Parochiekerk Sint-Gertrudis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Riksingen
Straat Sint-Geertruistraat
Locatie Sint-Geertruistraat zonder nummer, Tongeren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tongeren (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Gertrudis

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Gertrudis: orgel
gelegen te Sint-Geertruistraat zonder nummer (Tongeren)

Deze bescherming is geldig sinds 15-12-2003.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Gertrudis: toren met wijdingssteen
gelegen te Sint-Geertruistraat zonder nummer (Tongeren)

Deze bescherming is geldig sinds 15-03-1951.

Beschrijving

Neoclassicistische zaalkerk, in 1856 gebouwd, aan de zuidzijde aansluitend op de behouden toren met romaanse onderbouw van de oorspronkelijke kapel (11de eeuw), verhoogd in de 13de eeuw. Dit oorspronkelijke, romaanse gebouw wordt gedateerd door de in 1856 teruggevonden wijdingssteen, die als jaartal 29 maart 1036 draagt. In 1892 gerestaureerd door M. Christiaens. In 1948 vergroot met een kruisbeuk en koor naar ontwerp van P. Ulrix.

De plattegrond beschrijft een éénbeukig schip van drie traveeën met aangebouwde zuidtoren, een transept en een koor van een rechte travee met vlakke sluiting, geflankeerd door sacristieën.

Vierkante toren, het romaanse gedeelte van silex in vrij onregelmatig verband, behouden tot ongeveer driekwart hoogte; later toegevoegde kalkstenen plint (1856); op het onderste gedeelte na voorzien van mergelstenen hoekblokken en banden; vierkant venstertje in mergelstenen omlijsting. Bovenste gedeelte in mergelsteen (13de eeuw), op de zuid- en oostzijde voorzien van een mergelstenen spitsboogvormig bifora; in de westzijde een eenvoudig, getoogd, mergelstenen galmgat. Geprofileerde mergelstenen kroonlijst. Neoclassicistisch, kalkstenen portaal (1856). Tentdak (leien).

Bakstenen schip onder zadeldak (leien), voorzien van eenvoudige, bakstenen spitsboogvensters met afgeschuinde neg.

Bepleisterd interieur, het 19de-eeuws gedeelte voorzien van een kruisribgewelf op colonnetten, het recente gedeelte van vlakke zolderingen.

Mobilair: Biechtstoel, eik, (tweede kwart 18de eeuw). Wijdingssteen van de oorspronkelijke kerk, gedateerd 1036, ingezet in de wand van de toren.

  • DANIELS P. - PAQUAY J., Inventaire archéologique des objets existant dans les édifices publics. Canton de Tongres, II, Hasselt, 1918, p.23-27.
  • DRIESEN W., Mathieu Christiaens, ingenieur-architect te Tongeren (1865-1934), (Het Oude Land van Loon, 40, 1985, p.64).
  • DUSAR A., Beknopte beschrijving van de gerangschikte monumenten en landschappen op het grondgebied van de provincie Limburg, (De Tijdspiegel, 25, 1970, p.26).
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Limburg. Kanton Tongeren, Brussel-Sint-Truiden, 1976, p.61-62.
  • THYS C., Le Chapitre de Notre-Dame à Congres, Antwerpen, 1889, vol.III, p.398-411.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Aanvullende informatie

Het orgel is een anoniem werk van omstreeks 1870 met een fraaie orgelkast. De blaasbalg bevindt zich in de kerktoren, de rest van het instrument bevindt zich op het doksaal in het schip.

  • Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DL002296, 20 orgels in Limburg (P. Roose, 2003).

Van der Veken, Bert (13-06-2016 )

Relaties

maakt deel uit van Riksingen

Riksingen (Tongeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.