Privé-polikliniek dokter Martens

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Deinze
Deelgemeente Astene
Straat Emiel Clauslaan
Locatie Emiel Clauslaan 136, Deinze (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Deinze (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Deinze (geografische inventarisatie: 01-01-1991 - 31-12-1991).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Privé-polikliniek dokter Martens

Deze bescherming is geldig sinds 05-10-1994.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Privé-polikliniek dokter Martens

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

De voormalige privé-polikliniek van dokter Martens, eerste specialist inwendige ziekten en dieetleer, werd gebouwd door architect Henry van de Velde in 1932.

Historiek

Als pionier specialist in inwendige ziekten en dieetleer was dokter Adriaan Martens destijds een bekend figuur in de medische en politieke wereld. Dr. Martens kocht het perceel van beeldhouwer George Minne, en gaf architect Henry van de Velde opdracht voor het ontwerp van een woonhuis en een polikliniek aan weerszijden van de Emiel Clauslaan. De kliniek was een der eerste en enige privé-klinieken uit die tijd; vele beroemde figuren uit uiteenlopende kringen (politici als C. Huysmans, P. H. Spaak, E. Anseele en kunstenaars als A. Saverys, F. Timmermans, S. Streuvels) behoorden tot zijn patiënten.

Beschrijving

De polikliniek werd ingeplant te midden van een omhaagde tuin tegenover zijn woning.

De polikliniek is een opmerkelijk gebouw in nieuwe zakelijkheid, een voorbeeld van het zuiver functionalistisch bouwen uit die tijd. Het is een gebouw op L-vormige plattegrond, van okerkleurige Hollandse baksteen met één bouwlaag onder plat dak, afgezet met keramiektegels. Kenmerkend zijn de rondingen van de gevels aansluitend bij het 'Nieuwe bouwen' in Nederland en de brede vensterregisters met stalen kozijnen aangebracht in het muurvlak. Beglaasde deur onder betonnen luifel.

Op de opvallende ronding rechts onder het hooggeplaatst horizontaal raam van het vroegere laboratorium bevindt zich nog het opschrift: 'INWENDIGE ZIEKTEN' in zwarte metalen letters. De linkerhoek wordt gevormd door een uitspringende gebogen vensterpartij waar zich de vroegere consultatieruimte van de dokter bevond. Aan de rechter zijgevel zijn fietsenrekken voorzien onder een betonnen luifeltje. Enkel aan de achtergevel werden in de loop der tijd enkele transformaties aan gebracht die echter op zeer oordeelkundige wijze gebeurden. Er werd een deur naar de tuin aangebracht waarbij de horizontaliteit van de raamopdeling behouden bleef en alle ramen werden vernieuwd en voorzien van dubbel glas.

Opmerkelijke plattegrond en mobilair, hier even belangrijk als het exterieur. Sober en zeer rationeel ingericht interieur met centrale hal met doorgang naar de verschillende efficiënt geordende kamers. Granito vloerpatroon ingedeeld in geometrische vlakken, ontworpen door medewerkers van H. van de Velde, E. Delvaux en M. Gérard tevens ontwerpers van het metalen meubilair: het bureau, de ingewerkte bibliotheek, een klasseermeubel en toonbank. Het vroegere laboratorium werd met behoud en respect van de vroegere installaties omgevormd tot keuken. Ook de kleinste details als deurklinken en schakelaars en het sanitair bleven behouden in het thans tot privé-woning ingericht gebouw.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, DO000922, Polikliniek Martens, beschermingsdossier (S.N., 1994).
  • BOGAERT C. & LANCLUS K. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Deinze - Nazareth, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N3, Brussel - Turnhout.

Bron: -

Auteurs: Bogaert, Chris & Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Emiel Clauslaan

Emiel Clauslaan (Deinze)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.