Afdaken 22-23 aan de Jordaenskaai

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Jordaenskaai
Locatie Jordaenskaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie bouwkundig erfgoed op de Scheldekaaien (Antwerpen) (01-01-2013 - 31-12-2013).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Afdaken 22-23 aan de Jordaenskaai

Deze bescherming is geldig sinds 17-07-1981.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Afdaken 22-23 aan de Jordaenskaai

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Het typisch beeld van de Scheldekaaien wordt gevormd door de metalen loodsen voor het stockeren van goederen. De afdaken met de nummers 22-23 werden in 1888 opgetrokken.

Historiek

Circa 1870 stelde men vast dat de Schelde onrustwekkend verzandde: de onregelmatige breedte van de stroom werd hiervoor verantwoordelijk gesteld. Een gelijkmatige breedte van 350 meter voor de stad werd noodzakelijk geacht. Deze kon slechts bekomen worden door de uitsprong aan de Werf (ter hoogte van het Steen) weg te nemen. Door verbredings- en verdiepingswerken zou bij lage tij een diepte van 8 meter worden bereikt zodat 'grote' zeeschepen aan de Antwerpse rede zouden kunnen aanleggen. In 1877 werden de werken aangevat. Op 26 juli 1885 werden de nieuwe Scheldekaaien officieel ingehuldigd.

De werken bestonden uit:
1. het bouwen van een kaaimuur van circa 3.500 meter langsheen de rechteroever van de Schelde, namelijk van Kattendijksluis tot Zuid, met een insteek voor vlotbrug tussen Steen en Suikerrui;
2. het maken van een verbindingsdijk van 650 meter te beginnen aan het zuideinde van de nieuwe kaaimuur;
3. het graven van dokken (Zuiderdokken);
4. de aanvullingswerken achter de nieuwe kaaimuur en van de vier oude vlieten;
5. de nodige baggerwerken om de stroom voldoende breed en diep te houden; het zand van de baggerwerken werd gebruikt voor de grondaanvullingen achter de kaaimuur;
6. het afbreken en opruimen van alle uitspringende muren of aanlegplaatsen.
Hierdoor verdwenen al de huizen aan de Werf en in de daarachter liggende straten en het huizenfront op de kaaien werd achteruit gebracht.
De kaaien zelf kregen een breedte van 100 meter.

De Scheldekaaien werden daarna voorzien van metalen loodsen of afdaken voor het stockeren van goederen. Het werk voor de afdaken nummers 22-23 werd op 20 juni 1887 aanbesteed aan de firma Em. Hargot: zij waren een jaar later klaar en werden definitief opgeleverd op 10 oktober 1889. Deze afdaken tellen in totaal zeventien overkappingen.

Beschrijving

Het zijn afdaken van hetzelfde type als de nummers 20-21: nochtans zijn de stootblokken in de meeste gevallen getekend met in reliëf gegoten letters in ellips: "NICAISE & DELCUVE/ LA LOUVIERE/ BELGIQUE", met daarnaast enkele waarop: "V. BERTAUX & CO/ BRUXELLES" op wapperende band, en dezelfde rechthoekige merken als bij afdaken nummers 20-21.

Tussen de afdaken en de straatweg bevinden zich nog vier goederensporen(waarvan één onder de afdaken doorloopt), met talloze wissels en een enkelspoor langsheen het Steenplein.

Bron: Goossens M.& Plomteux G. met medewerking van Linters A., Steyaert R., Illegems P. & De Barsée L. 1976: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen 3NA, Brussel - Gent.

Auteurs: Goossens, Miek & Plomteux, Greet

Datum tekst: 1976

Aanvullende informatie

Ter hoogte van afdaken 22-23 was de aanlegplaats van de Congoboten.

Dossiers betreffende deze afdaken zijn bewaard in het stadsarchief:

  • Stadsarchief Antwerpen, Archief Autonoom Havenbedrijf Antwerpen, MA-HB # 266 (algemene plannen van kaaien en afdaken), MA-HB # 267 (1882), MA-HB # 274, MA-HB # 278, MA-HB # 1365, MA-HB # 1634, MA-HB # 1271, MA-HB # 350, MA-HB # 267.

Hooft, Elise (04-03-2011 )

Relaties

maakt deel uit van Jordaenskaai

Jordaenskaai (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 13A-13B

De Gerlachekaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 15A

Cockerillkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 18B-19A

Sint-Michielskaai zonder nummer, Plantinkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Afdaken 20-21 aan de Ernest Van Dijckkaai

Ernest Van Dijckkaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Geen afbeelding beschikbaar

is gerelateerd aan Afdaken 24-25 van de Scheldekaaien

Orteliuskaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Noorderterras en paviljoen

Jordaenskaai zonder nummer, Antwerpen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.