erfgoedobject

Pakhuis De Trouw

bouwkundig element
ID: 4990   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4990

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Pakhuis De Trouw
    Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019

Beschrijving

Historiek en context

Pakhuis in art-decostijl, opgetrokken in opdracht van de Samenwerkende Maatschappij Gezworen Wegers- en Metersnatie "De Trouw", naar een ontwerp door de architect Jos. Baeyens uit 1922, voltooid in 1923. Het gevelontwerp kwam in twee opeenvolgende versies tot stand, met aanvankelijk een alternatieve gevelbekroning in klokvorm. Een gevelsteen in achtergevel draagt het opschrift: "Frans Verzwijvelen - Deken / en / John Heesterbeek - Onderdeken / legden den eersten steen van / dit magazijn / den 17 december 1922".

Opgericht in 1887, liet graannatie "De Trouw" op het aanpalende perceel aan de Ankerrui een eerste natiegebouw met estaminet bouwen, naar een ontwerp in neo-Vlaamserenaissance-stijl door de architect Jan Frans Sel-Caluwaerts uit 1886. Baeyens breidde het vandaag nog bestaande pakhuis van dit complex in 1922-1923 uit met de nieuwbouwvleugel aan het Hessenplein. Vanwege de grote infrastructuurwerken naar aanleiding van de bouw van de Waaslandtunnel, diende het eerste natiegebouw aan de Ankerrui plaats te maken voor een kantoor- en appartementsgebouw, ontworpen door de architect Jos Smolderen in 1932. De pakhuizen uit 1886 en 1922-1923 werden in 2000 samen met een aanpalend koelhuis uit 1979 gerenoveerd en verbouwd tot woon- en kantoorcomplex, naar een ontwerp van architect Ronny De Meyer en ingenieur-architect Frank Van Hulle uit 1998.

Pakhuis “De Trouw” behoort tot het vroege oeuvre van Jos. Baeyens, die kort vóór de Eerste Wereldoorlog zijn debuut maakte als architect. Tijdens het late interbellum liet hij zich opmerken met appartementsgebouwen in zakelijke art-decostijl, waaronder de in 1935 ontworpen "Meir Building" op de hoek van de Meirbrug en de Wiegstraat, en de "R.V.S. Building" uit 1938 op de hoek van de Franklin Rooseveltplaats en de Italiëlei. Baeyens bleef actief tot eind jaren 1950.

Architectuur

Pakhuis uit 1922-1923

Met een gevelbreedte van drie traveeën, omvat het onderkelderde gebouw vijf bouwlagen onder een zadeldak. Opgetrokken met een structuur uit gewapend beton, onder een stalen dakspant, werd voor het gevelfront een gecementeerde bekleding uit imitatie-natuursteen toegepast, die vandaag overschilderd is. De drie linker traveeën zijn uitgewerkt als risaliet, dat uitmondt in een oorspronkelijk spitsbogige, door postamenten gemarkeerde geveltop, die later werd afgevlakt; in het gevelontwerp draagt de vandaag blinde borstwering van de geveltop het opschrift “[De] Trouw”. De rechts flankerende, smalle ingangstravee draagt het Hermesteken in de top, waarvan het piramidaal bekroonde topstuk werd verwijderd. Op de begane grond rondboogportaal en twee rechthoekige poorten. Hogerop registers van gekoppelde, rechthoekige vensteropeningen.

Interieur: oorspronkelijk tweebeukige structuur van vijf traveeën, volledig opgetrokken in ter plaatse gestort gewapend beton, met vlakke vloeren op een betonnen moer- en kinderbalken-constructie, rustende op betonnen kolommen. Interne hijskoker achter de rechts gesitueerde poort, en aan de achterzijde van de laad-doorgang.

Pakhuis uit 1886

Gebouw van vijf traveeën en drie bouwlagen onder zadeldak, opgetrokken in sobere baksteenbouw. Symmetrisch van opzet, wordt de opstand geritmeerd door laadluiken met dakvenster in de tweede en vierde travee. Verder registers van gekoppelde steek-boogvensterjes, boven een opengewerkte pui.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1922#13368, 1922#14267, 1886#384, 86#980035 en 86#990109.

Bron     : -
Auteurs :  Braeken, Jo, Manderyck, Madeleine, Plomteux, Greet, Steyaert, Rita
Datum  : 2017


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Pakhuis De Trouw [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/4990 (Geraadpleegd op 15-12-2019)