erfgoedobject

Tramstatie van de buurtspoorweg

bouwkundig element
ID: 46517   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/46517

Beschrijving

Voormalige tramstatie van de buurtspoorweg; de lijn Antwerpen-Oostmalle-Hoogstraten werd in 1885 ingehuldigd. Aanvankelijk werd de stelplaats in Hoogstraten alleen uitgerust met een deels metalen, deels bakstenen loods voor rijtuigen en een voor locomotieven, een watertoren, een weegbrug, een draaischijf en een kolenpark. In 1888 werd er een houtstapelplaats aan toegevoegd, in 1901 een bijkomende loods en een overdekte kolenbunker, samen met een aantal sporen (zie ingebruikneming van de lijn Hoogstraten-Meersel-Rijsbergen in 1899).

De oprichting van het stationsgebouw werd op 9/1/1907 goedgekeurd, de werken gestart op 5/4 en voorlopig opgeleverd op 17/10 van hetzelfde jaar. Het onderkelderde gebouw bevatte een woning voor de stationschef met leefkamer, keuken, wasplaats, trapzaal en wc, voor de exploitatie een wachtzaal, bureel en magazijn; op de bovenverdieping waren drie slaapkamers en onder het dak twee zolders en één kamer.

In 1910 kende de stelplaats een tweede grondige aanpassing en uitbreiding van de sporen. In de jaren 1922-1923 werden de sporen heringericht en de loodsen evenals het bureel, het magazijn en de wachtzaal van het stationsgebouw gewijzigd.

Tijdens de beschieting van 1944 werden de gebouwen beschadigd. In 1949 werd de tramlijn gesloten. Ingevolge de inrichting van de autobusdienst Antwerpen-Hoogstraten via Sint-Lenaarts, ingesteld op 22/5/1955 werd de rijtuigenloods aangepast voor het bergen van autobussen. De opbraak van de sporen in de stelplaats geschiedde in 1959 en 1960, de modernisering van het woonhuis in 1963 en volgende; in 1964 onderging de stelplaats een volledige aanpassing voor autobusexploitatie. Watertoren, rijtuig- en locomotiefloodsen werden gesloopt. Het stallen van de autobussen geschiedt heden in open lucht.

Vrijstaand stationsgebouw in eclectische stijl van 1907. Onderkelderd dubbelhuis van drie traveeën en twee bouwlagen op onregelmatig grondplan (voormalige woning van de stationschef), met later aangepaste haakse aanbouw van één op drie traveeën en één bouwlaag (voormalige wachtzaal en bureel) en kleine uitbouw (nu sanitair, voorheen magazijn); complexe bedaking (respectievelijk nok parallel aan en loodrecht op straat, mechanische pannen), met dakvenster en -kapellen. Bakstenen lijst- en zijpuntgevels op arduinen plint, geritmeerd door centraal risaliet, lisenen, spaarvelden, tandlijsten; afsluiting met houten kroonlijst, aan de voorgevel op dito consoles. Rechthoekige twee- en drielichtvensters met arduinen latei, dorpels, tussenstijlen en consoles; ontlastingsbogen. Spiegelboogdeuren met arduinen latei. Origineel houtwerk met ijzeren traceringen. Met bakstenen muurtjes omheinde spievormige tuin aan noordzijde. Stelplaats van de Lijn ter hoogte van voormalige loodsen en rangeersporen. Inmiddels gesloopt.

  • Gemeente-archief Hoogstraten, plannen ingediend door de Société nationale des chemins de fer vicinaux, 28/12/1906.
  • Inlichtingen en documentatie betreffende de stelplaats te Hoogstraten-Noord bezorgd door E. Keutgens.

Bron     : De Sadeleer S. & Plomteux G. 2002: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Hoogstraten,  Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N4, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Plomteux, Greet
Datum  : 2002


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2020: Tramstatie van de buurtspoorweg [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/46517 (Geraadpleegd op 18-09-2020)