Geheel van traditionele diephuizen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Pruynenstraat
Locatie Pruynenstraat 1-7, 13, 17-19, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Antwerpen (actualisaties: 05-01-2006 - 05-01-2007).
  • Adrescontrole Antwerpen (adrescontroles: 23-07-2007 - 23-07-2007).
  • Herinventarisatie stad Antwerpen (geografische herinventarisatie: 10-02-2010 - 31-12-2018).
  • Inventarisatie Antwerpen (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1992).

Juridische gevolgen

omvat de vaststelling als bouwkundig erfgoed Stadswoning
gelegen te Pruynenstraat 13 (Antwerpen)

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Stadswoning in traditionele stijl
gelegen te Pruynenstraat 1 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 21-01-1987.

omvat de bescherming als monument Stadswoning in traditionele stijl
gelegen te Pruynenstraat 3 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 21-01-1987.

omvat de bescherming als monument Stadswoning in traditionele stijl
gelegen te Pruynenstraat 5 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 21-01-1987.

omvat de bescherming als monument Stadswoning in traditionele stijl
gelegen te Pruynenstraat 7 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 21-01-1987.

omvat de bescherming als monument Stadswoning in traditionele stijl
gelegen te Pruynenstraat 17 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 21-01-1987.

omvat de bescherming als monument Stadswoning in traditionele stijl
gelegen te Pruynenstraat 19 (Antwerpen)

Deze bescherming is geldig sinds 21-01-1987.

omvat de vaststelling als bouwkundig erfgoed Zes stadswoningen
gelegen te Pruynenstraat 1, Pruynenstraat 17, Pruynenstraat 19, Pruynenstraat 3, Pruynenstraat 5, Pruynenstraat 7 (Antwerpen)

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Zeven oorspronkelijk waarschijnlijk identieke diephuizen, het restant van een geheel van elf panden dat in het derde kwart van de 16de eeuw werd opgetrokken door Arnold Pruynen, kapelmeester van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, op gronden die hij in 1563 verworven had. De overige huizen van het geheel (nummers 9, 11, 15 en 21), zijn ingrijpend verbouwd of gesloopt en heropgebouwd. Vijf panden (nummers 3, 5, 7, 17 en 19) behielden hun geveltop, één pand (nummer 1) werd omstreeks 1930 verhoogd met een extra bouwlaag, van één pand (nummer 13) werd de geveltop in de eerste helft van de 19de eeuw gesloopt.

De gekoppelde diephuizen van drie traveeën, omvatten twee bouwlagen en een insteekverdieping, onder een zadeldak (nok loodrecht op de straat, overwegend pannen). Oorspronkelijk krulgevels op voluten in baksteenbouw, met zandstenen speklagen, wigvormige ontlastingsstenen, druiplijsten en kwarthol geprofileerde vensterposten en negblokken, verankerd door smeedijzeren muurankers waaronder met gekrulde spie. Vermoedelijk bestond de pui oorspronkelijk uit een rondboogarcade uit blauwe hardsteen met geprofileerde archivolten, waterlijsten, diamantkopsleutels en doorgetrokken imposten, waarvan in nummer 17 nog een inkomdeur bewaard is. Verder registers van vroegere bol- en kruiskozijnen waarvan de monelen zijn verdwenen, of aangepaste muuropeningen met hardstenen lekdrempel. De tweeledige geveltoppen worden in de nummers 1, 3, 5, 7, en 17 gemarkeerd door een klassiek entablement met gelde architraaf, fries en kroonlijst. De ordonnantie bestaat uit een rechthoekig drielicht met druiplijsten, het middenvenster onder een latei op kraagstenen, waarboven een rechthoekig luik met druiplijst en een balkgat. Over de oorspronkelijke afwerking van de geveltoppen is niets bekend.

Nummer 1. Gedeeltelijk behouden, gedecapeerde opstand in verankerde bak- en zandsteenbouw. De pui is volledig verbouwd en de geveltop werd omstreeks 1930 vervangen door een extra verdieping onder een plat dak.

Nummer 3. Gecementeerde topgevel met verbouwde pui en aangepaste ordonnantie. Geveltop met behouden drielicht, luik en voluten, de bekroning gereduceerd tot een tuitgevel.

Nummer 5. Gecementeerde topgevel met aangepaste, rechthoekige deur- en vensteropeningen; gietijzeren parapetten. Geveltop met behouden drielicht, luik en voluten, de bekroning gereduceerd tot een puntgevel

Nummer 7. Verankerde, gecementeerde topgevel, waarvan de heer P.F. Moons in 1842 de bovenvensters liet aanpassen door de timmerman M. Claes. Zijn weduwe verbouwde de rondboogarcade van de pui in 1878 tot rechthoekige deur- en vensteropeningen. Guillaume Peeters liet in 1885 de huidige twee winkelramen aanbrengen. Tot een puntgevel gereduceerde geveltop met behouden drielicht en luik.

Nummer 13. Verankerde, bepleisterde en beschilderde lijstgevel met aangepaste ordonnantie. Geveltop vervangen door een klassiek hoofdgestel, een afgesnuite bedaking en een houten dakkapel.

Nummer 17. Gedecapeerde topgevel in verankerde bak- en zandsteenbouw. Twee mogelijk laat-18de-eeuwse winkelramen in hardstenen omlijsting flankeren de enige bewaarde rondboogdeur uit de bouwperiode, met geprofileerde een archivolt, waterlijst, sluitsteen en imposten. De aangepaste bovenvensters hebben een hardstenen latei en doorgetrokken lekdrempels? Geveltop met behouden voluten, drielicht, luik en balkgat, de bekroning gereduceerd tot een puntgevel.

Nummer 19. Gedecapeerde trapgevel in verankerde bak- en zandsteenbouw. Recent verbouwde pui, en omstreeks 1800 toegevoegde kordonvormende lekdrempels en architraaf uit blauwe hardsteen. Tot trapgevel (zeven treden en topstuk) omgevormde geveltop met verlies van de voluten, maar behoud van het drielicht, luik en balkgat.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1842#402, 1878#38 en 1885#184 (nummer 7).

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2018

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Pruynenstraat

Pruynenstraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.