erfgoedobject

Het Prieel van Roosen

bouwkundig element
ID: 4210   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4210

Juridische gevolgen

Beschrijving

Traditioneel diephuis genaamd "Het Prieel van Roosen", te dateren omstreeks 1580-1600, met een voorgeschiedenis die op basis van archiefstukken teruggaat tot de 14de eeuw. “Het Prieel van Roosen” vormde in oorsprong een eenheid met het achter aanpalende “de Roose” in de Gildekamersstraat. Het pand werd samen met de drie aanpalende huizen “De Lelie” en “Rattenborch” en "'t Steenken”, gerestaureerd door de Stad Antwerpen, als onderdeel van het nieuwe Etnografisch Museum met hoofdgebouw aan de Suikerrui, dat hier gevestigd was van 1988 tot 2009. Architect Roger Verdun tekende in 1979 voor het ontwerp van de ingrijpende restauratie, die in 1982-1988 werd uitgevoerd. Het project beoogde de reconstructie van de voor- en achtergevels naar het oorspronkelijke beeld, deels op basis van de nog aanwezige bouwsubstantie, deels als vrije interpretatie. Inwendig werden de vier panden samengevoegd en heringedeeld aangepast aan de nieuwe functie. Samengevoegd met de gebouwen van het vroegere Volkskundemuseum in de Gildekamersstraat, onderging het complex in 2016-2018 een grondige renovatie in opdracht van de Provincie Antwerpen, tot het DIVA, het nieuwe museum voor diamant, juwelen en edelsmeedkunst.

Van de vier aanpalende panden was "Het Prieel van Roosen" vóór de restauratie van 1982-1988 het minst goed bewaard. De voorgevel, oorspronkelijk een trapgevel, was in 1855 in opdracht van de heer Claes volledig heropgebouwd in neoclassicistische stijl, met hergebruik van de hardstenen poort. Het betrof een oorspronkelijk bepleisterde en beschilderde lijstgevel gekenmerkt door een zijrisaliet en een mezzanine, waarvan het baksteenparement was gedecapeerd, onder een afgesnuite bedaking. De achtergevel, een verankerde trapgevel in bak- en zandsteenbouw met drieledige top was vanaf de eerste verdieping dab weer vrijwel intact bewaard, met uitzondering van de venstermonelen, druiplijsten en topgeleding. De restauratie hield de vrije reconstructie in van de voorgevel, geïnspireerd op de trapgevel van “'t Steenken”. De achtergevel werd gereconstrueerd.

Diephuis van vier traveeën, drie bouwlagen en een insteekverdieping, onder een zadeldak (nok loodrecht op de straat, leien). De gereconstrueerde trapgevel van elf treden met een overhoeks topstuk is opgetrokken uit baksteen en witte natuursteen verankerd door smeedijzeren muurankers, op een hardstenen pseudo-renaissancepui met insteekverdieping. In de rechter travee is de hardstenen rondboogpoort in laatbarokstijl uit de eerste helft van de 18de eeuw geïntegreerd. De geprofileerde archivolt met sluitsteen, spiegels in de zwikken en imposten, rust op vlakke rechtstanden met neuten, en is afgewerkt met een gestrekte waterlijst. Op de eerste en tweede verdieping, registers van kruiskozijnen vanaf waterlijsten, zoals de kozijnen van de geveltop met druiplijsten en kwarthol geprofileerde negblokken. De drieledige, door waterlijsten gemarkeerde geveltop, wordt in het eerste register geopend door een rechthoekig drielicht waarvan het middenluik met een latei op korbelen wordt geflankeerd door kruiskozijnen; een rechthoekige drielicht met lager middenluik doorbreekt de tweede en een rechthoekig luik de derde geleding.

Achtergevel: drie traveeën brede trapgevel in verankerde bak- en zandsteenbouw, met kruis- en kloosterkozijnen op de begane grond en bovenverdiepingen, bolkozijnen op de insteekverdieping, en een deur met gedeeld bovenlicht. De drieledige geveltop wordt geopend door twee rechthoekige drielichten en een rechthoekig luik.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1854#599, dossier MA#68192, plannen 326#7950-7956.
  • VAN DER WEE P. 1983: De monumenten Kaasstraat 7, 9 en 11/13, of: hoe het groeide en nu verdwijnt, Bulletin van de Antwerpse Vereniging voor Bodem- en Grotonderzoek 1983.1, 19-26.

Bron     : -
Auteurs : Braeken, Jo
Datum  : 2018


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Het Prieel van Roosen [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4210 (Geraadpleegd op 25-05-2019)