erfgoedobject

Windmolen Tarandusmolen en molenaarswoning

bouwkundig element
ID: 36134   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/36134

Juridische gevolgen

Beschrijving

Stenen olie- en korenwindmolen van het type grondzeiler, oorspronkelijk met zetelkap, door middel van muurankers gedateerd 1771. Volgens De Potter zou een "molen ter Varent", hier op de Vaerenkouter opgericht zijn in de 17de eeuw door de heren van Gavere. Eind 18de eeuw was hij nog eigendom van Pignatelli, laatste heer van Gavere en werd door de Fransen als nationaal goed verkocht. In 1919 in ruïne doch heropgebouwd in 1933. Sinds 1967 zonder gevlucht; de steenkoppels (vermoedelijk drie) werden in 1975 verwijderd. Thans in zeer verwaarloosde staat.

Soliede ronde bakstenen kuip, voorheen witgekalkt, met toegangsdeur aan de noordzijde (oostdeur gedicht). Bovenverdieping, steenzolder met vier getoogde vensters met metalen roeden, luizolder met twee venstertjes. Zuidzijde met jaarankers en nis met Heilig Jozefbeeldje. Kap van het Oost-Vlaamse type, thans met roofing bezet.

Gewijzigd kruiwerk: oorspronkelijk zetelkap met één korte spruit en aan een balk opgetrokken staart, in 1911 volgens de methode van molenmaker Baerdeman van Velzeke verbouwd waardoor de kap draait op acht ijzeren wielen die op een spoor lopen; toevoeging van een grote spruit doorheen de hele molenkap en twee lange zwepen. De wielen met behoud van de zeteling vormen hier een soort tussenfase in de constructieve evolutie van zetelkap naar paternosterkruiwerk.

Oorspronkelijk gevlucht met geklinknagelde ijzeren Verhaeghe-roeden verwijderd in 1967. Op de begane grond en steenzolder is alle gaande werk en de steenkoppels verdwenen. De wielen en gelopen bleven behouden maar zijn in slechte staat.

Ten oosten van de molen, aan de straat gelegen voormalig molenaarshuis, vernieuwd na 1914.

  • BAUTERS P., Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen, Gent, 1985, p. 231-233.

Bron     : Bogaert C. & Verbeeck M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Destelbergen - Oosterzele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N2, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Bogaert, Chris, Lanclus, Kathleen, Verbeeck, Mieke
Datum  : 1989


Relaties

  • Is deel van
    Dikkelvenne
    Dikkelvenne (Gavere)

  • Is deel van
    Omgeving windmolen Tarandusmolen
    Heilige Donatusstraat, Ketsestraat, Provinciebaan (Gavere), Beerlegemsebaan, Oudenweg, Zavelputst...

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Windmolen Tarandusmolen en molenaarswoning [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/36134 (Geraadpleegd op 25-08-2019)