Hoofdcommissariaat van de Politie

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Suikerrui
Locatie Suikerrui 17-19, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Burgerhuis in neo-Vlaamserenaissance-stijl van 1879

Deze bescherming is geldig sinds 09-07-1980.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Neorenaissancewoning van 1879

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Hoofdcommissariaat van de Politie gebouwd door de Stad Antwerpen, naar een ontwerp in neo-Vlaamserenaissance-stijl door stadsbouwmeester Pieter Dens uit 1878, voltooid in 1879.

Het gebouw is het laatste van de negen politiecommissariaten die tussen 1875 en 1879, naar ontwerpen van Pieter Dens werden gerealiseerd. In functie als stadsbouwmeester sinds 1 juli 1863, nam zijn ambtsperiode een einde in 1884. In Antwerpen verrezen van zijn hand onder meer de verdwenen Vlaamse Schouwburg aan de Kipdorpbrug, het oude slachthuis aan de Lange Lobroekstraat en een twaalftal scholen met als belangrijkste het Koninklijke Atheneum aan de Franklin Rooseveltplaats en de Middelbare Meisjesschool in de Lange Leemstraat. Waar een sobere, robuuste baksteenarchitectuur, het exclusieve gebruik van rondbogen, en het verzaken aan overtollige ornamenten zijn vroege ontwerpen kenmerkten, evolueerde zijn stijl vanaf midden jaren 1870 naar een meer decoratief, door de neorenaissance beïnvloed eclecticisme.

Het initiatief tot de bouw van de politiecommissariaten volgde op de nieuwe administratieve indeling van de stad Antwerpen in negen wijken in 1874. Eind 1873 was al het besluit genomen de politiecommissariaten in stadsgebouwen onder te brengen, middenin de verschillende wijken. Als eerste drie ontwierp Pieter Dens in 1875 de politiecommissariaten van de 5de Wijk in de Klappeistraat (later verbouwd), de 1ste Wijk aan de Sint-Paulusplaats, en de 6de Wijk in de Florisstraat. In 1876 volgde het ontwerp van de politiecommissariaten van de 9de Wijk in de Pierenbergstraat (gesloopt) en van de 4de Wijk aan de Sint-Andriesplaats, in 1877 van de politiecommissariaten van de 7de Wijk in de Bordeauxstraat en van de 8ste Wijk in de Paleisstraat, en ten slotte in 1878 van het politiecommissariaat van de 3de Wijk in de Everdijstraat (gesloopt) en van het Hoofdcommissariaat van de Politie aan de Suikerrui. De politiecommissariaten uit deze periode, en met name het Hoofdcommissariaat, behoren in Antwerpen tot de vroegste uitingen van de neo-Vlaamse renaissance in de openbare architectuur.

Gebouw van vijf traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak (nok parallel aan de straat, roofing). Bak- en natuurstenen gevelfront, in een cartouche gedateerd 1879. Drie middentraveeën uitgebouwd als middenrisaliet met door middel van afwisselende pilasters en kroonlijsten geordonneerde geledingen, uitlopend op een natuurstenen trapgevel die naar renaissancistisch patroon versierd wordt door rolwerk, vleugelstukken, lijsten, balustrades, medaillon en driehoekig fronton. Rondboogvormige benedenvensters en gelijksoortig bovenlicht van de rechthoekige deuren, ingewerkt in de uiterste linkse en rechtse travee. Voorts rechthoekige bovenvensters en gekoppelde rondboogvenstertjes in de top.

  • Stadsarchief Antwerpen, dossier MA#81546, plan 697#1156.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo; Goossens, Miek & Plomteux, Greet

Datum tekst: 2018

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Suikerrui

Suikerrui (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.