erfgoedobject

Sint-Niklaaskerk

bouwkundig element
ID: 55086   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/55086

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Sint-Niklaaskerk
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

Beschrijving

Georiënteerd bedehuis midden ommuurd kerkhof aan noord-, zuid-, en oostzijde afgezet met oude leilinden; ten westen toegangspad links en rechts geflankeerd door kapelletjes respectievelijk met calvarie waaronder gedenksteen met opschrift "1914 AAN ONZE HELDEN 1918" en toegewijd aan het Heilig Hart. Omlopende bakstenen stoep.

1822: het laatgotische bedehuis werd door een brand geteisterd. De toren en het oostelijke kerkdeel werd hierbij vernield.

1829: herstelling en verkleining van de kerk.

1896: vernieuwing en vergroting van het bedehuis naar ontwerp van architect J. Soete (Roeselare).

1919: na de Eerste Wereldoorlog werd de kerk hersteld naar ontwerp van architect T. Raison (Brugge).

Enkele behouden muurpartijen onder meer aan westzijde, voorts grosso modo naar vooroorlogs uitzicht heropgebouwde hallenkerk met kruisingstoren, laatstgenoemde echter aangepast, zie verhoogde borstwering en scherpere naaldspits.

De plattegrond ontvouwt: een driebeukig schip van vijf traveeën, een vierkante kruisingstoren, een transept met armen van één travee, ronde traptoren onder tentdak tegen zuidelijke transeptarm, een hoofdkoor en twee zijkoren van respectievelijk drie en twee traveeën en vlakke sluiting, een noord- en een zuidsacristie.

Gele baksteenbouw. Afdekking door middel van leien zadeldaken.

Drie westelijke tuitgevels voorzien van aandaken en muurvlechtingen, gescheiden door steunberen met versnijdingen.

Tudorboogportaal in een geprofileerde omlijsting. Spitsbogige drie- en vierlichten met bakstenen maaswerk in een geprofileerde omlijsting; rechthoekige venstertjes in rondboogomlijsting in geveltop.

Vierkante kruisingstoren van twee geledingen. Twee aan twee gekoppelde rondbogige galmgaten verdiept in korfboogomlijsting onder doorlopende druiplijst. Borstwering met aflijnend rondboogfries. Torenuurwerk.

Zuidelijke, noordelijke en oostelijke gevels geritmeerd door spitsbogige drielichten met bakstenen maaswerk in een geprofileerde omlijsting en door steunberen met versnijdingen onder meer overhoeks. Transept- en koortuitgevels met aandaken en muurvlechtingen.

Tegen oostgevel houten 18de-eeuws calvariekruis onder dito luifel op rotspartij, eronder gevelsteen met opschrift "HIJ VERNEDERDE ZICH ZELVEN, DAAR HIJ GEHOORZAAM WAS TOT DE DOOD EN WEL DEN DOOD DES KRUISES. DAAROM HEEFT OOK GOD HEM VERHEVEN .PHILIPP. II. 8.9." Centrale koorgevel: grafsteen van Jan Janss(eune) (wellicht gestorven in 1549), lid van de Sint-Jansorde, met wapenschild en op de hoeken de uitgesleten symbolen van de evangelisten.

Bepleisterde en witbeschilderde hallenkerk; betegelde hoge sokkel aangebracht in 1934-36. Spitsbogige scheibogen op ronde natuurstenen zuilen voorzien van achtzijdige sokkel en van bladwerkkapiteel; bundelpijlers ter hoogte van de viering. Vlak overzolderd inkomportaal; bepleisterd kruisribgewelf met centraal mangat ter overkluizing van de viering; voorts houten spitstongewelven.

Mobilair. Marmeren doopvont in de noordwestelijke hoek uit de 17de eeuw. Lourdesgrot in de zuidelijke transeptarm. Neogotische preekstoel uit het eerste kwart van de 20ste eeuw.

  • ALGEMEEN RIJKSARCHIEF BRUSSEL, DVG, 5211.
  • Archief K.C.M.L., 832.
  • MAES M., Beknopte bijdrage tot de geschiedenis van Slijpe, 1975, p. 20-21.
  • ROOSE-MEIER B. & VERSCHRAEGEN H., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie West-Vlaanderen, Kanton Oostende II, p. 30.

Bron     : Huys M., Kerrinckx H. & Vanneste P. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Middelkerke, Deelgemeenten Leffinge, Lombardsijde, Mannekesvere, Schore, Sint-Pieterskapelle, Slijpe, Westende en Wilskerke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL10, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Huys, Martine, Kerrinckx, Hans, Vanneste, Pol
Datum  : 2005

Aanvullende informatie

De graftekens op het kerkhof dateren van na de Eerste Wereldoorlog tot de jaren ‘90 van de 20ste eeuw en bestaan uit grafkruisen, grafzerken met stèles, in blauwe hardsteen, grafzerken in graniet (vanaf de jaren 1930) en twee grafkruisen in cimorné, een materiaal dat vaak voorkomt op kerkhoven in de deelgemeenten van Middelkerke. Er bleven twee graven van oud-strijders uit de Eerste Wereldoorlog bewaard onder officiële Belgische stèles.

Auteurs : Mertens, Joeri
Datum: 02-05-2016

Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Sint-Niklaaskerk [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/55086 (Geraadpleegd op 07-12-2019)