Vierkantshoeve

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Winning van Burtscheid
Provincie Limburg
Gemeente Tongeren
Deelgemeente Rutten
Straat Etjesstraat, Motstraat
Locatie Etjesstraat 17, Motstraat 8, Tongeren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Tongeren (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Tongeren (geografische inventarisatie: 01-01-1990 - 31-12-1990).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Vierkantshoeve

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Vierkantshoeve met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 25-06-2002.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Imposante gesloten hoeve met kern uit de 17de eeuw (steile zadeldaken, muurankers) en aanpassingen uit verschillende perioden. Mooie ligging temidden van een vrij gaaf bewaard agrarisch landschap.

Bakstenen gebouwen, witgekalkt aan erfzijde, onder steile zadeldaken (Vlaamse pannen, kunstleien) en op gepikte bakstenen plinten, gegroepeerd rondom een rechthoekig gekasseid erf, bereikbaar via de poort van de dwarsschuur in de zuidoostvleugel.

In de westhoek, woonhuis van twee + drie traveeën en twee bouwlagen onder afgewolfd dak, uit eind 18de eeuw (laat-classicistisch). Een brandgevel scheidt het woonhuis van het aanpalende stalgedeelte. Muurankers met krullen, voornamelijk in de buitengevels, die hun oorspronkelijke ordonnantie intact behielden, in tegenstelling tot de erfzijdegevel die in de tweede helft van de 19de eeuw aangepast werd door middel van getoogde bakstenen vensters; eveneens in deze gevel, een rechthoekige deur in vlakke, kalkstenen omlijsting en een aangepaste deur in een omlijsting van hergebruikt materiaal.

In de buitengevels, kleine rechthoekige vensters in een geprofileerde omlijsting met diefijzers, oorspronkelijk beluikt.

Stal in de noordwestvleugel, L-vormig doorlopend in de noordoostvleugel; vrij gaaf bewaard, met 17de-eeuwse kern (muurankers, steile dakhelling op houten daklijstbalkjes); plint van gepikte silex; gesmeed ijzeren muurankers; een rechthoekige venster in een geprofillerde kalkstenen omlijsting, twee bakstenen oculi en een rechthoekig bovenvenster onder houten latei. Twee oorspronkelijke deuren (tweede helft 17de eeuw - eerste helft 18de eeuw), rondboogvormig in een rechthoekige kalkstenen omlijsting met uitspringende sluitsteen, imposten en neuten; oud houtwerk met diefijzers in het bovengedeelte. Links een rechthoekige deur, waarschijnlijk van hergebruikt materiaal.

Aansluitend in de noordoostvleugel, lang en vrij laag stalgebouw onder zadeldak met schild aan de linker zijde; gewijzigde gevelordonnantie met muuropeningen uit verschillende perioden: naast twee recente vensters rechts, drie eind 18de-eeuwse vensters in een rechthoekige geprofileerde omlijsting van kalksteen, oorspronkelijk beluikt, en twee zoldervensters uit dezelfde periode in een gelijaardige maar vlakke omlijsting. Een oorspronkelijke, rechthoekige deur in kalkstenen omlijsting en twee aangepaste poorten. In het midden van het gebouw, doorrit onder houten latei; in deze doorrit bevinden zich in elke zijde drie lage, rechthoekige deurtjes in kalkstenen omlijsting; in de voor het overige blinde buitengevel is deze doorrit voorzien van een rondboogpoort in een verankerde omlijsting van kalksteen, afgewerkt met negblokken.

Het stalgedeelte in de zuidwestvleugel is voorzien van 19de-eeuwse muuropeningen van baksteen en hergebruikt materiaal.

Imposante dwarsschuur in de zuidoostvleugel (straatzijde), het zadeldak geflankeerd door zijgevels met aandak en muurvlechtingen. De plint aan straatzijde is van silex. Gesmeed ijzeren muurankers, onder meer S-vormig. Twee rondboogpoorten, waarvan de linkse de doorrit naar het erf; verankerde bakstenen boog op gedeeltelijk kalkstenen posten met negblokken; recent rondboogpoortje en vensters in het linker gedeelte.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Vanthillo C. 1990: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Riemst - Tongeren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1990

Relaties

maakt deel uit van Rutten

Rutten (Tongeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.