erfgoedobject

Justus Lipsiushuis met tuin

bouwkundig element
ID: 40472   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/40472

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Justus Lipsiushuis
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

  • is deel van de aanduiding als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskern Overijse
    Deze bescherming is geldig sinds 16-10-1980

  • is aangeduid als beschermd monument Justus Lipsiushuis
    Deze bescherming is geldig sinds 24-02-1975

  • is aangeduid als beschermd cultuurhistorisch landschap Justus Lipsiushuis met omgevende tuin
    Deze bescherming is geldig sinds 24-02-1975

Beschrijving

Woonhuis van de 16de eeuwse humanist Justus Lipsius (Joost Lips).

Historiek

Het Justus Lipsiushuis wordt in 1558 voor het eerst geciteerd als “nieuwen steynen huyse”. Het huis met erf werd in 1536 gekocht door de grootvader en heropgebouwd door de vader van Justus Lipsius. Na diens dood kwam het gebouw in de handen van zijn zuster Maria Lips (begraven in de Sint-Martinuskerk) en werd langs vrouwelijke kant overgeërfd tot in 1826 waarbij het werd bewoond door lokale notabelen. Tot in 1971 kende het gebouw verschillende eigenaars tot het door de gemeente werd gekocht, die er de technische diensten in vestigde. In 1984 verhuisde de Rijksmuziekacademie Overijse naar het gebouw. De (noordelijke) bijgebouwen werden afgebroken en vervangen door nieuwbouw eind jaren 1990. Het hoofdgebouw wacht nog op restauratie.

Het gebouw bestaat uit een 16de-eeuwse kern met een 18de-eeuws bijgebouw en 19de-eeuwse toren.

Beschrijving

L-vormige constructie met twee bouwlagen en zadeldak (leien) met verspringende noklijn, zodat mogelijk slechts het gebouw aan de straatkant (nok evenwijdig) uit de 16de eeuw dateert, en het haaks gedeelte uit de 18de eeuw? Voorts moeilijk te ontleden wegens het cementeren der gevels met uitsparing van de zandstenen elementen; bijvoorbeeld de hoge zandstenen sokkel aan de straatzijde, de omlijstingen, hoekstenen, steigergaten, uitspringende cordons en de kroonlijsten.

Voormalige kruisvensters van zandsteen met in het uitstekend cordon opgenomen lateien; in de straatgevel, een behouden kruiskozijn met uitspringend middenkalf. Hoge rondboogdeur aan de tuinkant. Gecementeerde zijtrapgevel (5 treden en topstuk) geleed door cordons.

Het haaks gedeelte van vier traveeën werd in 19de en 20ste eeuw vergroot met een bijgebouw echter met behoud van de trapgevel (5 treden en top). Bakstenen torentje (19de-20ste eeuw) tegen de achtergevel, en recentere dienstgebouwen aan de binnenplaats.

  • De Maegd C. en Van Aerschot S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2N, Gent.
  • Archief Onroerend Erfgoed Vlaams-Brabant, dossiernummer DB000417, Justus Lipsiushuis, Historische verantwoording van Huize Justus Lipsius door Raymond Denayer, Beierij van Ijse 11/06/1978.
  • Archief Onroerend Erfgoed Vlaams-Brabant, dossiernummer DB000417, Justus Lipsiushuis, Projekt behoud en herwaardering Justus Lipsiushuis te Overijse Heemkundige Kring Beierij van Ijse te Overijse.
  • Historiek Academie voor Podiumkunsten Overijse, 1984: www.apko.be/historiek, de Rijksmuziekacademie Overijse verhuist naar de historische site van het Justus Lipsiushuis. [Online] (geraadpleegd op 10/09/2013)

Bron     : -
Auteurs : Piens, Joachim
Datum  : 2013


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Justus Lipsiushuis met tuin [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/40472 (Geraadpleegd op 21-05-2019)