Kapel Onze-Lieve-Vrouw Geboorte en godshuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Schoenmakerskapel en godshuis
Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Schoenmarkt
Locatie Schoenmarkt 8, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kapel Onze-Lieve-Vrouw Geboorte

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Godshuis Onse Vrouwen Convent
gelegen te Schoenmarkt 8, Schrijnwerkersstraat 14 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 17-07-1981.

omvat de bescherming als monument Kapel Onze-Lieve-Vrouw Geboorte
gelegen te Schoenmarkt 8 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 02-09-1976.

Beschrijving

Kapel in volksmond ook Schoenmakerskapel genoemd. Godshuis ("Onse Vrouwen Convent") gesticht in 1343 door Hendrik Suderman voor behoeftige vrouwen, werd ook "Aelmoesenhuys" genoemd. Godshuis opgeheven in 1887, de huisjes die er nog staan werden grotendeels verbouwd in de 19de eeuw. Gotische kapel daterend uit 15de-eeuws jaartal 1477 op een recente gevelplaat - werd meermaals verbouwd en hersteld. Na de afschaffing van het godshuis kwam de kapel onder het beheer van het kerkbestuur van de kathedraal.

Georiënteerd zaalkerkje met een recht afgesloten koor onder leien zadeldak bekroond door een dakruiter met klok. Lijstgevel van twee bouwlagen en vier traveeën aan noordzijde (Schoenmarkt). Bakstenen parement op een kwarthol geprofileerde zandstenen plint waarin een keldermond in de tweede travee Getraliede spitsboogvensters in een geprofileerde omlijsting (negblokken) met afzaat op eerste bouwlaag, onder venster van derde travee, blinde korfboogdeur in een zandstenen omlijsting.

Vierde travee met korfboogdeur in een geprofileerde natuurstenen omlijsting omgeven door een waterlijst die links doorloopt onder de vensters en rechts eindigt in een bladornament: bekronende bakstenen spitsboognis met een oculus waarvoor een Onze-Lieve-Vrouwebeeld door J.B. De Vos (1840). Op tweede bouwlaag, ovale radvensters waarvan de eerste drie onder een hoger geplaatste ontlastingsboog met zandstenen sluitsteen (aanpassing?) en steigergaten. Geprofileerde zandstenen kroonlijst verhoogd door enkele lagen baksteen, daklijst onderbroken door een getrapt dakvenster met overhoeks topstuk; hogerop een kleine dakkapel.

Vlak afgedekt zaalkerkje; tweede en derde travee gaan hogerop in een soort koepel op vierkante basis, eveneens vlak afgedekt; rechts rechthoekige muuropeningen naar een aansluitende vierkante ruimte met neogotische binnendecoratie. Boven de spitsbogen loopt een houten galerij ter hoogte van de oculi. Barokke binnendecoratie met praalaltaar.

Het Godshuis, toegankelijk via een lange gang (Schrijnwerkersstraat nummer 14), telt nog acht woningen waarvan zes in lintbebouwing; aan zuidzijde van het perceel staan nog eens twee huizen dwars op de lintbebouwing. Eenvoudige beschilderde lijstgevels van twee bouwlagen met rechthoekige doorbrekingen. Tweede bouwlaag toegevoegd in het vierde kwart van de 19de eeuw.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1887#1237.

Bron: Goossens M.& Plomteux G. met medewerking van Linters A., Steyaert R., Illegems P. & De Barsée L. 1976: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen 3NA, Brussel - Gent.

Auteurs: Goossens, Miek & Plomteux, Greet

Datum tekst: 1976

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Schoenmarkt

Schoenmarkt (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.