Burgerhuis De Kroon

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Burgerhuis Sint-Sebastiaen
Provincie Antwerpen
Gemeente Hoogstraten
Deelgemeente Hoogstraten
Straat Vrijheid
Locatie Vrijheid 121, Hoogstraten (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Hoogstraten (adrescontroles: 16-02-2007 - 16-02-2007).
  • Inventarisatie Hoogstraten (geografische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2002).

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Burgerhuis De Kroon

Deze bescherming is geldig sinds 02-12-2002.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Burgerhuis De Kroon of Sint-Sebastiaen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Historiek

Reeds in 1455 is er op deze plaats sprake van een huis genaamd De Kroon, vanaf 1540 veelal vermeld als huis met brouwerij, bewoond door vooraanstaande Hoogstratenaars (zie Van Schijndel, I, nummer 235 en II, nummer CXXXII). De aanpalende huizen nummers 117 en 119 waren in de eerste helft van de 20ste eeuw nog bekend als herbergen "De Kroon".

In zijn huidige vorm kwam het huis voornamelijk in de 17de-, 18de- en begin 20ste eeuw tot stand. De kelder met tongewelf (loodrecht op de straat) onder het rechtergedeelte gaat wellicht terug tot de eerste bouwfase. De samengestelde balklaag (loodrecht op de straat) in het linker gedeelte alsook de monumentale renaissanceschouw en de kapspanten (dubbele schaargebinten met kromstijlen) zijn zeker terug te voeren tot de 17de eeuw, samen met de algemene gevelordonnantie.

De muurschilderingen in het rechter gedeelte zijn in de 18de eeuw te situeren. De huidige achtergevel met uitbouwen, terras,... de opknapbeurt in neo-Lodewijk-XVI-trant van de voorgevel en de vernieuwing van gang en trapzaal dateren van circa 1920, zie de arduinen gevelsteen op de achtergevel met inscriptie K. Van den Kieboom 11 juli 1919; het schilderij gesigneerd A. Hoevenaers schilder, 10-11-1920, werd toen wellicht naar analogie met de bestaande muurschilderingen aangebracht.

Beschrijving

Dubbelhuis van negen traveeën en één bouwlaag onder zadeldak (nok parallel aan de straat, leien) met twee kleinere dakkapellen en één grote ter hoogte van de middelste travee.

Bepleisterde en geel geschilderde lijstgevel op arduinen plint met neo-Lodewijk-XVI-allures, gemarkeerd door witgeschilderd lijst- en sierwerk, onder meer een doorlopende, gekorniste muurband en dito houten kroonlijst. Licht risalietvormende middenpartij afgebakend door Ionische pilasters en siervazen; bekronende monumentale dakkapel met klokgevel, driezijdig fronton, decor van pilasters en guirlandes, rechthoekig venster met afgeronde bovenhoeken in geriemde omlijsting en oculus. Dubbel omlijste segmentboogdeur, namelijk een gebouchardeerde en geprofileerde omlijsting van arduin met schelpvormige sleutel en neuten en een omlopende geblokte omlijsting met pleisterlaag. Houten paneeldeur met gebogen middenkalf; bovenlicht met houten glasroeden en kroon. Rechthoekige vensters in omlopende bandomlijsting met onderdorpel van arduin; de vensters links en rechts van de deur bovendien met sleutel en guirlandes; de vensters in tweede en achtste travee met panelen en gestileerd bloemmotief. Schuiframen met gebogen wisseldorpel en bovenlicht met kleine roedeverdelingen.

Interieur

Plattegrond met centrale gang, één ruime benedenkamer links en twee kleinere vertrekken rechts, beide ingericht als winkel. Gang met mogelijk 18de-eeuws lijstwerk op het plafond en lijst- en paneelwerk uit het eerste kwart van de 20ste eeuw op de muren, begin 20ste eeuw door een muur met neo-Lodewijk XVI-deur en bovenliggende oculus onderbroken. In het oorspronkelijk achtergevelvlak gelegen doorbreking met spitsboogdeur in geprofileerde arduinen omlijsting met jaarcijfers 1635 in de zwikken en wortelmotief op de stijlen; mogelijk betreft het een van de voorgevel gerecupereerde en aangepaste omlijsting.

Benedenkamer links met 17de-eeuwse balklaag met later beklede moerbalken op balksloffen (loodrecht op de straat) en naar oud model vernieuwde consoles; noordelijke zijmuur met monumentale 17de-eeuwse schouw met gemarmerde houten schouwbalk op grijsmarmeren consoles en zuilen; naar de gang toe, vermoedelijk uit het eerste kwart van de 20ste eeuw daterende eikenhouten spiegelboogdeur in houten omkasting; begin 20ste-eeuwse lambrisering. Benedenkamer rechts van de gang met bepleisterde en beschilderde 18de-eeuwse zoldering met moerbalken (parallel aan de straat) en panelen; 18de-eeuwse muurschilderingen met putti, rocaille-, bloem- en gordijnmotieven links en rechts van de huidige vitrine en boven de deur, later aangevuld met schilderij op doek uit 1920 op muur parallel aan de straat. Begin 20ste eeuw vernieuwde trapzaal met ruime houten bordestrap achteraan rechts.

  • Kadaster Antwerpen, Mutatieregisters Hoogstraten, schetsen 1920/13.

Bron: De Sadeleer S. & Plomteux G. 2002: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Hoogstraten,  Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Plomteux, Greet

Datum tekst: 2002

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Vrijheid

Vrijheid (Hoogstraten)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.