Oud station Dendermonde

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Dendermonde
Deelgemeente Dendermonde
Straat Statieplein
Locatie Statieplein 2, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Dendermonde (geografische inventarisatie: 01-12-1999 - 31-12-2001).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Oud Station Dendermonde

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

is beschermd als monument Stationsgebouw Dendermonde

Deze bescherming is geldig sinds 05-01-2004.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voormalig stationsgebouw, ten noordoosten van het Statieplein, ingesloten door viaduct (1934), Stadspark en parking. Beschermd monument bij ministerieel besluit van 5 januari 2004.

Het eerste houten stationsgebouw te Dendermonde van 1837 werd in 1849 door een streng classicistisch gebouw vervangen, vermoedelijk naar ontwerp van architect Auguste Payen (het toont trouwens een sterke verwantschap met het stationsgebouw te Wetteren dat door bovengemelde architect werd ontworpen). Het onderging in 1928-29 enkele wijzigingen. Op de verdieping woonde de stationschef.

Toen Dendermonde zich tegen het einde van de jaren 1870 tot een druk spoorwegknooppunt had ontwikkeld (in 1880 stopten er 33.945 treinen), werden er opnieuw plannen gesmeed om de capaciteit van de infrastructuur te vergroten.

In 1880-81 werd er dan ook een nieuw (houten!) station gebouwd. Na de bouw van een groter stationsgebouw ten zuidwesten onder meer hergebruikt als woning voor stationschef; nu ingericht als administratieve ruimte voor spoordiensten. In 1940 werd het nieuwe stationsgebouw op bevel van de stationschef in brand gestoken, zodat het in 1942-43 diende vervangen te worden door het huidige gebouw van de Brusselse architecten Van Kriekinge.

Intussen bleef het voormalige stationsgebouw uit 1849 in gewijzigde toestand behouden.

Het symmetrisch opgebouwd neoclassicistisch gebouw telt vijftien traveeën. Het centrale gedeelte van vijf traveeën telt twee bouwlagen en is evenals beide zijvleugels van één bouwlaag nu afgedekt onder zadeldaken (pannen). De voor- en perrongevel zijn identiek. De lijstgevels zijn sterk horizontaal geleed door lijsten en banden. Oorspronkelijk was het gebouw bepleisterd en voorzien van frontonbekroning en schilddak. Thans heeft het gebouw een bakstenen parement met simili-natuursteen in hoek- en negblokken en hardsteen in kordons en plint. De voor de bouwperiode typerende rondbogige muuropeningen vertonen tot een kordon verbonden hardstenen imposten; nu gedichte en beschilderde boogvelden.

Kenmerkend voor de opbouw is het uitspringend middenrisaliet met centrale deurtravee, op de begane grond verfraaid met arduinen pilasters tussen drie rondbogige deuropeningen waarvan twee inmiddels verbouwd tot venster. De beglaasde voordeur bewaart houtwerk uit het tweede kwart van de 20ste eeuw. De deuropeningen in de lagere zijvleugels zijn eveneens tot venster gewijzigd. Een plintsteen in de rechtervleugel met opschrift: "1840 nivellement general 0+7m".

  • Vlaamse Overheid, Ruimte & Erfgoed, Afdeling Oost-Vlaanderen, Onroerend erfgoed, archief.
  • STROOBANTS A. 1994: Dendermonde per spoor, Dendermonde, Open Monumentendag 1994.
  • STROOBANTS A. 1987: 150 jaar spoorwegen te Dendermonde, Dendermonde.
  • STROOBANTS A. 1999: Door het vuur gespaard. Bouwkundige resten van het vooroorlogse Dendermonde, Dendermonde, 29.

Bron: Bogaert C. , Duchêne H. , Lanclus K. & Verbeeck M. s.d.: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Dendermonde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Duchêne, Helena & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 2001

Relaties

maakt deel uit van Statieplein

Statieplein (Dendermonde)

is gerelateerd aan Nieuw station Dendermonde

Statieplein 4, Dendermonde (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.