Parochiekerk Sint-Martinus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Deinze
Deelgemeente Sint-Martens-Leerne
Straat Leernsesteenweg
Locatie Leernsesteenweg zonder nummer, Deinze (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Deinze (adrescontroles: 12-11-2007 - 12-11-2007).
  • Inventarisatie Deinze (geografische inventarisatie: 01-01-1991 - 31-12-1991).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Martinus

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Ingeplant op de rooilijn van de straat met een omringend kerkhof, lage bakstenen ommuring en ijzeren hek tussen pijlertjes aan weerszij van de voorgevel van de kerk. Huidige neoromaanse kerk gebouwd in 1845 naar ontwerp van architect L. Minard ter vervanging van het oude, bouwvallige Romaanse kruiskerkje dat toen gesloopt werd. Inplanting ten noorden van de Leernsesteenweg, op de hoek met de Damstraat met gewijzigde, ongewone noord-zuid-oriëntatie, genoodzaakt door de grote afmetingen en het nieuwe bouwconcept met fronttoren.

De plattegrond vertoont een transeptloze basilicale kerk met driebeukig schip van vijf traveeën met ingebouwde toren boven de voorgevel en koor van twee traveeën met driezijdige sluiting met ten westen aansluitende sacristie. Donkere baksteenbouw met sporadische verwerking van natuursteen: natuurstenen sokkel en met leien daken.

Naar het zuiden gerichte voorgevel met hoog schip onder brede puntgevel afgelijnd door bakstenen lisenen verbonden door een klimmende boogfries. Rondboogdeur in geprofileerde natuurstenen omlijsting met rondboogtracering en ingeschreven cirkel in het bovenlicht. Erboven roosvenster. Bekronende toren met vierkante horloge-geleding en achthoekige klokkenkamer met rondboogvormige galmgaten onder waterlijsten, achthoekig tentdak. Zijbeuken met rondboogvensters (glas in lood) en aflijnende klimmende boogfries. Langsgevels geritmeerd door bakstenen lisenen, onderling verbonden door een boogfries en doorbroken door identieke rondboogvensters. Roosvensters als bovenlichten.

Hoog koor met rondboogvenster in de eerste travee en voorts blinde travee, aangebouwde nis met houten kruisbeeld.

Sober interieur met basilicale opstand; schip en zijbeuken gescheiden door gemarmerde zuilen op hoge achthoekige sokkel, verbonden door rondboogarcaden. Overwelving met bakstenen kruisribgewelven.

Mobilair: Deels nog afkomstig van de oude kerk. Schilderijen: Hemelvaart van Jezus door P.J. Witdoek boven hoogaltaar, uit de eerste helft van de 19de eeuw; Onze-Lieve-Vrouw in aanbidding voor het Kind boven het noordelijk zijaltaar van circa 1742; Heilige Martinus deelt zijn mantel met een arme boven het zuidelijk zijaltaar van circa 1742.

Beeldhouwwerk: Onze-Lieve-Vrouw onbevlekte ontvangenis van gepolychromeerd hout uit de 19de eeuw.

Hoofdaltaar (18de eeuw) van marmer en hout, tafel in de vorm van een graftombe, expositietroon met voorstelling van de Maaltijd van Jezus en de Emmaüsgangers, schilderij met Onze-Lieve-Heer Hemelvaart,geflankeerd door beelden van de Heiligen Petrus en Paulus en erboven God de Vader en Duif en aanbiddende engelen; nieuw hoofdaltaar gemaakt met paneel van de vroegere communiebank. Noordelijk zijaltaar, portiekaltaar van Onze-Lieve-Vrouw, geschilderd hout (18de eeuw); zuidelijk zijaltaar, portiekaltaar van Heilige Martinus, beschilderd hout (18de eeuw) met borstbeeld van heilige.

Eikenhouten koorgestoelte en communiebank van Peeters (Antwerpen) uit midden 19de eeuw. Preekstoel in de vorm van een wereldbol met de symbolen van de vier evangelisten en trapleuning met wolken en engelenhoofdjes, eveneens door Peeters.

  • DE POTTER F. - BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten in de Provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 4, Gent, 1864-70, p. 10-12.
  • VANDENBUSSCHE - VAN DEN KERKHOVE C., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Oost-Vlaanderen, Kanton Deinze, Brussel, 1976, p. 38-39.

Bron: Bogaert C. & Lanclus K. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Deinze - Nazareth, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Bogaert, Chris & Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 1991

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Leernsesteenweg

Leernsesteenweg (Deinze)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.