Kapelberg en kapel Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Rijkevorsel
Deelgemeente Rijkevorsel
Straat Achtel
Locatie Achtel 52, Rijkevorsel (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Rijkevorsel (adrescontroles: 19-02-2007 - 19-02-2007).
  • Inventarisatie Rijkevorsel (geografische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2002).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Kapelberg

Deze bescherming is geldig sinds 28-05-2013.

omvat de bescherming als monument Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën
gelegen te Achtel 52 (Rijkevorsel)

Deze bescherming is geldig sinds 25-03-1938.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën, doch met bijzondere verering voor Sint-Antonius. In 1475 vermeld in verband met een rente ten voordele van de kapel, mogelijk omstreeks die tijd opgericht doch vermoedelijk met oudere oorsprong. In de 16de eeuw totaal in verval; herstellingswerken aan dak en altaar uitgevoerd in 1608, metsel- en timmerwerk in 1610, binnenbepleistering in 1614, nieuwe schaliën in 1617; in 1619 en 1902 is er sprake van de herstelling van het torentje; in 1754 werd de voorgevel bezet. Restauratiewerken in 1947 en 1975 (herinwijding op Sint-Antoniusfeest 17 januari 1976). Bescherming bij koninklijk besluit van 25 maart 1938.

Hooggotische kapel gebouwd op een kunstmatige berg, zogenaamde Kapelberg met omringende oude beuken, eiken, linden. Eénbeukig schip van vier traveeën, koor van één travee en driezijdige sluiting, onder leien zadeldak met smeedijzeren kruis (15de eeuw); zeszijdige opengewerkte dakruiter met hoge, ingesnoerde naaldspits, smeedijzeren kruis en klokje met opschrift: "H. ANTONIUS, PATROON VAN ACHTEL, B.V.O., C.V. EVERBROECK MET FUNDIT 1729".

Verankerde baksteenbouw met tuit- en lijstgevels op omlopende bakstenen plint, geschraagd door versneden steunberen. Westgevel met metselaarstekens, aandak en vlechtingen; na de Tweede Wereldoorlog aangebrachte segmentboogdeur, waarboven groot spitsboogvenster en twee rechthoekige luikjes in top. Vrijwel blinde zij- en koorgevels met in 1901 (noordzijde) en circa 1947 (zuidzijde) gedichte segmentboogdeuren in spitsbogig spaarveld in de tweede travee; hoge, met baksteen omlijste spitsboogvensters in derde travee rechts en aan weerszijden van het koor.

Interieurbepleisterd en witgeschilderd. Merkwaardig tongewelf met zichtbare, gedecapeerde houten ribben, eertijds met versierde sleutels. Doksaal met neogotische houten borstwering op houten zuilen. Vlak omlijste spitsboogvensters met afgeschuinde randen en onderdorpels.

Mobilair: Schilderijen op doek: Wijding van een norbertijnerabt, Vlaamse School, vierde kwart van de 17de eeuw. Onze-Lieve-Vrouw van Smarten met zeven zwaarden doorboord, Vlaamse School, 19de eeuw.

Beeldhouwwerk: gepolychromeerd houten beeld van Sint-Antonius met varken, 16de eeuw (tegen zuidelijke zijmuur); klein beeld van idem als abt, 16de- 17de eeuw (boven het altaar).

Meubilair: gemarmerd houten portiekaltaar uit de tweede helft van de 17de eeuw, met altaarstuk voorstellende de Bekoring van Sint-Antonius Abt door P.J. Hellemans, van 1807.

  • Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg Antwerpen, Cel Monumenten en Landschappen, archief, dossier 0496.
  • LAUWERYS J. & HEIDENDAL F. 1938: De Sint-Antonius-Kapel te Achel, Jaarboek van Koninklijk Hoogstraatse Oudheidkundige Kring VI, 101-107.
  • SMITS J. 1993: Langs kapellen en kapellekens, Heemkundige Kring Rijkevorsel, 39-47.
  • S.N. 1997: Fietsroute Rijkevorselse kerken en kapelletjes, Rijkevorsel, 12-15.

Bron: De Sadeleer S. & Plomteux G. 2002: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Hoogstraten,  Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Plomteux, Greet

Datum tekst: 2002

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Achtel

Achtel (Rijkevorsel)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.