Mariënborg

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Zand
Locatie Zand 7-9, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Mariënborg

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

omvat de bescherming als monument Mariënborg: gevel en bedaking
gelegen te Zand 7, Zand 9 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 24-05-1976.

omvat de bescherming als monument Mariënborg: gevel en bedaking
gelegen te Zand 9 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 02-09-1976.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Traditioneel breedhuis met een barok dakvenster genaamd “Mariënborg”, van vijf traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak (nok parallel aan de straat, leien) met getrapte aandaken, uit de 17de eeuw. De heer J.B. Van Laethem-Moermans liet in 1857 de gevel aanpassen met een plint, een middenportaal en lekdrempels aan de vensters van de tweede verdieping, alle uit blauwe hardsteen, en een houten kroonlijst. Uit het bouwdossier vallen ontwerper noch aannemer af te leiden. In opdracht van M. en H. Van Broeckhoven werd het pand gerenoveerd tot eengezinswoning, naar een ontwerp door de architecten bOb Van Reeth en Danie Staut (Architekten Werkgroep) uit 1975-1976, uitgevoerd in 1976-1979. Een eerste project uit 1975 betrof enkel de verbouwing tot eengezinswoning van een L-vormig, vermoedelijk 19de-eeuws pakhuis op de binnenplaats. In een tweede project uit 1976 werden het voorhuis en het pakhuis samengevoegd en ingrijpend gerenoveerd tot een eigentijdse patiowoning, met incorporatie van de aanpalende Mariënborggang. Het voorhuis kreeg aan de achterzijde over de volledige hoogte een uitbreiding voor de niuewe traphal. Deze eigentijdse annex op een tuitvormige plattegrond, wordt afgedekt door een steil aflopende dakvlak waarin een centrale lichtstraat. De gevelrestauratie bestond uit het decaperen en herstellen in van het zandsteenparement van de bovenbouw, de opgelegde reconstructie van het wegens bouwvalligheid gesloopte dakvenster, en de creatie van een eigentijdse pui.

De lijstgevel heeft een parement uit zandsteen, verankerd door smeedijzeren muurankers met gekrulde spie. De eigentijdse pui met een inkomportaal tussen garagepoorten, die aansluit bij de ordonnantie van de bovenbouw, is uitgevoerd in betonelementen en schrijnwerk uit tropisch hardhout. De bovenbouw bestaat uit regelmatige, verkleinende registers van vroegere kruiskozijnen met kwarthol geprfileerde negblokken en wigvormige ontlasting, die in de eerste helft van de 19de eeuw zijn aangepast en voorzien van hardstenen lekdrempels. Boven de geprofileerde daklijst rijst een dakvenster op, uitgewerkt als een tweeledige, verhoogde halsgevel. Een drielicht doorbreekt de eerste geleding, die wordt beëindigd door een klassiek hoofdgestel met een gebogen waterlijst. Het is samengesteld uit een rondbogige middenluik met imposten en sluitsteen, tussen rechthoekige zijlichten, alle met geprofileerde dagkanten. Voluten bekroond door een mijterboog vormen de tweede geleding, waarin een gedicht, rechthoekig luik.

Volgens de bouwplannen uit 1976, biedt de begane grond in het voorhuis ruimte aan een dubbele garage en de centrale vestibule die uitmondt op de diagonaal ingeplante traphal met bordestrap, waarbij een lage annex aansluit als speelruimte voor de kinderen. Was- en berg- en technische lokalen, de keuken, eethoek en 'dag kinder living' met haard nemen het pakhuis in. De eerste verdieping omvat in het voorhuis de woonruimte met haard, kitchenette en dakterras. Vanuit de traphal leidt een galerij naar het pakhuis dat vier slaapkamers en een badkamer huisvest. De tweede verdieping en het dakniveau van het voorhuis vormen een ruimtelijk geheel, dat uit een slaapgedeelte annex badkamer en een werkgedeelte met duplexniveau bestaat.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 18#57741 en 18#58206.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2019

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Zand

Zand (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.