Herenhuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Tielt-Winge
Deelgemeente Meensel-Kiezegem
Straat Binkomstraat
Locatie Binkomstraat 6-8, Tielt-Winge (Vlaams-Brabant)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Tielt-Winge (actualisaties: 21-06-2006 - 21-06-2006).
  • Adrescontrole Tielt-Winge (adrescontroles: 19-07-2007 - 19-07-2007).
  • Inventarisatie Tielt-Winge (geografische inventarisatie: 01-01-1969 - 31-12-1969).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Herenhuis

Deze bescherming is geldig sinds 28-10-1999.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Herenhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Vlak tegenover de kerk van Meensel-Kiezegem bevindt zich een herenhuis uit 1784. Het is een dubbelhuis van twee bouwlagen onder een zadeldak, opgetrokken in baksteen en wit beschilderd.

Historiek

Volgens geschiedschrijver A.Wauters (1882) was het herenhuis op het einde van de 19de eeuw de zetel van een ruim 50 hectare grote landbouwexploitatie.

Het huidige complex omvat een 1784 gedateerd woonhuis met vrijstaande, haakse wagenhuis- en stalvleugel uit dezelfde bouwperiode en een 19de-eeuwse uitbreiding. Wie de bouwheer was is niet bekend.

Volgens A. Wauters valt de locatie samen met het verdwenen hof van Meensel (1440). Volgens dezelfde bron was 't hof te Meensele' samen met 'den Kerckhoven block' in 1470 als leen van de abdij van Cornelimunster in het bezit van ene Walter Loeters. Voor de 18de eeuw wordt de vooraanstaande familie Van Ranst uit Tienen als eigenaar genoteerd. Op de Ferrariskaart (1777) is er alvast van dit hof geen spoor meer terug te vinden.

Beschrijving

Het in gevelankers 1784 gedateerde woonhuis is opgevat als een traditioneel, vijf traveeën breed en twee bouwlagen hoog dubbelhuis, opgetrokken in bak- en kalksteen en afgedekt met een zadeldak van zwarte, oude Vlaamse pannen.

Karakteristiek voor de bouwperiode is de strakke gevelsymmetrie met een dubbel register van steekboogvensters met uitspringende, trapeziumvormige sluitsteen en een centrale inkomdeur.

Afwijkend van de gebruikelijke typologie zijn de vijf rechthoekige zoldervensters in de voorgevel, wellicht een latere toevoeging, aangezien de zijgevels met aandak sporen vertonen van een gewijzigde dakhelling.

Het burgerhuis heeft een karakteristieke gevelbeschildering: wit voor het bakstenen parement, grijs voor de kalkstenen plint en omlijstingen, twee tinten groen voor deur, vensters en luiken van de benedenverdieping. Het lage, gevelbrede smeedijzeren hekken kreeg éénzelfde bichrome afwerking. De achtergevel heeft een cementbepleistering en met hardsteen omlijste muuropeningen.

Inwendig bleef de dragende structuur van moer- en kinderbalken en vier kopspanten bewaard. De originele indeling met centrale dwarsgang en aanleunende vertrekken bleef grosso modo intact, ter¬wijl de aankleding, onder meer van de gang, grotendeels teruggrijpt naar een 19de-eeuwse verbouwing.

Wellicht tijdens de tweede helft van vorige eeuw werd het woonhuis aan de linkerzijde uitgebreid met een twee traveeën breed en twee bouwlagen hoog volume onder tentdak met flankerende poortdoorgang naar het achterliggende erf. Identieke gevelafwerking en schrijnwerk zorgen voor een homogeniserend effect. Dit naar voren springende volume vindt aan rechterzijde een bescheiden pendant in de vorm van een overwegend in baksteen opgetrokken muurserre.

Achteraan, aan de oostzijde van een gekasseid erf bevindt zich een vrijstaande wagenhuis- en stalvleugel, een rechthoekig volume met pannen zadeldak. Afgezien van recenter aangepaste openingen toont de erfgevel een verzorgde architectuur met kalkstenen plint en steekboogvormige venster- en deuromlijstingen, conform het woonhuis. De bouw van deze dienstvleugel kan bijgevolg eveneens rond 1784 worden gesitueerd. De overwelving van de paardenstal met Boheemse kappen op hardstenen zuil wijst op een niet onbemiddelde bouwheer.

Een smeedijzeren hekken voorzien van hardstenen pijlers scheidt het erf van de achterliggende tuin. Volgens lokale bron vormen onder meer het groepje solitairen, waaronder een rode beuk, en een waterpartij ("deux petites pièces d'eau, près de l'habitation de M. Kennes", 1882) de enige relicten van een verdwenen romantische tuin.

Nog volgens dezelfde bron was er indertijd aan de hoeve een stokerij verbonden, ondergebracht in de aanpalende gebouwen waarin momenteel een restaurant is gevestigd.

  • BAEYENS H. 1950: Het burgerhuis van de 17de en de 18de eeuw in de provincie Brabant, Antwerpen, 117.
  • ROBERT A. & VANDEWOUDE E. 1965: Meensel-Kiezegem in Oost-Brabant I. Het mooie Hageland, s.l., 179-182.
  • WAUTERS A. 1882: Géographie et histoire des communes belges. Arrondissement de Louvain II, Brussel.

Bron: Beschermingsdossier DB002102

Auteurs: Paesmans, Greta

Datum tekst: 1998

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Tuin van een herenhuis

Binkomstraat 6-8 (Tielt-Winge)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.