescontroles: 01-11-2008 - 01-11-2008).
  • Inventarisatie Wachtebeke (geografische inventarisatie: 01-01-1993 - 31-12-1993).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Oude Vierschaar

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Oude Vierschaar

Deze bescherming is geldig sinds 16-11-1943.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Zogenaamde "Oude Vierschaar". Oorspronkelijk vierschaargebouw of rechtbank, nadien gemeenteschool tot 1861, thans openbare bibliotheek Sint-Vincentius. Gesitueerd aan de westzijde van het dorpsplein op de hoek Kerkstraat en tegenover de kerk.

Hoekhuis van één hoge bouwlaag onder zadeldak (pannen, nok loodrecht op de straat) in regionale barokstijl, van 1579. Gebouwd door de heer della Faille als vierschaargebouw van het Ambacht Assenede. Gerestaureerd in 1937 door architect Adrien Bressers. Bak- en zandsteenbouw met voortrapgevel (9 treden + topstuk, oorspronkelijk met beeld van Heilige Catharina, patrones van de parochie) van drie traveeën; lelie-ankers. Hoge zandstenen kruiskozijnen onder gekoppelde ontlastingsboogjes, getraliede bovenlichten, sponning en luiken. Centrale spiegelboogdeur in geblokte zandstenen omlijsting. grotendeels verdwenen bovendorpelbekroning met afhangende voluten, bij de restauratie van 1937 voorzien van opschrift: "God lof, alleen door 't prochiegeld/ teen ick hier wederom hersteld". Vernieuwde hoge nis in zandstenen omlijsting onder gebogen waterlijst. Twee bovendeurvensters met ijzeren leuning en gedeeld, getralied bovenlicht. Penanten met vernieuwde barokke cartouches met opschrift: "Anno" "1579" en centraal wapenschild van de familie della Faille, heren van het Ambacht Assenede. Zolderluik met zandstenen dorpels.

Zijgevel aan de Kerkstraat met ommuurd voortuintje. lijstgevel van vijf traveeën met dito hoge kruiskozijnen, hier met behouden zandstenen neggen en centrale, bij de restauratie nieuwgemaakte deur: korfboogdeurtje onder zandstenen boog- en waterlijst, met vlakke sluitsteen en jaartal 1937. Erboven nieuwe gevelsteen met opschrift: "sit jaar dankzij het kerkbureel/ werd de oude vierschaar kunstjuweel". Overstekend dak op consolenrij. Rechter penant met hardstenen herdenkingssteen aan de heer Louis van den Berghe (+ 1786), baljuw en schout van het Ambacht Assenede, en aan zijn echtgenote en hun elf kinderen. Console met opschrift: J. Raes/ steendam/ Gent.

In de voortuin: grenspaal afkomstig van Overslag, daterend van 1770.

  • Archief Bestuur voor Monumenten en Landschappen, Buitendienst Oost-Vlaanderen.
  • DE NOYETTE M., Ancienne construction, (Wachtebeke), in Bulletijn van het Comiteit van de provincie Oost-Vlaanderen, IX, 1921, p. 30-31.
  • DEVOS P., De gemeentehuizen van Oost-Vlaanderen, Gent, 1982, p. 873-875.
  • TEIRLINCK M., De oude vierschaar te Wachtebeke, Heemkundige Kring "Oud Wachtebeke", Jaarboek 1973, p. 3-4)

Bron: Lanclus K. & Verbeeck M. 1993: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Evergem - Lochristi, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1993

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Dorp

Dorp (Wachtebeke)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.