erfgoedobject

Overblijfselen van het penitentenklooster

bouwkundig element
ID: 35109   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/35109

Juridische gevolgen

Beschrijving

Geschiedenis

Reeds in de 15de eeuw bestond er een gasthuis (in de huidige Cyriel Buyssestraat) waarover de heren van Nevele het beschikkingsrecht hadden. Dit werd in 1502 door Jehan de Montmorency omgevormd tot klooster van grauwe zusters of penitenten. Kort daarop betrokken de zusters twee huizen met een tuin in de Langemunt. Een kapel werd ingewijd voor 1513. Zoals te zien op oude kaarten, moet een groter klooster aan de Langemunt gebouwd zijn tussen 1638 en 1681. Na de hervorming van de kloosterregel werd in 1663 een residentie voor twee paters rekollekten of "paterije" gebouwd naast het klooster van de zusters. Het klooster werd afgeschaft in 1783 maar de kapel en de paterije bleven bestaan. In 1785 werd het kloosterpand verkaveld in elf percelen. In 1795 werd de kapel omgevormd tot toneelzaal.

Beschrijving

De vernieuwde woningen bewaren sporen van de 16de-eeuwse kapel van het penitentenklooster in de overwelfde ruimte die over beide huizen doorloopt. Ook is een gedeelte van de Westelijke puntgevel van de kapel bewaard in de gecementeerde zijgevel van nr. 21 met behouden aanzet van een pilaster.

Naast nr. 23 is er een doorgang naar een achterin gelegen constructie, ontstaan door sloping van het koor van de kloosterkapel. De achterbouw van nr. 23 bewaart onder meer een groot gedeelte van het vroegere klooster (17de eeuw): ook wasserij, bakkerij en brouwerij. Baksteenbouw van twee bouwlagen onder pannendaken, waarvan de nok loodrecht op de straat staat. Rechthoekige vensters, op de bovenverdieping vlak onder de daklijst, met zandstenen neggen. Erachter de voormalige refter van het klooster; eertijds op de penanten gedateerd 1634, afgedekt met pannendak (nok evenwijdig met de straat). Het bakstenen gebouw met verwerking van zandsteen rondom de vensters telt na een gedeeltelijke afbraak nog twee traveeën van oorspronkelijk twee bouwlagen met gedichte vensters en twee traveeën van één bouwlaag met dezelfde bouwhoogte waarin oorspronkelijk kruiskozijnen (thans gedicht) en de jaarcijfers 1 en 6. De vensters van de refter zijn volgens archiefstukken vernieuwd in 1736.

  • Rijksuniversiteit Gent, Obituarium van het Penitentenklooster te Nevele, met aantekeningen omtrent giften, de oorkondenschat en de bouwgeschiedenis, Handschrift.
  • VAN DE CASTEELE J., Grauwe zusters of penitenten-rekollektinen te Nevele: 1502-1784, in Het Land van Nevele, IX, 4, 1978, p. 155-242.
  • VAN DOORNE G., Nota bij de opmeting van de nog bestaande resten van het voormalig Penitentenklooster in de Langemunt te Nevele, in Het Land van Nevele, IX, 4, 1978, p. 243-247.

Bron     : Lanclus K. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kanton Nevele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N1, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Lanclus, Kathleen
Datum  : 1989


Relaties

  • Is gerelateerd aan
    Paterije bij het penitentenklooster

  • Is deel van
    Langemunt (Nevele)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Overblijfselen van het penitentenklooster [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/35109 (Geraadpleegd op 10-08-2020)