Classicistische eenheidsbebouwing

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Hof van Gestel, Zwarten Boek
Provincie Antwerpen
Gemeente Mechelen
Deelgemeente Mechelen
Straat Bruul
Locatie Bruul 78-88, Mechelen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Mechelen historische binnenstad (actualisaties: 01-01-2007 - 06-12-2007).
  • Adrescontrole Mechelen historische binnenstad (adrescontroles: 10-12-2007 - 10-12-2007).
  • Inventarisatie Mechelen historische binnenstad (geografische inventarisatie: 01-01-1982 - 31-12-1982).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Classicistische eenheidsbebouwing

Deze bescherming is geldig sinds 10-07-1997.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Herenhuis Hof van Gestel

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Deze panden aan de Bruul in Mechelen, vroeger gekend als het "Hof van Gestel" en later de "Zwarten Boek", vormen een aaneensluitend classicistisch gevelscherm. De gevel dateert uit 1788, het jaartal dat ook vermeld wordt op de fraaie rondboogpoort in Lodewijk XVI-omlijsting.

Historiek

Op deze plaats stond vroeger het middeleeuwse "Hof van Gestel", later "Zwarten Boek" (16de eeuw). Van dit pand bleven geen elementen bewaard. In 1972 werd echter bij de bouw van het achterliggende gebouw een 'kamerpot' in rood oxiderend gebakken aardewerk met loodglazuur teruggevonden die kan gedateerd worden in de 17de eeuw en mogelijk verwijst naar deze vroegere fase.

De huidige eenheidsbebouwing bestaat uit een groot herenhuis van acht traveeën gebouwd in 1788. Enkele jaren later, vermoedelijk omstreeks 1800, werd het pand uitgebreid werd met een gelijkaardig gebouw van vijf traveeën. Het opvallend ingekleurde gevelplan van de bouwaanvraag uit 1788 alsook een 19de-eeuwse tekening door Auguste Van den Eynde (1822-1861), worden bewaard in het Mechelse Stadsarchief.

Als bouwheer van het herenhuis uit 1788 staat Pierre André Joseph Pierets (1756-1824) vermeld. Hij was Licentiaet in de medecijnen, maître des cérémonies van de loge La Conconcorde en burgemeester van 1808 tot 1813. Hij staat vooral bekend als een typisch vroeg-19de-eeuwse vrijmetselaar.

Beschrijving

Het betreft een aaneensluitend classicistisch gevelscherm van dertien traveeën en drie bouwlagen onder een afdekkend kunstleien zadeldak met wolfseind. De bouwdatum "1788" wordt vermeld op de poort.

Het geheel is bepleisterd en geschilderd. De gevelbekroning geschiedt door middel van een doorlopende kroonlijst op klossen. De lijstgevel is voorzien van verdiepte rechthoekige bovenvensters in vlakkebandomlijstingen, per travee gevat in rechthoekige spaarnissen. Er zijn spiegelborstweringen op de derde bouwlaag.

De gedeeltelijk vernieuwde begane grond wordt begrensd door een doorlopende puilijst. De twee uiterst linkse woningen hebben aflijnende geblokte pilasters en een arduinen plint. De fraaie rondboogpoort is omschreven in een Lodewijk XVI-omlijsting op imposten en neuten met bladwerkcasementen in de zwikken. In het bovenlicht zit een medaillon waarin jaartal het "1788" is ingewerkt, tussen rankwerk en gedragen door een leeuwenkop. De flankerende geblokte pilasters met gegroefde consoles met drup, dragen het smeedijzeren balkon van de bel-etage.

De zijgevel in het Lekkernijstraatje is nagenoeg blind.

Inwendig is het gelijkvloers verbouwd tot winkels. In de hal zit een beglaasde deur aan binnenplaatszijde met sierlijke bloemmotieven in glas in lood, uit de 19de eeuw. Op de bovenverdieping is de originele constructie met plaatsen in classicistische en empirestijl behouden. Als voornaamste elementen vermelden we de balustertrap in nummer 78, de planken vloeren, de stucplafonds met getrokken lijstwerk en motieven, de marmeren schouwen en de strakke deuren.

  • Stadsarchief Mechelen, Inventaris gevels, nummer 244.
  • Centrale Archeologische Inventaris, CAI ID 206781 Bruul III.
  • Onroerend Erfgoed, digitaal dossier DA002137, Bruul 78-88 (S.N., 1997).

Bron: -

Auteurs: Eeman, Michèle; Kennes, Hilde & Mondelaers, Lydie

Datum tekst: 2014

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Bruul

Bruul (Mechelen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.