Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Affligem
Deelgemeente Essene
Straat Essene-Kerkplein
Locatie Essene-Kerkplein zonder nummer, Affligem (Vlaams-Brabant)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Affligem (actualisaties: 23-05-2006 - 23-05-2006).
  • Adrescontrole Affligem (adrescontroles: 25-06-2007 - 25-06-2007).
  • Inventarisatie Affligem (geografische inventarisatie: 01-01-1975 - 31-12-1975).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw: orgel
gelegen te Essene-Kerkplein (Affligem)

Deze bescherming is geldig sinds 21-08-1979.

Beschrijving

Tot 1274 vormde Essene samen met Hekelgem een enkele parochie, geschonken aan de abdij van Hekelgem begin 12de eeuw.

Inplanting op een heuvel met omringend, gedesaffecteerd kerkhof. Grosso modo, neoclassicistisch gebouw van bak- en natuursteen op volgende plattegrond: ingebouwde westtoren met vroeggotische kern uit 13de of 14de eeuw, een driebeukig schip van vijf + één traveeën, gedateerd 1835 (zuidelijke zijbeuk) en een koor van twee traveeën met driezijdige apsis en gevelsteen 1851; sacristieën ten noorden en ten zuiden.

Vierkante westtoren van zandsteen, gestut door korte steunberen met driedubbele versnijding, geprofileerd kordon onder de spitsboogvormige galmgaten met galmborden (13de of 14de eeuw); ingesnoerde leien naaldspits. Vrij eenvoudige barokdeur met geprofileerd beloop, uitgewerkte sluitsteen en imposten met opschrift ANNO/ 1664. De rondboogvormige bovenvensters met ijzeren roedeverdeling werden aangebracht tijdens de opbouw van het schip (1835).

Aanleunende zijbeuken: westgevel met zandsteenbekleding op een afgeschuinde sokkel; rondboogvensters zoals in de toren. De noord- en zuidgevels van baksteen rusten eveneens op een dergelijke sokkel; bouwnaad tussen de vijfde en de zesde travee naar het oosten. Rondboogvensters in vlakke arduinen omlijstingen met lekdrempels, imposten en een smalle sluitsteen. Hogere, maar doorlopende sokkel (terreinhelling) onder het koor met blinde apsis, afgelijnd door hoekstenen.

Breed leien zadeldak boven het volledige en vrij hoge schip, waardoor de toren, vanuit het oosten, een ietwat gedrongen, ingezonken uitzicht biedt.

Binnenin, grote scheiboog tussen toren en schip; boven het doksaal, kruisribgewelf opgevangen door kraagstenen met uitgewerkt figuurtje aan de westzijde en door geprofileerde consoles aan de schipzijde.

Eenvoudige pseudo-basilicale opstand: Toscaanse zuilen op achtzijdig voetstuk, korfboogvormige arcaden en sterk ingedrukt gewelf in de middenbeuk; plafonds op moerbalken in de zijbeuken.

Pseudo-kruisribgewelf boven de apsis die geritmeerd wordt door composietzuilen en heiligennissen en afgelijnd door een neoclassicistisch hoofdgestel.

Mobilair. Beeldjes van Sint-Antonius en Sint-Rochus, volkskunst (17de eeuw?); barok en classicistische meubilair, onder meer de preekstoel (17de eeuw) en de communiebank (eerste helft 18de eeuw).

Talrijke grafplaten onder meer aangebracht tegen de westgevel en het koor (eerste helft 18de eeuw en 19de eeuw).

Bron: De Maegd C. & Van Aerschot S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2N, Gent.

Auteurs: De Maegd, Christiane & Van Aerschot, Suzanne

Datum tekst: 1975

Aanvullende informatie

De kerk bezit een orgel van de hand van Pierre-Charles Van Peteghem uit 1817-18. Het instrument werd in 1856 verbouwd door Pieter-Hubertus Anneessens. Het orgel, dat sinds 1979 beschermd is, werd in 2010 ontmanteld voor een restauratie en recent opnieuw in gebruik genomen. Het bevindt zich op het doksaal, de orgelkast van het hoofdwerk is bekroond met centraal een klok, geflankeerd door muziekinstrumenten en vuurpotten. Het rugpositief is ingewerkt in de balustrade van het doksaal en eveneens bekroond met twee vuurpotten.

  • FAUCONNIER A. & ROOSE P. 1975: Het historisch orgel in Vlaanderen, deel IIa, Brabant arr. Halle Vilvoorde, Brussel, 104-111.

Declercq, Daan (11-03-2016 )

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Essene-Kerkplein

Essene-Kerkplein (Affligem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.