Teksten van Hof te Schiebeek en omgeving

https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/39636

Hof te Schiebeek en omgeving ()

Het toponiem ‘Schiebeek’ duidde in oorsprong enkel op de grens tussen Herne en Tollembeek die door de Schiebeek werd gevormd, maar evolueerde volgens R. Billiet al vroeg tot de naam voor het gehucht. De oudste vermelding dateert uit 1219. De historische hoeve Hof te Schiebeek, gelegen op het grondgebied van Herne, was in oorsprong afhankelijk van het plaatselijk kartuizerklooster. Achter de hoeve aan de overzijde van de beek lag een watermolen, naar verluidt eertijds eveneens afhankelijk van het kartuizerklooster. Deze banmolen behoorde aan de heren van Edingen toe. Het pachtcontract uit 1259 vermeldt de banaliteit voor de vier dorpen Herne, Tollembeek, Vollezele en Herfelingen, aan wiens grenzen hij was gelegen. Na een brand in 1884 werd de molen niet meer heropgebouwd maar het gebouw heeft nog een oudere kern deels uit zandsteen.

Beschrijving

Het goed werd in 1975 geïnventariseerd. De toenmalige beschrijving vermeldt het volgende:

Zogenaamd Hof te Schiebeek, eerste vermelding in 1350. In zijn huidige vorm, een gesloten hoeve met geplaveide binnenplaats, daterend uit het laatste kwart van de 18de eeuw. Ten oosten, poortgebouw met zandstenen rondbooginrijpoort en duifhuis, gedateerd 1785 door jaarankers. Linkerbijgebouw met muizentand, gedateerd 1822 door verankering. Ten noorden het boerenhuis van vijf traveeën met anderhalve verdieping en twee van twee verdiepingen voorzien van rechthoekige muuropeningen, een laadvenster en een klokkenruiter op het pannen zadeldak.

Koestal met muizentandfries en troggewelven en een tweede inrit opgenomen in de vleugel. Tegenover het poortgebouw de langsschuur, waarvan de oudere kern aangegeven wordt door de sterk uitspringende bakstenen plint en door een zandstenen steekboogdeurtje met een naar Henegouwse wijze alternerende bak- en zandstenen latei. Op een gevelsteen met ploeg en eg staat 17 BIW 92. Buiten de binnenplaats, een tweede oudere schuur in stijl- en regelwerk met baksteenvulling en wolfsdak. Vroegere brouwerij met ingemetselde steen van 1652. Links van de tweede inrit, twee arduinen hekpijlers met vaasbekroning, daterend uit de 18de eeuw.

Omgeving van de hoeve

Ten noordoosten van de hoeve lag in de 18de eeuw een reeks vijvers (Grote, Nieuwe en Kwade vijver) waar de kartuizers hun karpers kweekten. Langs de beek lagen op beide oevers natte graslanden. In de 19de eeuw werden de vijvers omgezet in grasland en in de eerste helft van de 20ste eeuw omgevormd naar bos. Op de rechteroever werden de graslanden omgevormd naar weiland. Verschillende voetwegen leidden in de 19de eeuw naar de watermolen en de oversteek op de beek.

Een deel van de weilanden rond de hoeve aan de straatkant is afgezet met hagen. Rondom de hoeve is het agrarisch landschap bewaard gebleven evenals het valleitje en de Schiebeek. Ten zuiden van de hoeve loopt in het verlengde van de Gessereyendries een onverharde voetweg die parallel met de Schiebeek naar Tollembeek leidt.

  • Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier DB000672, Hof te Schiebeek, Advies Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, 10/07/1980.
  • Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden voor Zijn Koninklijke Hoogheid de Hertog Karel Alexander van Lotharingen, Jozef Jean François de Ferraris, Koninklijke Bibliotheek van België, uitgegeven in 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000.
  • BILLIET R. 1955: Toponymie van Herne., In: Nomina Geographica Flandrica, Brussel, 158-160.
  • DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2N, Gent.
  • ROOBAERT B. 2003: Oude herbergen en brouwerijen., in: Het oude land van Edingen en omliggende, jaargang XXXI, nr. 4, 243-244.
  • VERBESSELT J. 1993: Het Parochiewezen in Brabant tot het einde van de 13de eeuw. Het Hernegewoud en Vollezele deel XXV, Brussel, 148, 152.

Auteurs:  Verdurmen, Inge; Van der Veken, Bert; Declercq, Daan
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: Verdurmen I., Van der Veken B. & Declercq D. 2026: Hof te Schiebeek en omgeving [online], https://id.erfgoed.net/teksten/454759 (geraadpleegd op ).


Hof te Schiebeek ()

Zogenaamd Hof te Schiebeek, toponiem duidend op de grens Herne-Vollezele en Herne-Tollembeek; eertijds afhangend van het plaatselijk kartuizersklooster, eerste vermelding in 1350. In zijn huidige vorm, een gesloten hoeve met geplaveide binnenplaats, daterend uit het laatste kwart van de 18de eeuw. Ten oosten, poortgebouw met zandstenen rondbooginrijpoort en duifhuis, gedateerd 1785 door jaarankers. Linkerbijgebouw met muizentand, gedateerd 1822 door verankering. Ten noorden het boerenhuis van vijf traveeën met anderhalve verdieping en twee van twee verdiepingen voorzien van rechthoekige muuropeningen, een laadvenster en een klokkenruiter op het pannen zadeldak.

Koestal met muizentandfries en troggewelven en een tweede inrit opgenomen in de vleugel. Tegenover het poortgebouw de langsschuur, waarvan de oudere kern aangegeven wordt door de sterk uitspringende bakstenen plint en door een zandstenen steekboogdeurtje met een naar Henegouwse wijze alternerende bak- en zandstenen latei. Op een gevelsteen met ploeg en eg staat 17 BIW 92. Buiten de binnenplaats, een tweede oudere schuur in stijl- en regelwerk met baksteenvulling en wolfsdak. Vroegere brouwerij met ingemetselde steen van 1652. Links van de tweede inrit, twee arduinen hekpijlers met vaasbekroning, daterend uit de 18de eeuw. Een deel der weilanden aan de straatkant is afgezet met hagen.

Bron: DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2n, Gent.
Auteurs:  De Maegd, Christiane; Van Aerschot, Suzanne
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: De Maegd C. & Van Aerschot S. 1975: Hof te Schiebeek [online], https://id.erfgoed.net/teksten/39636 (geraadpleegd op ).