Parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Nevele
Deelgemeente Hansbeke
Straat Hansbekedorp
Locatie Hansbekedorp 15, Nevele (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Nevele (actualisaties: 08-05-2008 - 31-05-2008).
  • Adrescontrole Nevele (adrescontroles: 13-02-2008 - 13-02-2008).
  • Inventarisatie Nevele (geografische inventarisatie: 01-01-1989 - 31-12-1989).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

Deze bescherming is geldig sinds 01-10-1981.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Hansbeke

Deze bescherming is geldig sinds 01-10-1981.

Beschrijving

Gelegen aan een gekasseid en begraasd, met linden afgezoomd pleintje, het voormalige kerkhof. Wordt voor de eerste maal vermeld in 1147. Onder patronaat van de abdij van Drongen. De oorspronkelijke kerk werd in 1789-93 geheel heropgebouwd naar ontwerp van architect Frans Drieghe. Reeds verschillende herstellingswerken in de 19de eeuw. Sacristieën en koor volgens plans en gevelsteen gebouwd in 1872 (volgens gedenksteen in portaal 1875) naar ontwerp van J.B. Boterdaele (Gent). Na de vernieling van 19 oktober 1918 werd de toren heropgebouwd en de gevelopstanden aangepast en verfraaid in neo-Vlaamserenaissance-stijl naar ontwerp van Valentin Vaerwyck in 1922-23. Binnen in het portaal vermeldt een marmeren gedenksteen de belangrijkste data uit de geschiedenis van de kerk.

De plattegrond van de pseudobasilicale kerk ontvouwt een driebeukig schip van zes traveeën met ten westen koor met polygonale sluiting, geflankeerd door berging en sacristie; oostelijke geveltoren; tussen de toren en noordelijke zijbeuk octogonale traptoren.

Bakstenen gebouw met gebruik van zandsteen, onder meer voor de plint en decoratieve afwerking. Midden in de oostgevel van de kerk vierkante toren van drie geledingen, geflankeerd door haaks op elkaar staande versneden steunberen en bekroond met hoge peerspits; volledig heropgebouwd in 1922-23, geblokte arduinen omlijsting met voluten en oren, bekroond met door fronton afgedekte blindnis. Erboven hooggeplaatst venster in vlakke omlijsting doorlopend over de borstwering en versierd met druiplijst, voluutjes en trigliefen. Op de tweede geleding rijk omlijste oculus. Tenslotte op de bovenste geleding, afgelijnd door kroonlijst op modillons, aan de vier zijden galmgaten en uurwerkplaten. In de noordgevel van de toren zijingang.

De zijbeuken zijn aan de voorkant (oosten) afgewerkt met in- en uitgezwenkte gevels in neo-Vlaamserenaissance-stijl. De langsgevels van de zijbeuken zijn voorzien van getoogde vensters in vernieuwde vlakke omlijsting met druiplijst en worden afgelijnd door een kroonlijst. De kordons en panelen dateren van de restauratiecampagne in neo-Vlaamserenaissance-stijl.

Nagenoeg blinde gevels van koor en apsis versierd met cartouches met wapenschild en gedenksteen. Aan de oostgevel van de zuidelijke zijbeuk, monument van de gesneuvelden naar ontwerp van Valentin Vaerwyck uitgevoerd door Oscar Sinia, geplaatst in 1924. Aan de oostgevel van de noordelijke zijbeuk, grafmonument van de adellijke families van de Woestyne, Borluut en de Bousies, gebouwd als een bidkapel overwelfd met een tongewelf en voorzien van een kruisbeeld boven altaar-graftombe (gedateerd 1830).

Interieur. Classicistisch interieur, witgeschilderd in de jaren 1970. Scheibogen met Toscaanse zuilen in 1883 verrijkt met heiligenbeelden. Tongewelf met gordelbogen op consoles. Gekornist entablement. Koorafsluiting van 1872 versierd met gecanneleerde composiete pilasters en entablement met klossen en versierde gordelbogen. Marmeren vloer van 1859. Zestien glasramen van 1890 tot 1910 geschonken door graaf B. de Bousies-Borluut.

Mobilair. Hoofdaltaar van circa 1790 van hout en marmer. Zijaltaren (marmer) in 1859 geschonken. Noordelijk zijaltaar van Onze-Lieve-Vrouw met schilderij "De Aanbidding van de herders", bekroond met nis met Onze-Lieve-Vrouwebeeld; zuidelijk zijaltaar van Heilige Petrus met schilderij "Jezus redt de kleingelovige Petrus die dreigt te zinken", bekroond met nis met Heilig Petrusbeeld. Vier eiken 19de-eeuwse biechtstoelen met cartouche in fronton. Eiken communiebank vermoedelijk afkomstig van de abdij van Drongen en gedateerd 1732. Eiken kansel door W. Geefs (Antwerpen) en J. Dubois (Gent), met dubbele trap van 1851; eronder beeldengroep met een "Bewening". Kruisweg met terracotta-paneeltjes in eiken omlijsting van 1881-82. Grafstenen: twee uit eerste helft 18de eeuw en rest uit 19de en 20ste eeuw.

  • Archief Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, dossier 375.
  • Rijksarchief Gent, Hansbeke Schepengriffie, nummer 8.
  • Rijksarchief Gent, Kerkarchief Hansbeke, nummer 3.
  • Rijksuniversiteit Gent, GOETGHEBUER P.-J., Notes sur les sculpteurs et architectes des Pays-Bas, onuitgegeven handschrift.
  • DE POTTER F. & BROECKAERT J. 1864-70: Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen , reeks I, deel 3, Gent, 24-33.
  • DE RUYCK L. 1980: De kerk van Hansbeke, Het Land van Nevele XI.3, 189-190.
  • MARTENS A. 1977: Grafstenen en gedenkplaten aun de Sint-Petrus en Paulus kerk te Hansheke, Het Land van Nevele VIII.1, 25-30.
  • VANDENBUSSCHE - VAN DEN KERKHOVE C. & RENARD R. 1975: Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische Bedehuizen, Provincie Oost-Vlaanderen, Kanton Zomergem, Brussel, 16-18.

Bron: Lanclus K. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kanton Nevele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 1989

Relaties

maakt deel uit van Dorpskom Hansbeke

Begijnhoflaan 1-21, 2-24, Doornbosstraat 1-75, 2-62, Hansbekedorp 7-91, 10-90, Kerkakkerstraat 1-23,...

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Hansbekedorp

Hansbekedorp (Nevele)

omvat Leilinden bij parochiekerk Sint-Petrus en Paulus

Hansbekedorp zonder nummer, Kerkakkerstraat zonder nummer (Nevele)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.