Parochiekerk Sint-Servaas

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Koninksem
Straat Koninksemstraat
Locatie Koninksemstraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tongeren (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Servaas

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De huidige neoclassicistische kerk vervangt de in 1851 afgebroken romaanse kerk met basilicale opstand, uit de 11de of 12de eeuw, waarvan het grondplan een driebeukig schip met halfrond koor en westtoren beschreef; laatstgenoemde was blind en had een zeer oude onderbouw; de kerk was voorzien van een vlakke houten zoldering; één der zijbeuken werd reeds in 1684 afgebroken. De nieuwe kerk werd gebouwd in 1852, op 200 meter afstand van de oude kerk, naar ontwerp van J. Dumont.

De plattegrond beschijft een driebeukig schip van vier traveeën, een voorstaande westtoren, een koor van een rechte travee met driezijdige sluiting, aan weerszij geflankeerd door sacristiëen.

Sober, bakstenen gebouw onder zadeldak (leien), met gebruik van hardsteen voor plint, waterlijsten en omlijstingen der muuropeningen.

De toren heeft een rondboogportaal in de westgevel, waarboven een klein rondboogvenster en een oculus met uurwerk; in elke zijde een rondboogvormig galmgat; ingesnoerde naaldspits.

Het schip is voorzien van rondboogvensters, de hardstenen booglijsten onderling verbonden.

Bepleisterd interieur, de middenbeuk van de zijbeuken gescheiden door middel van een rondboogarcade op zuilen. Tongewelf boven het schip, vlakke zoldering boven de zijbeuken; halve koepel boven het koor.

Mobilair: Beeld van Sint-Servatius, gepolychromeerd hout (begin 17de eeuw); beeld van Christus aan het kruis, gepolychromeerd hout (midden 19de eeuw); beeld van Sint-Sebastiaan, gepolychromeerd hout, volkskunst (eerste helft 19de eeuw); processiemadonna, gekleed (begin 17de eeuw).

Hoofdaltaar, geschilderd hout, barok (begin 18de eeuw) met schilderij, voorstellend de Hemelvaart, gesigneerd en gedateerd L. Hendrix (Peer), 1859; zijaltaren (midden 19de eeuw).

Orgel door Pereboom & Leyser, Maastricht (tweede helft 19de eeuw) in een oudere orgelkast.

  • DANIELS P. & PAQUAY J., Inventaire archéologique des objets existant dans les édifices publics. Canton de Tongres, I, Hasselt, 1914, p.18.
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Limburg. Kanton Tongeren, Brussel-St.-Truiden, 1976, p.73-74.
  • KUBACH H.E. & VERBEEK A., Romanische Baukunst an Rhein und Maas, Berlin, 1976, p.632.
  • ROOSE P., inspecteur orgelzaken B.M.L., Onuitgegeven gegevens.
  • THYS C., Les seigneurs de 's Heeren-Elderen, (Bulletin de la Société scientifique et littéraire du Limbourg), 12, 1872

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Koninksem

Koninksem (Tongeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.