erfgoedobject

Klooster van de Zusters van Liefde en pensionaat, heden Mariaheem

bouwkundig element
ID: 45146   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/45146

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Mariaheem
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

Beschrijving

Tehuis voor niet werkende mentaal gehandicapte vrouwen, voorheen klooster van de Zusters van Liefde en pensionaat. Klooster en school gebouwd door mevrouw Thérèse, barones de Draeck en markiezin de Rode, op grond tussen de kerk en haar kasteel door haar gekocht in 1821 en geschonken aan kanunnik Triest en de congregatie van de Zusters van Liefde in 1823. Oprichting van een dorpsschool en kostschool voor meisjes zogenaamd "Sinte Theresia Huys" in 1824. Van 1826 tot 1846 ook spin- en handwerkschool. In 1831 oprichting van een zondagschool die bleef bestaan tot 1924. Bouw van een nieuwe lagere school in 1884-86, gesloten in 1975 en van de oostvleugel met kapel in 1886. Tijdens de Tweede Wereldoorlog in gebruik als veldhospitaal. Oprichting middelbare school in 1957, gesloten in 1964. Sedert 1967 zogenaamd "Mariaheem" voor mentaal gehandicapte vrouwen en bouw van een nieuw dagverblijf. In 1993 door de zusters van Liefde verkocht.

Gebouwencomplex ingeplant ten westen achter de kerk. Van het oudste gebouw is niets bewaard gebleven. De nog bestaande schoolgebouwen dateren uit de jaren 1880 en 1890 en werden gebouwd door architect E. Van Hoecke-Peeters (Gent) en aannemer E. De Guchteneere (Merelbeke).

In 1886-87 bouw van de huidige oostelijke vleugel van negen traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (leien) met achtkantige houten dakruiter met koperen koepeldak aangebracht in de jaren 1980 ter vervanging van de oude bekroning. Bevat op de begane grond de hoofdingang met geaccentueerde toegangsdeur en spreekkamers; op de bovenverdieping een kapel. Rechthoekige arduinen deuromlijsting van vleugeldeur met bovenlicht. Getoogde benedenvensters en rondboogvormige bovenvensters. Oostzijgevel door middel van sieranker in geveltop gedateerd 1886.

Kapel van zes traveeën met goed bewaard interieur in neobarokke stijl ingericht in 1886-1887 onder leiding van architect E. Van Hoecke-Peeters, In 1894 door R. Goethals gepolychromeerd. Houten lambriseringen rondom de kapel van 1889. Bepleisterde kruisribgewelven gescheiden door zeven druk versierde gordelbogen rustend op beeldnissen. Rondboogvensters met eenvoudige glasramen van Ch. Van Crombrugghe-De Keukelaere of blinde vensters, oorspronkelijk voorzien van Latijnse teksten, zijn gevat in een barokke omlijsting met sluitsteen en worden afgewisseld met barokke beeldnissen met gebroken fronton waarin plaasteren heiligenbeelden. Onder de beeldnissen, kruiswegtaferelen in terracotta van J.B. Van Biesbroeck in omlijsting van stuc. Tegen vlakke koorwand, neobarok houten portiekaltaar met schilderij voorstellend Christus met het Heilig Hart met de knielende Sint-Vincentius a Paulo en Sint-Bernardus, een gebruikelijk tafereel in de kapellen van de zusters van Liefde. Doksaal met houten balustrade.

Klooster en school van drie bouwlagen hoog werden volledig heropgebouwd in 1896-98. Oorspronkelijk ongeschilderde bakstenen voorgevel, heden witgeschilderd. Twee bouwvolumes respectievelijk voorzien van getoogde benedenvensters en rondboogvormige bovenvensters en getoogde vensters op drie bouwlagen. Tegen de gecementeerde achtergevel glazen afdak op gietijzeren steunen uit het eerste kwart van de 20ste eeuw, achtergevel versierd met gesculpteerd wapenschild van de stichter mevr. Thérèse, barones de Draeck, markiezin de Rode. Het interieur is volledig aangepast en vernieuwd.

Ten noordwesten, voormalige lagere school opgericht in 1884-86 door de zusters van Liefde en aangenomen door de gemeente als meisjesschool met aparte toegangsweg ten noorden van de school. Alleenstaand bakstenen gebouw van elf traveeën en twee bouwlagen onder schilddak. Gecementeerde plint. Geritmeerd door getoogde traveenissen met getoogde boven- en benedenvensters.

Ten noorden, grot met Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes, gebouwd in 1878 met stenen geschonken door gravin de Spangen uit haar steengroeve in Ecaussinnes.

Ten zuiden, in voortuin, beboomde ijskelder vermoedelijk van 1896, nu met erbovenop Mariabeeld.

  • Archief Zusters van Liefde Gemeentearchief, 9.2.2. Beerlegem, 1., 4.2.
  • DE NOYETTE G. & HOEBEKE M. 1994: Dorpsbeelden uit het verleden, Zwalm, Nazareth, 109-111.
  • DE WAELE F. 1985: Van deugdsaeme Dogters en vroome Meyskens, Pensionaatsopvoeding bij de zusters van liefde te Beerlegem 1823-1965, Oudenaarde.

Bron     : Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Brakel, Horebeke, Kruishoutem, Lierde, Zingem en Zwalm, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N4, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Lanclus, Kathleen
Datum  : 2000


Relaties

  • Is gerelateerd aan
    Oude linde als hoek- en kruispuntboom
    Beekmeers zonder nummer, Gaverstraat zonder nummer (Zwalm)

  • Is deel van
    Kasteeldreef
    Kasteeldreef (Zwalm)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Klooster van de Zusters van Liefde en pensionaat, heden Mariaheem [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/45146 (Geraadpleegd op 20-10-2019)