De Groote Schaliën Loove

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Koolkaai
Locatie Koolkaai 15, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument De Groote Schaliën Loove

Deze bescherming is geldig sinds 11-03-1999.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Hoekhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument De Groote Schaliën Loove: gevels en daken
gelegen te Koolkaai 15 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 02-09-1976.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Het hoekhuis van de Koolkaai met de Grote Kraaiwijk dateert uit de eerste helft van de 16de eeuw en is gekend onder de naam Groote Schaliën loove. Het gebouw had in oorsprong een dubbele functie als woon- en stapelhuis.

Historiek

Het hoekhuis werd vermoedelijk rond 1525 gebouwd (mogelijk zelfs 15de eeuw) en had een dubbele functie als woon- en stapelhuis. In 1999 werd het gebouw gerestaureerd waarbij de trapgevel aan de Koolkaai en de hardstenen winkelpui werden gereconstrueerd. Het goed bewaarde interieur werd vrijgelegd.

Beschrijving

Het hoekhuis telt drie en vier traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak. De bakstenen gevels waren op het moment van inventarisatie (1976) grotendeels aangepast en gecementeerd, originele muurankers bleven bewaard. De zuidelijke trapgevel, gereconstrueerd bij restauratie in 1999, was verbouwd tot tuitgevel en was opengewerkt met aangepaste rechthoekige vensters met lekdrempels. Deze werden hersteld tot kruis- en kloosterkozijnen. De derde travee van de oostelijke gevel is verhoogde als getrapt dakvenster met schouderstukken en een rechthoekig venster met kwartholprofiel aan dagkanten. De kruiskozijnen van de tweede bouwlaag werden hersteld. De gereconstrueerde hardstenen pui telt vier en drie getraliede openingen, elk met een getralied bovenlicht op een middenkalf op consoles; het hoekportaal bestaat uit twee rechthoekig op elkaar gestelde deuren. Ook de noordelijke scheimuur is bekroond met een bakstenen trapgevel.

Interieur

Bij ontmantelingswerken in 1998 door de Antwerpse Vereniging voor Bouwhistorie en Geschiedenis en door de Stedelijke Afdeling Archeologie werd nagenoeg de volledige binnenconstructie teruggevonden. Inwendig is het gebouw verdeeld in vier traveeën door middel van zware moerbalken die extra versterkt werden door het aanbrengen van schuine steekschoren die rusten op verticale stijlen. Deze constructie is nog ten dele aanwezig. Ze wijst erop dat dit gebouw in oorsprong mogelijk een dubbele functie had: woning en stapelruimte gebonden aan de activiteiten rond de Koolkaai.

De haarden bevinden zich op de scheidingsmuur met het aanpalende huis in de Grote Kraaiwijk. Gelijkvloers werd de haard uitgebroken boven het huidige vloerniveau. Aangezien het oorspronkelijke vloerniveau ongeveer een halve meter lager ligt dan het huidige bleef de aanzet van de haard op deze plaats bewaard. De haard op de verdieping is intact bewaard. Op de einde van de wangen van deze haard werden gebeeldhouwde koppen gevonden. De balklagen zijn volledig bewaard, inclusief een groot gedeelte van de spreidsels tussen de kinderbalken. Het gelijkvloers was oorspronkelijk in twee verdeeld. Het voorste deel van twee traveeën aan de Koolkaai had duidelijk een handelsfunctie, getuige de blauwstenen pui die in de gevels werden gevonden, terwijl het achterste deel, met de haard een woonfunctie had. De verdieping was één grote ruimte met een enkele haard.

De trap stond oorspronkelijk als een afzonderlijke constructie tegen de vrijstaande zijgevel. Bij de bouw van het aanpalende huis aan de Koolkaai werd hij vermoedelijk afgebroken en vervangen door een inwendige trap. Tot slot was de kelder toegankelijk van de straat. De oude trap bleef bewaard, de toegang op straatniveau werd bij restauratie gereconstrueerd.

  • Onroerend Erfgoed Antwerpen, beschermingsdossier DA002197, Koolkaai 15 (BRENDERS F., 1999).
  • HENDRICKX M. 2008: Een nieuw perspectief op de Groote Schalien Loove, Infoblad Antwerpse Vereniging voor Bouwhistorie en Geschiedenis 2008.1, 4-5.

Bron: -

Auteurs: Brenders, Francis; Goossens, Miek & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Koolkaai

Koolkaai (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.