Watermolen Ter Biest

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Zwalm
Deelgemeente Nederzwalm-Hermelgem
Straat Biestmolenstraat
Locatie Biestmolenstraat 18, Zwalm (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Zwalm (adrescontroles: 05-05-2008 - 05-05-2008).
  • Inventarisatie Zwalm (geografische inventarisatie: 01-06-1999 - 31-05-2000).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Ter Biestmolen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Watermolen Ter Biest

Deze bescherming is geldig sinds 28-07-1983.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Watermolen Ter Biest met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 28-07-1983.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Zogenaamd "Ter Biestmolen". Oude watermolen afhankelijk van de abdij van Ename en vermoedelijk opklimmend tot de 11de eeuw. Tijdens de Franse Revolutie in 1793 in beslag genomen en verkocht. Vermoedelijk koren- en oliemolen tot de verkoop in 1868, kort erna verdween de olieslagerij. Door de nieuwe eigenaar J. Simoens werden in 1883 verbouwings- en vergrotingswerken uitgevoerd. Bedrijvigheid stopgezet na een dodelijk ongeval in 1969. Nu ingericht als horecazaak.

Molen gelegen op een bijpas van de Zwalm. Aan de bakstenen brug over de Zwalm, die 1921 gedateerd is in een cementen steunbeer, dubbel sluiswerk met eikenhouten verlate, en ijzeren woelrollen. Watergeulen met getrapte strekdammen. In 1980 vervangen door een automatische klepstuw enkele meters verderop.

Ruim molengebouw van vier traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak (pannen), grotendeels van 1883 door toevoeging van twee bovenverdiepingen. Witgeschilderd bakstenen gebouw met rechthoekige vensters voorzien van ijzeren roedeverdeling en arduinen dorpel. Links zijpuntgevel uitziend op de straat, voorzien van muurankers, vermoedelijk één resterend jaartalanker 7 en sieranker in geveltop. Achteraanbouwsel aan zuidzijde met bewaarde dieselmotor en elektromotor oorspronkelijk onder lessenaarsdak, nu onder dakterras.

Zeldzaam aandrijfsysteem met ingebouwde maalsluis voorzien van twee waterwielen van het bovenslagtype; assysteem vanuit maalvloer bedienbaar.

Binnenin. Op maalvloer, asput met bakstenen ringmuur afgedekt met arduin waarop drie ijzeren kolommen ter ondersteuning van eiken balken van steenbed, voorzien van ijzeren spoorwiel en eronder een tweede wiel voor motoraandrijving, meelgoot en -bak. Op steenzolder, galg en twee van de vroegere vier maalstoelen, een "Midget Maxima Roller Mill N 141" met bijbehorende buil en graankuiser met trechter, een haverpletter, een mulderkist. Op luizolder met bewaard dakgebint, luiwiel, graankuiser en balans.

In rechter aanbouwsel, een mono-cilinder dieselmotor en een oude elektromotor ACEC.

  • BAUTERS P. - BUYSSE R., De Oostvlaamse watermolens, Inventaris 1890, in Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oost-Vlaanderen, Bijdragen Nieuwe Reeks - nummer 11, Gent, 1980, p. 127-130.

Bron: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Brakel, Horebeke, Kruishoutem, Lierde, Zingem en Zwalm, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N4, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 2000

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Biestmolenstraat

Biestmolenstraat (Zwalm)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.