erfgoedobject

IJzerhandel In 't Tafeltjen Rond

bouwkundig element
ID: 4450   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4450

Juridische gevolgen

Beschrijving

Historiek en context

Woon- en handelspand in neoclassicistische stijl, met een pakhuis in de Pelgrimstraat, gebouwd in opdracht van de heer P. Van de Wouwer, naar een ontwerp door de architect Ernest Pelgrims uit 1906, uitgevoerd in 1907. De ijzerhandel “In ’t Tafeltjen Rond”, uitgebaat door Eug. Van Uffelen en P. Van de Wouwer, handelde in ijzerwaren, gereedschappen, sloten, keukengerei, weegschalen en gewichten. Eerder was de zaak gevestigd aan de Grote Markt, in het bouwblok van Suikerrui, Paardenstraatje en Gildekamersstraat. Dit werd in 1907 ontruimd, gesloopt en vervangen door een plantsoen, in het kader van de vrijmaking van het Stadhuis. Voor de bouw van de nieuwe winkel aan de Oude Korenmarkt, verdween een in kern traditioneel diephuis genaamd "de Ooievaar", eertijds met renaissancepoortje, uit de tweede helft van de 16de eeuw. Jean Clerinx-Soetendael liet de trapgevel van twaalf treden met tweeledige top en overhoeks topstuk in 1843 in neoclassicistische stijl aanpassen tot een lijstgevel; in opdracht van de antiquaar P. Kockx-De Decker, bracht de architect Jean Le Roij in 1870 een winkelpui aan. Voor de bouw van het achter aanpalende pakhuis in de Pelgrimstraat, werden twee bestaande panden gesloopt.

Het woon- en handelspand “In ’t Tafeltjen Rond” behoort tot het rijpe oeuvre van Ernest Pelgrims, die actief was vanaf omstreeks 1890, tot zijn overlijden in 1927. Hij staat vooral bekend voor residentiële architectuur, die tijdens de jaren vóór de Eerste Wereldoorlog evolueerde naar een pompeuze beaux-artsstijl. Belangrijke realisaties zijn het hotel Vanden Bussche aan de Arthur Goemaerelei, en het pittoreske kasteel Nottebohm in cottagestijl te Brecht. Een representatief voorbeeld van bedrijfsarchitectuur uit deze periode is de imposante Société Coloniale Anversoise uit 1912, waarvan enkel het pakhuis aan de Tabakvest nog bestaat. Uit het vroege interbellum dateert het monumentale gevelfront van het warenhuis Grand Bazar aan de Groenplaats, dat Pelgrims samen met Edouard Van Opstal ontwierp.

Architectuur

Woon- en handelspand

Rijhuis van vijf traveeën, drie bouwlagen en een entresol, onder een mansardedak (nok loodrecht op de straat, leien). De bepleisterde en beschilderde lijstgevel rust op een volledig opengewerkte onderbouw, die begane grond en entresol beslaat. Van deze winkelpui met middenportaal is de structuur van hardstenen hoekpijlers en geringde, gietijzeren kolommen bewaard. Het gevelontwerp toont decoratief schrijnwerk, bewerkte lateien op kraagstenen, geajoureerde boogzwikken op de entresol, en een gevelbreed balkon met smeedijzeren borstwering, hoekpostamenten en -consoles als bekroning. De bovenbouw beantwoordt aan een regelmatig ordonnantieschema, geleed door het tot puilijst ingekorte balkon en een waterlijst, opgebouwd uit registers van rechthoekige vensters. Schijnvoegen en vlakke omlijstingen accentueren de eerste verdieping; recente smeedijzeren borstweringen. Op de tweede verdieping legt een balkon met balustrade en consoles de klemtoon op de middenas; vensters met individuele lekdrempel en waterlijst. Een klassiek hoofdgestel met een gelede architraaf, vlakke fries en houten kroonlijst op klossen vormt de gevelbeëindiging; drie houten dakkapellen met een sluitsteen en een gebogen waterlijst op consoles.

Pakhuis

Pakhuis van vier/drie traveeën en vijf bouwlagen onder een pseudo-mansarde. De lijstgevel heeft een parement uit rood baksteenmetselwerk in kruisverband met knipvoegen, gebruik van blauwe hardsteen voor de bewerkte plint, en witte natuursteen voor de vensterposten, kraagstenen en lekdrempels. Het regelmatige ordonnantieschema is opgebouwd uit registers van rechthoekige muuropeningen, overspannen door ijzeren I-balken met rozetten, op bewerkte lekdrempels met spuwer. Axiaal van opzet, wordt de opstand in de brede middentravee gemarkeerd door vijflichten met bewerkte pijlers. Inrijpoort in de tweede en deur in de laatste travee. Een gecementeerde fries vormt de gevelbeëindiging; de oorspronkelijke houten kroonlijst op klossen is vernieuwd.

Interieur: betonnen balken en vloeren rustend op gietijzeren vleugelzuilen met dekplaat, waarvan de doorsnede vermindert naar gelang de verdieping. Op de zolder werd omstreeks 1975 een oude ijzeren hijsinstallatie geregistreerd.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1906#2130, 1843#99, 1843#150 en 1870#513; foto FOTO-OF#6784.

Bron     : -
Auteurs :  Braeken, Jo
Datum  : 2018


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: IJzerhandel In 't Tafeltjen Rond [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4450 (Geraadpleegd op 12-08-2020)