Afdaken 20-21 aan de Ernest Van Dijckkaai

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Ernest Van Dijckkaai
Locatie Ernest Van Dijckkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie bouwkundig erfgoed op de Scheldekaaien (Antwerpen) (01-01-2013 - 31-12-2013).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Afdaken 20-21

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Afdaken 20-21 aan de Ernest Van Dijckkaai

Deze bescherming is geldig sinds 17-07-1981.

Beschrijving

Het typisch beeld van de Scheldekaaien wordt gevormd door de metalen loodsen voor het stockeren van goederen. De afdaken met de nummers 20-21 werden in 1885 opgetrokken.

Historiek

Circa 1870 stelde men vast dat de Schelde onrustwekkend verzandde: de onregelmatige breedte van de stroom werd hiervoor verantwoordelijk gesteld. Een gelijkmatige breedte van 350 meter voor de stad werd noodzakelijk geacht. Deze kon slechts bekomen worden door de uitsprong aan de Werf (ter hoogte van het Steen) weg te nemen. Door verbredings- en verdiepingswerken zou bij lage tij een diepte van 8 meter worden bereikt zodat 'grote' zeeschepen aan de Antwerpse rede zouden kunnen aanleggen. In 1877 werden de werken aangevat. Op 26 juli 1885 werden de nieuwe Scheldekaaien officieel ingehuldigd.

De werken bestonden uit:
1. het bouwen van een kaaimuur van circa 3.500 meter langsheen de rechteroever van de Schelde, namelijk van Kattendijksluis tot Zuid, met een insteek voor vlotbrug tussen Steen en Suikerrui;
2. het maken van een verbindingsdijk van 650 meter te beginnen aan het zuideinde van de nieuwe kaaimuur;
3. het graven van dokken (Zuiderdokken);
4. de aanvullingswerken achter de nieuwe kaaimuur en van de vier oude vlieten;
5. de nodige baggerwerken om de stroom voldoende breed en diep te houden; het zand van de baggerwerken werd gebruikt voor de grondaanvullingen achter de kaaimuur;
6. het afbreken en opruimen van alle uitspringende muren of aanlegplaatsen.
Hierdoor verdwenen al de huizen aan de Werf en in de daarachter liggende straten en het huizenfront op de kaaien werd achteruit gebracht.
De kaaien zelf kregen een breedte van 100 meter.

De Scheldekaaien werden daarna voorzien van metalen loodsen of afdaken voor het stockeren van goederen. De werken voor de afdaken 20-21 werden in december 1884 aanbesteed aan de Forges de la Biesme. De werken werden voltooid op 15 juni 1885 en definitief opgeleverd op 30 juli 1886. Deze afdaken tellen in totaal negentien overkappingen. Het gaat om open constructies op met klinknagelverbindingen verstevigde liggers, aan de voet omgeven door twee kwartbolvormige gietijzeren stootblokken (waarvan sommige gemerkt met in reliëf gegoten letters in kader: "V. BERTAUX / CONSTRUCTEURS / BRUXELLES-MIDI").

Door de afdaken werd de Schelde aan het gezicht van de wandelaars onttrokken. In april 1879 reeds werd door volksvertegenwoordiger De Decker in de Kamer de idee geopperd om langs de Schelde terrassen op kolommen te bouwen, naar het voorbeeld van Genua.

Beschrijving

Het typische beeld van de Scheldekaaien wordt gevormd door de metalen loodsen voor het stockeren van goederen. Het zijn open constructies op met klinknagelverbindingen verstevigde liggers, aan de voet omgeven door twee kwartbolvormige gietijzeren stootblokken. Ze zijn voorzien van aanleunende zadeldaken met golfplaten, waaronder aan de landzijde een fronton zit met ingesneden gestileerde plantmotieven. Ze worden bekroond door Mercurius-attributen, stuurwiel en anker. Op de aanleuningspunten van de zadeldaken staat het schild van de stad Antwerpen. De overwelving gebeurt door middel van Polonceau-spanten. Voorbij de Scheldestraat is de voorzijde van de hangars onversierd.

Bron: Goossens M.& Plomteux G. met medewerking van Linters A., Steyaert R., Illegems P. & De Barsée L. 1976: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen 3NA, Brussel - Gent.

Auteurs: Goossens, Miek & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2010

Aanvullende informatie

Dossiers in het stadsarchief van Antwerpen betreffende deze afdaken:

  • Stadsarchief Antwerpen, Archief Autonoom Havenbedrijf Antwerpen, MA-HB # 272, MA-HB # 1487, MA-HB # 1364, MA-HB # 366 (1906, verbinding afdaken 20 en 21), MA-HB # 1491, MA-HB # 1271, MA-HB # 350, MA-HB # 267.

Hooft, Elise (22-02-2011 )

Relaties

maakt deel uit van Ernest Van Dijckkaai

Ernest Van Dijckkaai (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 13A-13B

De Gerlachekaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 15A

Cockerillkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 18B-19A

Sint-Michielskaai zonder nummer, Plantinkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 22-23 aan de Jordaenskaai

Jordaenskaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

is gerelateerd aan Afdaken 24-25 van de Scheldekaaien

Orteliuskaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Zuiderterras

Ernest Van Dijckkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.