Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Geboorte

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Aalter
Deelgemeente Bellem
Straat Bellemdorpweg
Locatie Bellemdorpweg zonder nummer, Aalter (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Aalter (actualisaties: 27-05-2008 - 14-06-2008).
  • Adrescontrole Aalter (adrescontroles: 02-08-2008 - 02-11-2008).
  • Inventarisatie Aalter (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).
  • Thematische inventarisatie 20ste-eeuwse kerken (geografische inventarisatie: 01-07-2008 - 31-12-2009).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Geboorte

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Kasteel en kerk van Bellem met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 24-09-1996.

Beschrijving

Omringd door kerkhof afgesloten door fraai ijzeren hek op de noordwestelijke hoek met de Lotenhullestraat, in 1864 geschonken door baron de Kerchove-de Naeyer, ter vervanging van een muur. Rondom de kerk, op het kerkhof, staan vijftien geschilderde bakstenen ommegangkapelletjes met de statiën van de Heilige Rozenkrans op doek, ingewijd in 1891, vernieuwd in 1955.

Parochie vermoedelijk ontstaan midden 13de eeuw. Oudste vermelding van de kerk in 1435. Over de bouwgeschiedenis is weinig bekend. In de tweede helft van de 17de eeuw, na de vernieling tijdens de godsdiensttroebelen, heropgebouwd. Grote verbouwingswerken vonden plaats in de 19de eeuw. Vergroot met een derde beuk (ten zuiden) en een nieuwe voorgevel met bijkomende travee in 1847 respectievelijk naar ontwerp van bouwmeester Hoornaert (Waregem) en C.L. t' Kindt (Nevele). De oorspronkelijk vrijstaande Westtoren werd ingebouwd in de nieuwe voorgevel. In 1870-74 vergroot onder leiding van architect A. Van Assche: toevoeging van twee traveeën aan de oostzijde, beuken werden afgesloten door veelzijdige apsissen en bouw van twee nieuwe sacristieën. Bij de restauratiewerken in 1879 onder leiding van Ed. & L. Van Herrewege kreeg de kerk een neogotisch uitzicht door het aanbrengen van neogotische steunberen en spitsboogvensters met staaf- en maaswerk. In 1903-05 gerestaureerd door J. Goethals. In 1883 plaatste men een calvariekapel tegen de eerste travee van de noordelijke -zijgevel.

Volledig uitgebrand in 1944. Gevolgd door wederopbouw in 1950, grotendeels naar het vroegere model, onder leiding van architect A. Bressers. Een vlakke koorafsluiting verving de 19de-eeuwse zijapsissen, de sacristieën werden vernieuwd. Binnenin werden stenen kruisribgewelven aangebracht en een betonnen dakconstructie naar ontwerp van professor F.G. Riessauw.

De plattegrond ontvouwt een driebeukige transeptloze hallenkerk met schip van zes traveeën en koor van één travee met driezijdige apsis. Uitgebreid aan de oostgevels met vlakke koorafsluiting en sacristieën. Vierkante ingebouwde westtoren.

Baksteenbouw met gebruik van zandsteen voor plint, deuromlijstingen en afwerking muuropeningen. Beuken afgedekt met afzonderlijke zadeldaken met dakkapelletjes.

Grotendeels (neo)gotisch getinte vormgeving met in 1870-74 en 1879 aangebrachte spitsboogvensters voorzien van. drieledig maaswerk tussen versneden steunberen. Met zandsteen omlijste korfboogdeurtjes in de westgevels van de zijbeuken. In de noordelijke zijgevel gedicht lijkdeurtje (tweede travee). De gerestaureerde vierkante westtoren refereert nog grotendeels aan zijn oorspronkelijk uitzicht (17de eeuw) met een zandstenen korfboogportaal op de begane grond, erboven een spitsboogvenster, versneden steunberen bekroond met pinakels, spitsboogvormige galmgaten, schietgaten en steigergaten onder de kroonlijst en de vierkante naaldspits met dakkapellen en windhaan; uurwerkplaat op iedere gevel. Westgevel van zuidelijke zijbeuk naast spitsboogvenster gedateerd op een gevelsteentje 1847.

Mobilair. Volledig vernieuwd in de jaren 1950 en 1960.

  • Archief Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, dossier 147.
  • DE POTTER F. - BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 1, Gent, 1864-70, p. 17-26.
  • VAN CLEVEN J., De parochiekerken van Groot-Aalter, Fotomap 5, Aalter, 1982, p. 17-21.
  • VANDENBUSSCHE - VAN DEN KERKHOVE c. - RENARD R., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Oost-Vlaanderen, Kanton Zomergem, Brussel, 1975, p. 15-16.
  • VAN DEN GHEYN G., Bellem, Oudheidkundige inventaris van Oost-Vlaanderen, Gent, 1911.

Bron: Lanclus K. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kanton Nevele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 1989

Aanvullende informatie

Omstreeks 1965 werd het mobilair uitgebreid met een gestileerd figuratief beeld van "Onze-Lieve-Vrouw met Kind Jezus"; geplaatst op het rechter zijaltaar. Het heiligenbeeld (circa 1,20 m hoog) werd ontworpen en gebeeldhouwd in witte steen door Gerard Thienpont, beeldhouwer (Eke-Nazareth).

  • Informatie verstrekt door E. Thienpont.

Driessen, Carolien (25-02-2013 )

Relaties

maakt deel uit van Bellemdorpweg

Bellemdorpweg (Aalter)

maakt deel uit van Dorpskern Bellem

Bellemdorpweg zonder nummer, Lotenhullestraat 1, Mariahovelaan 2-6 (Aalter)

maakt deel uit van Kraenepoel en Markettebossen

Bellemstation, Kraenepoelpad, Langestraat, Lotenhullestraat, Mariahovelaan, Meerkensdreef, Oude Gentweg,...

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.