Sint-Veronakapel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Bertem
Deelgemeente Leefdaal
Straat Kapellestraat
Locatie Kapellestraat zonder nummer, Bertem (Vlaams-Brabant)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Bertem (actualisaties: 29-05-2006 - 29-05-2006).
  • Adrescontrole Bertem (adrescontroles: 26-06-2007 - 26-06-2007).
  • Inventarisatie Bertem (geografische inventarisatie: 01-01-1969 - 31-12-1969).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Kapel Sint-Verona

Deze bescherming is geldig sinds 19-12-2014.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Sint-Veronakapel

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Volgens overlevering is dit de eerste kerk van de Voervallei. De kapel was toegewijd aan het Heilig Kruis, een patroonschap dat voornamelijk in de hoge middeleeuwen in gebruik was. Later kwam de naam van Veronakapel, naar de Heilige Verona in voege.

Historiek

Onder de oudste grondvesten werden tijdens de archeologische opgravingen van 1951 een Karolingische of zelfs Merovingisch grafveld gevonden met hergebruikte Romeinse tegels en stenen van een laat Romeins gebouw.

Het graf in de kerk van Sint Verona bestaat uit een monolithische stenen sarcofaag. Dit werd uitgegraven en opgesteld in de noordzijbeuk.

De oudste delen van de kapel, de toren en oostmuur, stammen uit de 9de of begin 10de eeuw. De massieve westtoren werd iets later gebouwd en had enkel een ingang langs de binnenkant. Enige tijd na de bouw van de toren was er een brand in de kerk (waarvan sporen in de toren) en werd het koor volledig vervangen. Vanaf de 12de eeuw werd het koor vernieuwd en verlengd en in de zuidmuur werd een paradijspoortje aangebracht. Aan de koorsluiting verstevigd met steunberen. In de 13de eeuw werden de zijmuren weggebroken en vervangen door drie vierkante pijlers die de bogen torsten tussen de hoofd en zijbeuken, die werden bijgebouwd. De toegang van de kerk gebeurde langs de zuidzijde. In de 17de en 18de eeuw was er een periode van verval waarna in 1773 de zijbeuken werden afgebroken en de ruimtes tussen de pijlers dichtgemetseld. Er werden grote vensters in de zijmuren aangebracht en de toren kreeg een westelijke ingang.

De huidige kapel heeft een relatief homogeen romaans uiterlijk dat werd verkregen door de restauratie van 1951 door R. Lemaire. De zijbeuken werden herbouwd, de middenbeuk werd terug verhoogd evenals de toren.

Beschrijving

Op de flank van een heuvel, bij de ingang van het dorp merkwaardige, tussen de bomen gelegen, preromaanse en romaanse constructie (10de-13de eeuw) die heden bestaat uit een westtoren, drie beuken van drie traveeën en een rechthoekig koor. Recente bijbouw aan de zuidoostzijde.

De toren vormt samen met de oostmuur de oudste gedeelten van de kapel en zou volgens overlevering gelijktijdig met de kerk van Bertem gebouwd zijn. Op het gelijkvloers vertoont hij zeer dikke muren met schietgaten verlicht en een romaans graatgewelf. Boven zijn de muren dunner en eveneens van schietgaten voorzien. De buitendeur aan de noordzijde is niet oorspronkelijk maar wel deze naar de middenbeuk. De toegang tot de toren gebeurde met een losse ladder. Het koor uit de 12de eeuw is in twee rechthoekige vakken door een boog verdeelt met een graatgewelf in het laatste vak.

In het koor is er een laatgotisch muurtabernakel bewaard en barok beeldhouwwerk uit de 18de eeuw.

  • BRUMAGNE, W. 1975: De Bouwgeschiedenis van de Sint-Veronakapel te Leefdaal. In: De Horen, p. 144-148.
  • GENICOT L.F., VAN AERSCHOT S., DE CROMBRUGGHE A., SANSEN H. en VANHOVE J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 1, Luik.
  • HAFLANTS, J. 1961: De Sint-Veronakapel te Leefdaal. In: Mededelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Leuven en Omgeving (MGOKL), p. 89-91.
  • MERTENS, J. 1954: Leefdaal. Opgravingen in de Sint-Veronakapel. In: Bulletin van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, p. 141-175.

Bron: -

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Leefdaal

Leefdaal (Bertem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.