Pannenhuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Balen
Deelgemeente Balen
Straat Schoor-Dorp
Locatie Schoor-Dorp 32, Balen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Balen (adrescontroles: 20-03-2007 - 20-03-2007).
  • Inventarisatie Balen (geografische inventarisatie: 01-01-2002 - 31-12-2002).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Pannenhuis

Deze bescherming is geldig sinds 22-11-1985.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Pannenhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voormalige zetel van de "Laatbank van Scheps", in 1266-1267 door de abdij van Munsterbilzen overgedragen aan de abdij van Averbode. Tegelijkertijd fungeerde het Pannenhuis als lagere schepenbank voor lokale cijnsgeschillen. Sedert 1402 inzake rechtsspraak onderhorig aan de schepenbank van de Voogdij Mol-Balen-Dessel, zie gemeente-inleiding Balen.

Vermoedelijk verbouwd (versteend) in 1680, zie jaartal in de vrij hoge bakstenen sokkel van de woning, hier uitzonderlijk voorzien van een verdieping. Naderhand diverse malen verbouwd of aangepast aan diverse functies onder meer als accijnskantoor, brouwerij en boerderij. De oorspronkelijke schuren zijn heden verdwenen, enkel het sterk vervallen woonstalhuis restte tot 2000 toen machtiging werd verleend voor afbraak en heropbouw naar ontwerp van K. Raeymaekers; werken gestart januari 2001.

Pand in vakwerkbouw waarvan het stijl- en regelwerk werd opgevuld met gevarieerde, geometrische bakstenen patronen, voornamelijk in de strook boven de vensters; volgens sommigen zou dit verwijzen naar Spaanse stijlinvloeden, zie het toenmalige Spaanse bewind (1555-1713); C. Trefois opteert echter voor Neder-Saksische invloeden. Het onderscheid met de Zuid-Limburgse vakwerkbouw uit zich onder meer in het ontbreken van de schuine stijlen.

Woonstalhuis met links uitspringende, aangepaste stal van drie traveeën en rechts woning van vier traveeën met gewijzigde vensters.

Interieur met in het woongedeelte twee kamers vooraan met centrale, dubbele haard; achteraan de kelder, opkamer, moos en mogelijk latere bakoven; voorts bewaard houtskelet en gebint met zeven "bokspanten" met pen- en gatverbindingen; kelder met tongewelf. Stal van het type potstal.

  • Administratie Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg, Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg Antwerpen, Monumenten en Landschappen, Beschermingsdossier A/0528.
  • TREFOIS C., Drie merkwaardige hoeven te Balen-aan-de-Nete, (Toerisme, orgaan van de Vlaamschen Toeristenbond, X, 1 januari 1931, p. 146-148).

Bron: Kennes H. & Steyaert R. 2002: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Mol, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N5, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Kennes, Hilde

Datum tekst: 2002

Relaties

maakt deel uit van Schoor

Balen (Balen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.