Parochiekerk Sint-Martinus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Zoutleeuw
Deelgemeente Dormaal
Straat Kerkstraat
Locatie Kerkstraat zonder nummer, Zoutleeuw (Vlaams-Brabant)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Zoutleeuw (actualisaties: 25-04-2006 - 25-04-2006).
  • Adrescontrole Zoutleeuw (adrescontroles: 27-06-2007 - 27-06-2007).
  • Inventarisatie Zoutleeuw (geografische inventarisatie: 01-01-1969 - 31-12-1969).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Sint-Martinus

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Parochiekerk Sint-Martinus

Deze bescherming is geldig sinds 12-01-1987.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Sint-Martinus: orgel
gelegen te Kerkstraat zonder nummer (Zoutleeuw)

Deze bescherming is geldig sinds 19-12-2014.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Parochiekerk Sint-Martinus, pastorie, kosterswoning en omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 12-01-1987.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Klein, homogeen gebouw in classicistische stijl, opgetrokken uit baksteen en arduin: westtoren, eenbeukige ruimte van vier traveeën op pilasters, en een driehoekige apsis geënt op een rechte travee; oostelijke sacristie. Het geheel wordt gedateerd 1782 door jaartal met twee blazoenen bij het ingangsportaal.

Mobilair. Barokke zijaltaren van 1623, met vermelding van de schenkers.

In de kerk bevindt zich een orgel van F. Loret uit 1840. De auteur van het orgel is bekend door een ellipsvormig papieren etiket boven het klavier dat "F. LORET – VERMEERSCH, fabriek van kerkorgels" vermeldt. Het orgel werd in 1840 gebouwd. In 1948 werd het getransformeerd door F. Joris uit Aarschot. De originele houten windlade is nog aanwezig en is onderaan met leer beplakt. De pijpstokken zijn geschroefd, de kleppen van de ventielkast zijn achteraan ingelijmd en vooraan geleid in een stift, er zijn veel hulpveren, de pulpeten zijn versleten en alle draden zijn verroest (toestand tijdens de prospectie van september 1976). De claviatuur was in origine ingebouwd aan de achterzijde, deze werd door F. Joris verplaatst naar de voorzijde. Het klavier is nieuw. Het wellenbord van de toetstractuur werd omgekeerd en ingekort, de eiken wellen hebben korte ijzeren wel-armpjes. De abstracten zijn nieuw. De registertractuur heeft eiken registerwalsen met ijzeren armen. De windvoorziening gebeurd door een origineel magazijnbalgje in de voet van de kast met twee voetpompen. De ouden windkanalen werden verlegd er is veel windverlies.

De orgelkast heeft een voor Fr. Loret zeer typerende vormgeving: twee vlakke zijtorens met elk drie pijpen en een vlak middenveld. De kast stond in origine in de balustrade, door F. Joris werd deze twee meter achteruitgeschoven. Het doksaal balkon zakt door (mogelijks de reden waarom het orgel werd achteruitgeschoven). De voet is voor- en achteraan beschadigd wegend het verplaatsen van de claviatuur. Aan de achterzijde zijn er nog vijf plus vijf registergaten. In de deuren achteraan is het jaartal 1840 uitgezaagd.

  • FAUCONNIER A., ROOSE, P. 1977: Het historisch orgel in Vlaanderen : een inventaris van het orgelbezit per geografische eenheid, deel IIb, arrondissement Leuven, Brussel, 600-602.
  • GENICOT L.F., VAN AERSCHOT S., DE CROMBRUGGHE A., SANSEN H. & VANHOVE J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 1, Luik.

Bron: -

Auteurs: Fauconnier, Antoine; Genicot, Luc; Roose, Patrick; Sansen, Hadewych; Van Aerschot, Suzanne; Vanhove, Jacqueline & de Crombrugghe, Anne

Alle teksten

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.