erfgoedobject

Brouwershuis Van Damme

bouwkundig element
ID: 44576   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/44576

Beschrijving

Voormalige brouwerswoning van de brouwerij Van Damme, ingeplant op de hoek met de Spoorwegstraat en de spoorwegovergang. Volgens het kadasterarchief werd een vrijstaande woning met koetshuis opgericht in 1878 door Julien Van Damme-Kiekens, in 1880 uitgebreid aan de linker kant en oprichting van de brouwerijgebouwen rechts, achter het koetshuis. In 1883 wordt de eigendom in twee gesplitst; het rechter deel met brouwerij wordt verkocht aan brouwer Joseph Van Damme-Meert die de brouwerij verder vergroot. Tussen 1903 en 1922 wordt in het linker gedeelte het "Gesticht Tanghe" of "Kostschool voor jongens A. Tanghe-Van Damme" opgericht met volgens het kadasterarchief eerst een uitbreiding van het woonhuis in 1906 en de aanbouw van een schoolvleugel in 1908. Van 1922 tot 1927 bleef de instelling als "Kostschool voor jongens C. Ghijsselinckx" nog bestaan. Tot 1938 wordt de brouwerij verder gezet door Celestin Van Damme, daarna wordt het een bierdepot en limonadefabriek. Circa 1930 werd het linker deel van het gebouw vooraan uitgebouwd en ingericht als café "De ton". Het midden gedeelte werd postkantoor, thans "Feestzaal d'oude post". Voor een deel van het rechter poortgebouw werd, vermoedelijk eind van de jaren 1930, een uitbouw gerealiseerd in functie van een winkel.

Oorspronkelijk vrijstaand neoclassicistisch herenhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen met rij lage venstertjes onder de kroonlijst, onder pannen schilddak, door verschillende uitbreidingen thans tien traveeën en rechts aansluitende poorttravee van drie traveeën onder zadeldak, ingeplant achter de huidige rooilijn en oorspronkelijk voorzien van een voortuin afgesloten door ijzeren hekken. Uiterst rechts, behouden hek voor de doorrit naar de vroegere brouwerij- en mouterijgebouwen. Thans gecementeerd, witgeschilderd en versoberd voorgevelparement met enkel behouden gemarkeerd deurrisaliet van het oorspronkelijke dubbelhuis met originele geprofileerde hardstenen deuromlijsting en bekronend balkon op uitgewerkte voluutconsoles; fraai smeedijzeren balkonhek. Omlijst deurvenster met typische afgeronde bovenhoeken op de bovenverdieping en omlijst venstertje in de fries. Overige vensters grotendeels aangepast of vergroot.

Bewaarde bakstenen achterbouwen in L-vorm van de vroegere kostschool, uitziend op de Spoorwegstraat, voorheen met ommuurde speelplaats, thans onder meer garages. Zij- en achtergevel van het herenhuis, opgetrokken uit baksteen verlevendigd met witte bakstenen lijsten en ontlastingsboogjes. Deels blinde zijgevel voorzien van spaarvelden, afgewerkt met muizentandfriezen. Achtergevel met getoogde vensters en bewaarde spiegel met opschrift: "Lager en middelbaar onderwijs". Haakse vleugel van zes traveeën en twee bouwlagen geritmeerd door getoogde vensters; deels bewaard schrijnwerk en bewaarde spiegel, voorheen met opschrift: "gesticht Tanghe Kostschool voor jongens".

  • Kijk op ons dorp van toen, in Heemkring "Ter Palen" vzw, jaarboek 1991, p. 37, 40, 41, 60, 104, 122.
  • SERVAES P., Een en ander rond de brouwerij van “Van Dammekens”, Heemkring Buggenhout vzw Ter Palen, XIV, nr. 4, 1990, p. 189-194.

Bron     : Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Berlare, Buggenhout, Lebbeke, Waasmunster, Hamme en Zele,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Bogaert, Chris
Datum  : 2000


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Brouwershuis Van Damme [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/44576 (Geraadpleegd op 11-12-2019)