Gekoppelde winkelhuizen in neoclassicistische stijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Lange Nieuwstraat
Locatie Lange Nieuwstraat 93-95, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen architectuur 20ste eeuw (thematische inventarisatie: 01-01-2015 - 31-12-2019).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Hoekhuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Heiligenbeeld Johannes Nepomucenus
gelegen te Lange Nieuwstraat 95 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 28-11-1985.

Beschrijving

Geheel van twee gekoppelde winkelhuizen in neoclassicistische stijl op de hoek van Lange Nieuwstraat en Parochiaanstraat, gebouwd in opdracht van de weduwe Moureau, naar een ontwerp door de architect Joseph Baeckelmans uit 1912. Voor de bouw werden twee traditionele diephuizen uit de tweede helft van de 16de of de eerste helft van de 17de eeuw gesloopt, waarvan het hoekpand met bewaarde trapgevel. Het Sint-Jan-Nepomucenusbeeld dat zich sinds 1756 op de hoek bevond, werd tegen de nieuwbouw herplaatst.

De winkelhuizen Moureau behoren tot de late realisaties van Joseph Baeckelmans, zoon van de architect François Baeckelmans. Vroeg in zijn loopbaan, tussen 1903 en 1909, ontwierp hij in de wijk Zurenborg een aantal woningen in eclectische en art-nouveaustijl voor de Naamlooze Maatschappij voor het Bouwen van Burgershuizen in het Oostkwartier. De laatste realisatie van de toen 32-jarige architect was de meergezinswoning Fierens aan de Rijnpoortvest. Baeckelmans werd op 23 september 1915 op beschuldiging van spionage voor het verzet door de Duitse bezetter gefusilleerd in Schaarbeek. Een hardstenen gedenksteen op de gevel van de winkelhuizen Moureau herinnert aan deze tragische gebeurtenis.

Hoekcomplex van vier bij drie traveeën en drie bouwlagen onder een mansardedak (kunstleien) met dakkapellen. De bepleisterde en beschilderde lijstgevels worden geritmeerd door oplopende, geblokte lisenen. Slechts gedeeltelijk bewaarde, klassieke houten winkelpuien met zijportaal, pilasters en entablement op consoles. Registers van rechthoekige bovenvensters op geprofileerde hardstenen lekdrempels, gevat in oplopende geriemde omlijstingen met oren, paneel en diamantkopen op de borstwering in de voorgevel, met onderdorpel in de zijgevel. Een klassiek hoofgestel met houten kroon- en tandlijst op hoekconsoles vormt de gevelbeëindiging. Blind paneel in geriemde omlijsting in de zijgevel, waarvan de laatste travee zich aftekent als traphal.

Op de hoek beeld van de Heilige Johannes Nepomucenus met sokkel, baldakijn en smeedijzeren lichtarm, geplaatst in 1756 op initiatief van buurtbewoners. Het beeld in zwierige rococostijl uit beschilderd terracotta is van de hand van de beeldhouwer Johannes Josephus Cosyns. De engel in stralenkrans boven het beeld, droeg oorspronkelijk een banderol met chronogram: “eCCe Ioannes Date LVMen” een stralenkrans, die bij de herplaatsing in 1912 werd weggelaten. Bolvormige sokkel met rolwerkcartouche in rococostijl; metalen baldakijn met kruis en smeedijzeren lichtarm met lantaarn. Het beeld onderging in 2004 een restauratie door Dirk Lenaerts, waarbij het verdwenen chrongram opnieuw werd aangebracht in de cartouche van de sokkel.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1912#519.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2017

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Lange Nieuwstraat

Lange Nieuwstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.